Terrorisme, veiligheidsdiensten en spionage

De dreiging van islamitisch-terroristische aanslagen is de afgelopen tijd toegenomen. Organisaties als ISIS en Al Qaida (zie onder) gebruiken de Gaza-oorlog om sympathisanten aan te sporen aanslagen te plegen in het Westen. Daarnaast roepen deze organisaties op tot aanslagen uit wraak voor koranschendingen in verschillende Europese landen. Arnhem telt  zeven terrorisme-veroordeelden zonder Nederlands paspoort, die een gevaar kunnen zijn voor de veiligheid. Dé oplossing voor dit probleem is volgens burgemeester Ahmed Marcoucheen het afgeven van een tijdelijke verblijfsvergunning. De politie in Noord-Ierland heeft vier vermoedelijke pijpbommen gevonden op een begraafplaats in Creggan bij de stad Londonderry. De ontdekking kwam op de dag dat de Amerikaanse president Joe Biden arriveerde in het land. De assistent-korpschef van de stad spreekt in een verklaring van een ‘sinistere en zorgwekkende ontwikkeling’. Vrijdag had de Noord-Ierse politie gewaarschuwd voor mogelijke aanslagen bij Londonderry tijdens Pasen, op basis van terroristische dreigingen van een groep dissidente republikeinen.

De nieuwe coalitie wil de aanpak van georganiseerde misdaad versterken. “Er wordt meer ingezet op confiscatie van vermogen” en “de anti-witwasaanpak wordt geïntensiveerd”. Verder komen er zwaardere straffen voor zware misdrijven zoals terreur en ernstige gewelds- en zedendelicten. Het jeugdstrafrecht wordt strenger gemaakt, onder andere door het verhogen van maximale straffen. Er moet worden onderzocht wanneer verplaatsing van de ambassade naar Jeruzalem op een daartoe geschikt moment kan plaatsvinden. De meeste landen hebben hun ambassade in Tel Aviv, vanwege de complexe status van Jeruzalem.

Oostenrijk en Frankrijk hebben een opmerkelijke toename van antisemitische incidenten. In Nederland riep  Antisemitische haatrapper Appa zijn 80.000 volgers op om de dodenherdenking te verstoren. Op 4 mei mochten in Amsterdam 10.000 mensen minder naar de Dam, kwamen er toegangssluizen, werd er gefouilleerd en werden er beperkende maatregelen opgelegd. Het aantal antisemitische incidenten in de VS schoot ook al met 360% omhoog.

Bij de Israëlische ambassade in Den Haag werden onlangs extra veiligheidsmaatregelen genomen en vanaf 12 februari kwam er zelfs een noodbevel waarmee politie het pand kan controleren, mensen in de omgeving fouilleren of wegsturen of mensen de toegang tot het pand ontzeggen. Er zijn sinds de Gaza Oorlog steeds meer antisemitische acties. 2024 lijkt een conflictrijk en onrustig jaar te worden voor de wereld. Demissionair Minister-president Rutte, minister Yeşilgöz-Zegerius van Justitie en Veiligheid en minister Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben 13 mei overleg op het Catshuis met een brede vertegenwoordiging van maatschappelijke organisaties over de bestrijding van antisemitisme in Nederland

Statelijke actoren, terroristen en extremisten bedreigen de nationale veiligheid van Nederland. De grote verscheidenheid aan dreigingen vereist dat de MIVD ook op een veelheid aan onderwerpen een relevante en betrouwbare inlichtingenpositie moet hebben. De MIVD werkt hiertoe nauw samen met de krijgsmacht, de AIVD, de NCTV, maar ook met buitenlandse inlichtingendiensten. Steeds vaker blijkt dat wat in het buitenland speelt, in het binnenland gevolgen heeft. De AIVD onderzoekt de belangrijkste dreigingen tegen Nederland, veelal in intensieve samenwerking met de MIVD. De diensten zijn genoodzaakt snel te reageren op actuele ontwikkelingen ten aanzien van de veelzijdige en verdiepende dreigingen. Per 1 januari 2024 trad de nieuwe organisatiestructuur van de AIVD in werking. De grote verscheidenheid aan dreigingen vereist dat de MIVD ook op een veelheid aan onderwerpen een relevante en betrouwbare inlichtingenpositie moet hebben, en informatie snel moet kunnen vergaren, verwerken, analyseren en dissemineren. Het afblazen van de nieuwbouwplannen  voor de samenvoeging AIVD en MIVD in Den Haag kost de Staat ondertussen wel al 36 miljoen. Op 16 november 2023 hebben de diensthoofden MIVD en AIVD bij de SG’en DEF en BZK aangegeven dat de verwachte investeringskosten voor het projectprogramma Samenwonen AIVD en MIVD (SAM) met 86% zouden worden overschreden. Naar aanleiding hiervan hebben beide SG’en besloten te stoppen met dit project. Het onderzoek naar alternatieve huisvesting werd door DEF in maart 2024 afgerond maar stilgehouden. Binnen de gestelde uitgangspunten werd een compact gebouw van ca. 17.000 m2 bvo ontworpen: een functioneel legeringsgebouw met facilitaire voorzieningen en een geïntegreerd wachtgebouw dat uitzicht heeft op de toekomstige hoofdpoort van de kazerne.

Een commissie bestaande uit 30 personen van het Europees Parlement gaat een jaar lang onderzoek doen naar antiterrorismewetten, Europese databanken met gegevens over terreurverdachten en de informatie-uitwisseling tussen lidstaten. Ook wordt gekeken naar de rol van Europese agentschappen, zoals die voor politiesamenwerking en grensbewaking. De Europese Commissie heeft een actieplan dat de komende zestien maanden gestalte moet krijgen en maakt hiervoor ruim 118 miljoen euro extra vrij. Het Franse parlement is 18 juni akkoord gegaan met een nieuwe antiterreurwet die de autoriteiten meer bevoegdheden geeft. Nadat eerder de Nationale Vergadering al het groene licht gaf, gaf nu ook de Senaat goedkeuring. Via de Task Force Terrorisme Financiering geeft het Openbaar Ministerie (OM) namen van vermoedelijke terroristen door aan banken, die vervolgens kunnen nagaan of er via hun bankrekening ongebruikelijke transacties hebben gedaan die te maken kunnen hebben met terrorismefinanciering. De proef wordt nog tenminste een jaar voortgezet om te bekijken of deze publiek-private samenwerking een blijvend karakter kan krijgen.

IS woordvoerder Woordvoerder Aboe Hoedhayfah Al-Ansari riep voor de ramadan periode zijn “Lone Wolves” op tot wereldwijde aanslagen op christenen en joden en dan met name in Euro, de VS, Jeruzalem en Palastina. Hij wil vooral een aanval op het Syrische gevangenkamp Al-Hol waar familieleden van jihadi’s verblijven.

Wetsvoorstel voor gegevensverwerking en persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten

Doel van dit momenteel in de 1e Kamer voorliggende wetsvoorstel is het verstevigen van de wettelijke basis onder de inspanningen van het lokaal bestuur ter voorkoming en bestrijding van radicalisering en terroristische activiteiten. Het gaat hierbij vooral om een wettelijke taak en wettelijke mogelijkheid voor de burgemeester, namelijk het organiseren van casusoverleggen waarin de aanpak van radicaliserende of geradicaliseerde personen kan worden besproken. Deze overleggen worden in de praktijk al door een groot deel van de gemeenten georganiseerd. Het wetsvoorstel zorgt voor duidelijkheid rondom gegevensuitwisseling door de partijen die deelnemen aan de genoemde casusoverleggen.

De afgelopen jaren is de dreiging tegen de economische veiligheid van Nederland steeds duidelijker geworden. Vitale processen zijn kwetsbaar voor sabotage. Ze zijn ook kwetsbaar voor ongewenste investeringen en overnames, waar statelijke actoren op de achtergrond de hand in (kunnen) hebben. Ook maken landen vaker misbruik van risicovolle strategische afhankelijkheden. Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en wetenschappers zijn op grote schaal het doelwit van(digitale) activiteiten om hoogwaardige technologie buit te maken, bijvoorbeeld door middel van cyberspionage of het omzeilen van exportrestricties. China is de grootste dreiging voor de Nederlandse kennisveiligheid.

De cyberdreiging tegen Nederland is onverminderd hoog en zal waarschijnlijk verder toenemen. De omvang en de intensiteit van cyberaanvallen neemt toe. Statelijke actoren buiten daarbij onder meer kwetsbaarheden uit in veelgebruikte software producten en ze voeren aanvallen uit op toeleveringsketens (supply chain attacks). Ook neemt het aantal statelijke actoren toe dat in staat is digitaal te spioneren en saboteren. Landen met zo’n offensief cyberprogramma zijn onder meer Rusland, China, Iran en Noord-Korea. 

Massavernietigingswapens vormen een grote bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid. Nederland heeft verdragen ondertekend die erop gericht zijn de proliferatie van dergelijke wapens tegen te gaan. In 2024 zetten de AIVD en de MIVD het gezamenlijk onderzoek naar landen, zoals Iran en Noord-Korea, die ervan worden verdacht dat zij, in strijd met die internationale verdragen, werken aan het ontwikkelen van massavernietigingswapens en hun overbrengingsmiddelen of daar al over beschikken voort.

Tot 1 december 2023 waren er in Nederland 622 incidenten met bom aanslagen en pogingen op woningen en bedrijven. Vooral Rotterdam en Vlaardingen werden het meest getroffen.  Het gaat in de meeste gevallen om conflicten bij drugscriminaliteit, illegale kledinghandel, afpersing en intimidatie. 

Behalve de luitenant-generaal van de Koninklijke Landmacht, de stafchef van het Belgische leger, de voormalig commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif waarschuwt nu ook de Deense militaire inlichtingendienst FE voor mogelijke Russische militaire acties tegen NAVO landen

HET EUROPEES COUNTER TERRORISM CENTER – ECTC

Interpol heeft als maatregel tegen het internationale terrorisme in januari 2016 het ECTC opgericht. Het ECTC richt zich op het aanpakken van buitenlandse terroristen, illegale wapenhandel, het verspreiden van online terroristische propaganda en extremisme en de internationale terrorismebestrijding in het algemeen. De voornaamste taak van het ECTC is operationele steun verlenen aan de lidstaten bij onderzoeken, zoals die na de aanslagen van Parijs, Nice en Brussel hebben plaats gevonden. De ECTC kan voortbouwen op de door Europol opgerichte terrorismebestrijdingsnetwerken die al een belangrijke rol hebben gespeeld bij onder andere de aanslagen in Parijs. De ECTC teams van analisten en experts verzamelen operationele informatie van de wetshandhaving uit alle lidstaten, alsmede van derden en werkt nauw samen met andere operationele centra bij Europol, zoals het Europees Cybercrime Centrum (EC3) en het Europees Mensensmokkel Centre (EMSC).

Europol heeft behalve terroristen ook de gevaarlijkste criminele netwerken in Europa in kaart gebracht. Het gaat in totaal om 821 organisaties waarbij  in totaal minstens 25.000 criminelen zijn betrokken. De 821 organisaties die in heel Europa actief zijn, zitten voornamelijk in de cocaïnehandel. Het andere deel maakt zich onder andere schuldig aan fraude, migrantenhandel, mensenhandel of vermogenscriminaliteit. De resultaten kwamen uit een onderzoek onder alle EU-lidstaten en de zeventien landen die Europol-partner zijn

FBI-directeur Christopher Wray heeft een waarschuwing afgegeven dat Chinese hackers van Volt Typhoon op het punt staan om ​​kritieke infrastructuur in de Verenigde Staten aan te vallen


TOOI

Het Team Openbare Orde Inlichtingen (TOOI) is sinds de oprichting van de Nationale Politie in 2013 een zelfstandige inlichtingendienst die informatie vergaard van personen waarvan ze denken dat die de openbare orde mogelijk ernstig kunnen verstoren. Het TOOI infiltreert in groepen, volgen mensen, gebruiken betaalde informanten en bekijken wat mensen online doen. Bij het TOOI werken ongeveer 140 personen die vervolgens ook weer agenten op straat inzetten om informatie te vergaren. Personen die bij het TOOI in beeld komen als een mogelijk risico voor de verstoring van de openbare orde krijgen een zogenaamde CTER-code achter hun naam in de registratiesystemen van de politie. (Contra Terrorisme Extremisme Radicalisering). Een CTER-code kan behalve aan een persoon ook gekoppeld worden aan een demonstratie. Bij personen met zo’n code achter hun naam gaat de politie sneller over tot het gebruik van geweldsmiddelen zoals het gebruik van handboeien. Agenten op straat wordt gevraagd om zoveel mogelijk informatie over deze CTER-objecten te noteren. En de politie deelt die CTER-informatie vervolgens weer met binnenlandse- en buitenlandse opsporingsdiensten, Europol en Interpol. TOOI) kan iemand een CTER-registratie geven als er een mogelijk risico is dat die persoon de openbare orde gaat verstoren. Er zijn verschillende van die CTER-codes, afhankelijk van welk risico iemand mogelijk zou vormen, van milieu-extremisme tot jihadistisch terrorisme. CTER staat voor Contra Terrorisme Extremisme Radicalisering.

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid NCTV

Het risico op een aanslag in Nederland is toegenomen en het  dreigingsniveau is  daarom door NCTV verhoogd van 3 (aanzienlijk) naar 4 (substantieel). Vier jaar geleden stond het dreigingsniveau voor het laatst op 4. NCTV noemt het een optelsom van ontwikkelingen. Niveau 5, het hoogste niveau, wordt alleen gebruikt als er een aanslag gaande is. Onder andere in Valkenburg worden de veiligheidsmaatregelen bij de Kerstmarkt opgeschroefd. De gemeente Maastricht laat weten ook extra veiligheidsmaatregelen te nemen voor de kerstmarkt Magisch Maastricht op het Vrijthof. En ook de RAI in Amsterdam neemt extra maatregelen. Vooral de dreiging vanuit het jihadisme is toegenomen. Factoren daarin zijn de oorlog tussen Hamas en Israël, Koranschendingen in verschillende landen en de oproepen tot aanslagen van terroristische organisaties als IS en al-Qaida. Het dreigingsniveau is een schatting van de NCTV van de algemene terroristische dreiging in Nederland gedurende langere termijn. In december 2019 werd het niveau in Nederland verlaagd van 4 naar 3. Sindsdien was de kans op een aanslag “voorstelbaar”. Vooral in het jihadisme en rechts-extremisme wordt online propaganda verspreid, netwerken gevormd en nieuwe contacten opgedaan. Ook de online haat richting joden en lhbtiq+’ers neemt in Nederland toe, signaleert de NCTV. Een recente trend binnen het jihadisme is het gebruik van Snapchat. Vatbare jongeren worden daar doorverwezen naar bijvoorbeeld Telegram. De uitslag van de verkiezingen maakt ook Geert Wilders extra kwetsbaar. Dertien van de vijftien partijen in de Tweede Kamer vragen in een gezamenlijke verklaring “op te staan” tegen Jodenhaat. De partijen zeggen “met afschuw” te zien dat Jodenhaat terugkeert op plekken “waar iedereen veilig en vrij moet kunnen samenkomen”. “Jodenhaat laait weer op. Dit is niet demonstreren, dit is intimideren”, schrijven de dertien fractievoorzitters. Alleen Denk en Forum voor Democratie hebben de verklaring niet ondertekend.

Stichting Internationale Steun Rechtstreeks Aan Armen (Israa) zamelde naar eigen zeggen geld in voor weeskinderen in Gaza. Maar in juni meldde het OM dat er vermoedelijk 5,5 miljoen naar Hamas is doorgesluisd. De stichting werd in 2001 opgericht , waarbij een deel van de activiteiten werd overgenomen van Al Aqsa, een stichting die volgens inlichtingdienst AIVD terrorisme steunt.

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid waarschuwt voor de eerste veroordeelde IS-terroristen die zijn vrijgelaten of binnenkort vrijkomen. Sommige vrijgelaten IS’ers kunnen een verhoogde dreiging voor de nationale veiligheid vormen. In 2022 zullen naar verwachting verschillende van hen vrij gelaten worden, zowel in Nederland als andere Schengenlanden. De Inspectie Justitie en Veiligheid onderzoekt tekortkomingen bij het CTER-team (Contra-terrorisme, Extremisme en Radicalisering die onder andere informatie verzamelt over voorbereidingen van aanslagen en het in de gaten houden van Nederlandse IS-strijders die terugkomen uit het Midden-Oosten. Ongeveer dertig rechercheurs zouden te weinig tijd, middelen en mensen hebben om hun werk goed te kunnen doen. Zo zou het nu alleen lukken om terugkeerders uit landen als Irak en Syrië in de gaten te houden. Voor IS-strijders die uit Jemen terugkomen zou geen tijd zijn.  Het CTER-team werd in 2015 opgericht vanuit verschillende disciplines.

In de ‘Kennisbank Terroristische Oganisaties’ (bekijk website) zijn organisaties opgenomen waarvan de financiële tegoeden door de Europese Unie (EU) en/of de Verenigde Naties (VN) zijn bevroren, omdat de organisaties in verband worden gebracht met terroristische activiteiten. Naast de VN en EU terrorismelijsten, hanteren lidstaten zelf ook nationale sanctielijsten terrorisme. Zo ook Nederland. De kennisbank is een product van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), in samenwerking met het Institute of Security and Global Affairs (ISGA) van de Universiteit van Leiden. 

Het huis van de 64 Rotterdamse politietolk Abderrahim el M. die vastzit op verdenking van het lekken van staatsgeheimen, lag vol met grote hoeveelheden uiterst vertrouwelijke informatie. Er zouden talloze gegevensdragers, vooral usb-sticks, in beslag genomen zijn met informatie van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en politie. De tolk heeft een lange staat van dienst bij de politie en justitie en was hij werkzaam bij de NCTV en voerde hij ook werkzaamheden uit voor de Landelijke Eenheid van de Nationale Politie. Hij werkte in tal van gevoelige onderzoeken. Tegen El M. rezen enkele jaren geleden al vermoedens dat hij informatie doorspeelde aan Marokko, zijn moederland, meldt de krant. Hij werd samen met een 35-jarige politie vrouw uit Gouda aangehouden. De vrouw werkte sinds kort voor de politie. Daarvoor was ze ook werkzaam bij de NCTV. Beide verdachten zitten vast in beperkingen. Volgens het OM bestaat het contact tussen El M. en de Marokkaanse inlichtingendienst mogelijk al sinds 1995. De man zit nog in beperkende voorlopige hechtenis tot het proces in mei 2024 en de vrouw werd in afwachting van behandeling begin december 2023 vrijgelaten. Bij de man werd 46 terabyte aan data in beslag genomen. Hierin zaten honderden Staatsgeheime documenten die hij deels uitprintte en meenam naar Marokko. 

De Nederlandse regering steunde in 2017 onder andere de terroristische gewapende groepering Jabhat al-Shamiya in Syrië. De Islamistische beweging kreeg onder andere uniformen en pick-uptrucks. Tussen mei 2015 en voorjaar 2018 steunde Nederland 22 gewapende oppositiegroepen in Syrië die vochten tegen president Bashar Assad. Deze groeperingen kregen voor in totaal ruim 25 miljoen euro aan uniformen, voedsel, satelliettelefoons, laptops, matrassen, rugzakken en camera’s en pick-up trucks. Indirect werden zo ook ISIS groepen voorzien van materieel. Dick Schoof is per november 2018 de nieuwe baas van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD. Hiervoor was hij ruim vijf jaar Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). De AIVD houdt rekening met verhoogde jihadistische dreiging van terugkerende strijders en hun aanhang. Naar schatting waren er eind 2017 nog 185 Nederlanders in Syrië en Irak en zijn er daar nog minstens 175 Nederlandse minderjarigen. Het merendeel is daar geboren en jonger dan vier jaar. Een op de tien kinderen is ouder dan negen jaar. De AIVD houdt er rekening mee dat zij al een IS-training hebben ondergaan.

De straffen voor terrorisme zijn hoog, niet alleen voor mensen die aanslagen plegen, maar ook het voorbereiden van een aanslag of het deelnemen aan een terroristische training is strafbaar. Websites die oproepen tot haat, geweld of discriminatie worden ondertussen uit de lucht gehaald. en het Alerteringssysteem Terrorismebestrijding waarschuwt de overheid en belangrijke sectoren (drinkwaterbedrijven, energiesector) bij een eventuele terroristische dreiging. De Koninklijke Luchtmacht bewaakt het luchtruim boven Nederland dag en nacht en speciale eenheden van defensie en de politie werken samen in de Dienst Speciale Interventies (DSI).

Europese landen hebben een veiligheidscoördinator die de terrorismebestrijding van de lidstaten op elkaar afstemt. De overheid heeft maatregelen genomen tegen financiering van terrorisme. De inlichtingen- en veiligheidsdiensten hebben hun capaciteit vergroot. Uit een inventarisatie van het aantal onderzoeken blijkt dat er op dit moment in Nederland ten minste 217 aan jihadisme gerelateerde strafrechtelijke onderzoeken lopen, waar circa 288 verdachten in voor komen. De onderzoeken tegen verdachten die zich nu in het strijdgebied bevinden, zijn in dit aantal meegenomen.

Ex minister Koenders van Buitenlandse Zaken voegde 10 Nederlanders toe aan de nationale terrorismelijst. Zij kunnen niet meer bij hun geld en geen gebruik maken van hun Nederlandse bankrekeningen en creditcards, omdat ze betrokken zijn bij terroristische activiteiten in Syrië en Irak. Door de uitbreiding staat de teller op 100: 97 personen, onder wie 11 vrouwen, en 3 organisaties.

In de VS gaan ze nog een stapje verder en mag al begonnen worden met het tegenhouden van reizigers uit moslimlanden. Het Amerikaanse Hooggerechtshof gaf het Witte Huis het groene licht het omstreden inreisverbod voor reizigers uit zes islamitische landen alvast in te voeren, zij het met enkele beperkingen. Lagere rechtbanken hadden de maatregel opgeschort, maar de regering-Trump mocht er van het Hooggerechtshof vast mee van start.

Chalimov een voormalig politieagent uit Tadzjikistan, die onder andere een Amerikaanse opleiding kreeg in de strijd tegen terroristen en die in 2015 was overgelopen naar IS zou door Russische luchtaanvallen op IS aanval in de stad Deir al-Zorsamen met 3 andere leiders gedood zijn. In totaal kwamen ongeveer veertig IS strijders om bij de aanval. Bij Amerikaanse raketaanvallen in Jemen zijn half oktober tientallen leden van de IS om het leven gekomen bij aanvallen op twee trainingskampen.

Europa telt meer dan 50.000 geradicaliseerde personen. De NCTV schat het aantal jihadfans in Nederland op enkele duizenden. In de Haagse achterstandswijken Transvaal en de Schilderswijk zijn Marokkaanse Salafistische jongerenwerkers actief. In Wijkcentrum de Burcht zou de situatie totaal uit de hand gelopen zijn. Een kritische manager die de strijd aanbond met de ISD-aanhangers, krijgt het advies van de politie het advies voor haar eigen veiligheid niet meer naar het centrum te gaan. „De Marokkanen hebben de boel overgenomen”.

MIVD

De AIVD en de MIVD verwachten in 2024 in totaal ca. 96.000 veiligheidsonderzoeken uit te voeren. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) is sinds 2002 een Nederlandse geheime dienst, die onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Defensie onderzoek doet naar de veiligheid van de krijgsmacht en militaire inlichtingen uit en over het buitenland verzamelt. De MIVD ontstond uit de vroegere Militaire Inlichtingendienst (MID) en is gevestigd op het terrein van de Frederikkazerne in Den Haag. De civiele tegenhanger van de MIVD is de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). In 2015 werd besloten tot een 36 miljoen euro kostend nieuwbouwlocatie en samenvoeging van MIVD en AIVD. De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) zitten nu nog op verschillende drie locaties: in Leidschendam, Zoetermeer en op de Frederikkazerne in Den Haag.  De nieuwbouw was nodig, omdat de panden op de Frederikkazerne in slechte staat zijn. Het Rijksvastgoedbedrijf, dat valt onder het ministerie van Binnenlandse Zaken, moest met een plan komen. Het kostenplaatje van het voorlopige ontwerp valt te hoog uit, blijkt nu. Op 16 november jl. hebben de diensthoofden MIVD en AIVD bij de SG’en DEF en BZK aangegeven dat de verwachte investeringskosten voor het projectprogramma Samenwonen AIVD en MIVD (SAM) met 86% zou worden overschreden. Naar aanleiding hiervan hebben beide SG’en besloten te stoppen met dit project dat tot nu toe al 36 miljoen euro heeft gekost. Het onderzoek naar alternatieve huisvesting wordt door DEF in maart 2024 afgerond.

De gerekruteerde Erik van Sabben (36) uit Vlissingen heeft in 2007 het Stuxnet virus in een Iraans atoomcomplex weten te krijgen. De politiek zou niet zijn geïnformeerd over de door de VS en Israël aangestuurde actie. De MIVD wist dat ze meewerkten aan sabotage van het Iraanse atoomprogramma, maar niet dat hun agent Stuxnet naar binnen bracht. Het toenmalige kabinet-Balkenende IV werd niet geïnformeerd en ook de commissie Stiekem wist van niets. De Nederlandse sabotageactie kan in Iran worden beschouwd als een oorlogsdaad. Van Sabben overleed in januari 2009 vlak voor zijn voorgenomen vlucht uit het land bij een motorongeluk in zijn woonplaats Dubai.

NSOC

Korps Commandotroepen (KCT)

Het Korps Commandotroepen (KCT) is een Nederlandse speciale eenheid die gespecialiseerd is in speciale operaties, zoals offensieve acties, speciale verkenningen en contraterreur. Het KCT is ontstaan uit een samenvoeging van eenheden die tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog waren en heeft de groene baret als bijnaam en motto. Als commando kan je zowel ingezet worden voor korte snelle acties als voor operaties van meerdere dagen. De hoofdtaken van het Korps Commandotroepen (KCT) vallen onder te verdelen in Direct Action (DA), Special Reconnaissance (SR) en Military Assistance (MA). Al vanaf de oprichting in 1942 levert het Korps Commandotroepen een bijdrage aan militaire operaties overal ter wereld. In de laatste twintig jaren zijn commando’s vrijwel onafgebroken ingezet: van Bosnië tot Afghanistan en van Irak tot Mali. Samen met andere nationale en internationale eenheden werken ze dagelijks aan de vrede en veiligheid van onze samenleving, zowel binnen als buiten onze landsgrenzen. Generaal-majoor Jan Swillens treedt 8 maart 2024 aan als Commandant Landstrijdkrachten. Dat gebeurt onder gelijktijdige bevordering tot luitenant-generaal. Hij volgt generaal Martin Wijnen op die Defensie verlaat. De 56-jarige Swillens is nu directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).

AIVD en CTIVD

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst is een Nederlandse geheime dienst die zich onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bezighoudt met de binnenlandse veiligheid en inlichtingen op civiel gebied uit het buitenland verzamelt. De AIVD ziet China als de grootste statelijke dreiging voor de Westerse wereld in de komende decennia, met name op economisch gebied. De scheidslijnen tussen de Chinese Communistische Partij, de staat, het bedrijfsleven en de wetenschap zijn vaak vaag. De actor is omvangrijk en technisch hoogwaardig. De toekomstige quantumcomputers zullen in staat zijn om elke willekeurige computer te kunnen kraken en veelgebruikte computerbeveiliging voor een groot deel onschadelijk kunnen maken. De AIVD maakt zich hier zorgen over. De Eerste Kamer heeft 12 maart 2024 ingestemd met de Tijdelijke wet cyberoperaties. Na inwerkingtreding van deze wet kunnen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) hun bestaande bevoegdheden sneller en effectiever inzetten tegen dreigingen van landen die cyberaanvallen plegen tegen Nederland. Het wetsvoorstel was ingediend door minister De Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en minister Ollongren (Defensie). In de Tijdelijke wet is opgenomen dat toetsing vooraf verschuift naar bindend toezicht tijdens de uitvoering van de bevoegdheid. Dit bindend toezicht wordt uitgevoerd door de Commissie Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). Met deze nieuwe bevoegdheid kan de CTIVD een operatie per direct stopzetten en besluiten dat de gegevens die hierbij verworven zijn moeten worden vernietigd. Ook is een beroepsmogelijkheid geïntroduceerd bij de Raad van State. 

Het Openbaar Ministerie (OM) past de regels aan voor het afluisteren van verdachten, als blijkt dat er ook journalisten deelnemen aan de gesprekken die zij voeren. Vanaf 1 mei 2024 moet dn altijd een rechter-commissaris vooraf toestemming geven  

Het Europees Parlement en de nationale overheden van EU-lidstaten willen met een nieuwe ICT wet bedrijven verplichten om ernstige cyberaanvallen te melden bij de autoriteiten en ook moeten zij voldoen aan een aantal veiligheidseisen. Ondertussen zijn sporen van spyware gevonden bij leden van het Europees parlement waaronder voorzitter Nathalie Loiseau. In 2022 gebeurde dat ook al bij telefoons van leden van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging.

 Het systeem voor het opstellen van wetsvoorstellen dat een cruciale rol bij het drukken van wetgeving voor staatswetgevers in het Capitool in Albany is ofline vanwege een hack. De cyberaanval valt samen met het afronden van wetsvoorstellen voor de staatsbegroting. 

De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (CTIVD) is in 2002 opgericht. Sinds de inwerkingtreding van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017) op 1 mei 2018 bestaat de CTIVD uit 2 afdelingen: de afdeling toezicht en de afdeling klachtbehandeling. De afdeling toezicht houdt toezicht op de rechtmatigheid van het handelen van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).  De Eerste Kamer heeft 12 maart 2024 ingestemd met de Tijdelijke wet cyberoperaties. Na inwerkingtreding van deze wet kunnen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) hun bestaande bevoegdheden sneller en effectiever inzetten tegen dreigingen van landen die cyberaanvallen plegen tegen Nederland. Het wetsvoorstel was ingediend door minister De Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en minister Ollongren (Defensie). In de Tijdelijke wet is opgenomen dat toetsing vooraf verschuift naar bindend toezicht tijdens de uitvoering van de bevoegdheid. Dit bindend toezicht wordt uitgevoerd door de Commissie Toezicht Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). Met deze nieuwe bevoegdheid kan de CTIVD een operatie per direct stopzetten en besluiten dat de gegevens die hierbij verworven zijn moeten worden vernietigd. Ook is een beroepsmogelijkheid geïntroduceerd bij de Raad van State. Hiermee wordt een weeffout in het stelsel van toetsing en toezicht hersteld en ligt de definitieve uitleg van de wetgeving waar hij thuishoort, bij de rechter.

De afdeling toezicht heeft tot taak:

  • onderzoek doen en verslag uitbrengen in openbare toezichtsrapporten; en
  • betrokken ministers gevraagd en ongevraagd adviseren over haar conclusie.

De afdeling klachtbehandeling heeft tot taak:

  • het onderzoeken van en oordelen over klachten; en
  • het onderzoeken van en oordelen over een melding van een vermoeden van een misstand.
Samenwerking met UNITAD

Nederland heeft een Memorandum of Understanding (MoU) getekend met Christian Ritscher, de speciaal adviseur van de Verenigde Naties (UNITAD). UNITAD onderzoekt ernstige misdrijven, zoals misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden, begaan door ISIS. UNITAD stelt het verzamelde bewijs beschikbaar voor nationale vervolging en berechting. Door het sluiten van een MoU wordt voor Nederland de uitwisseling van informatie voor onderzoeken naar internationale misdrijven makkelijker.

OBI

Sinds 2018 heeft de Overheid een nationale aanpak tegen Ongewenste Buitenlandse Inmenging (OBI). Deze aanpak bestaat uit drie sporen, te weten het diplomatieke spoor, het weerbaarheidsspoor en het bestuurlijk/strafrechtelijke spoor. Deze integrale OBI-aanpak wordt voortdurend bezien op effectiviteit en actualiteit. Hiertoe is in 2018 de zogenoemde OBI-tafel
opgericht, onder coördinatie van de NCTV. Dit is een periodiek, interdepartementaal overleg waarbij de Ministeries van Buitenlandse Zaken, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Defensie, Justitie en Veiligheid en Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn aangesloten, alsmede de nationale politie en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
Indien er signalen zijn over onwenselijke beïnvloeding wordt ingegrepen. Zo is in 2017 de Tijdelijk Zaakgelastigde van het Eritrese ambassadekantoor in Den Haag persona non grata verklaard na berichtgeving over het innen van diasporabelasting met dwang. In 2020 is daarnaast een lokale medewerker van ditzelfde ambassadekantoor weggestuurd omdat hij zich voordeed als consul en geld ophaalde.

Europol

Het hoofdkantoor van Europol is gevestigd in Den Haag, Nederland. De missie van Europol is het ondersteunen van de lidstaten bij het voorkomen en bestrijden van alle vormen van ernstige internationale en georganiseerde misdaad, cybercriminaliteit en terrorisme. Europol werkt ook samen met veel niet-EU-partnerstaten en internationale organisaties. Grootschalige criminele en terroristische netwerken vormen een aanzienlijke bedreiging voor de interne veiligheid van de EU en voor de veiligheid en het levensonderhoud van haar bevolking. De grootste veiligheidsbedreigingen komen van:


Anti-institutioneel extremisme

De AIVD onderzoekt de rechts-terroristische beweging in Nederland. In afgesloten onlinegroepen verheerlijken aanhangers, veelal relatief jong, terroristisch geweld en fantaseren ze over het plegen van geweld. Binnen de anti-institutionele beweging wordt onder andere het ‘kwaadaardig-elitenarratief’ verspreid, waarbinnen centraal staat dat de bevolking in staat van oorlog verkeert met een internationaal opererende elite. Dit draagt met name bij aan de ondermijning van de democratische rechtsorde, waarmee het anti institutioneel extremisme waarschijnlijk ook een lange termijn dreiging vormt voor de democratische rechtsorde. Het narratief van een kwaadaardige elite kan radicalisering richting geweld legitimeren. Oplettendheid blijkt geboden rond het accelerationisme omdat vanuit enkele jonge aanhangers dreiging kan uitgaan. Daarnaast zijn er binnen de radicale onderstroom tegen het gevoerde coronabeleid aanwijzingen voor verdere radicalisering. Hierbij wordt de geweldsdreiging voornamelijk gevormd door individuen en kleine groepen die vatbaar kunnen zijn voor opruiende (online) complottheorieën, die volgens de AIVD op lange termijn voor een ernstige bedreiging voor de veiligheid in Nederland zorgen . Volgens de inlichtingendienst geloven meer dan honderdduizend mensen in Nederland in zulke theorieën en spelen allerlei instanties en personen zoals Ministers, journalisten, rechters en wetenschappers een rol binnen een elite die de bevolking wil onderdrukken, tot slaaf maken of zelfs vermoorden. De zogenaamde elite zou gebeurtenissen verzinnen zoals Corona en de stikstofcrisis om verregaande controle over burgers te kunnen uitoefenen. De inlichtingendienst spreekt van het “populairste extremistische narratief” en bestempelt het anti-institutioneel extremisme als gevaarlijk. Enerzijds ligt het risico op de loer dat mensen die in de theorieën geloven uiteindelijk geweld zullen plegen en goedpraten en dergelijke complotten kunnen ervoor zorgen dat het vertrouwen in bijvoorbeeld de politie, de rechterlijke macht en het overheidsbestuur en de media in de samenleving afneemt.

De Nederlandse politie doet momenteel onderzoek binnen eigen gelederen naar  anti-institutioneel extremisme 

Verschillende strafrechtelijke onderzoeken laten (online) groepjes en groepen zien die elkaar overlappen en met elkaar verbonden zijn door complotten waarin anti-overheidsdenken een constante is. Binnen dat digitale ecosysteem worden veelvuldig bedreigingen geuit en in sommige gevallen wordt er zelfs gesproken over plannen voor aanslagen met terroristisch oogmerk. Een voorbeeld hiervan is de 22-jarige man die in de zomer van 2021 werd gearresteerd op verdenking van het beramen van een moordaanslag op premier Rutte. Hij was op zoek naar wapens en sprak met anderen af om de plannen te bespreken. Ook bij andere acties bleek er sprake van individuen die een focus hadden op politici. Op 5 januari 2022 werd een 29-jarige man aangehouden bij de woning van D66-leider Kaag. Hij stond daar met een brandende fakkel terwijl hij werd gefilmd door een YouTube kanaal. Half december was hij ook al aangehouden toen hij minister De Jonge thuis opzocht. Deze man werd veroordeeld tot zes maanden celstraf en de 44-jarige vrouw die de actie filmde werd veroordeeld tot vier maanden celstraf. Medio maart 2022 werd de voorman van Viruswaarheid gearresteerd op verdenking van opruiing op zijn online kanalen, die onder meer gericht waren tegen GGD-medewerkers, en later weer vrijgelaten. Hij blijft verdachte in de zaak.

Bij mensen die zich soeverein verklaren in Nederland is er de afgelopen tijd vaker sprake van intimidatie en bedreiging van onder meer lokale politici, ambtenaren, rechters, journalisten en wetenschappers. Ook zijn er enkele kleine gewelddadige confrontaties geweest met politie en deurwaarders. Doordat sommige mensen die zich soeverein verklaren steeds verder in de problemen dreigen te komen omdat zij bijvoorbeeld hun rekeningen niet meer betalen, is de verwachting dat het aantal gewelddadige incidenten zal toenemen. Door de verspreiding van een vijandbeeld van een kwaadaardige elite die uit is op onderdrukking, slavernij en zelfs moord, kunnen sommige mensen die zich soeverein verklaren de conclusie trekken dat gewelddadig verzet noodzakelijk is. Bij een deel van deze al kleine groep van enkele tientallen tot honderd mensen, blijft het mogelijk bij grootspraak of bedreigingen. Voor sommigen kunnen zulke boodschappen echter gewelddadig handelen legitimeren, bijvoorbeeld in reactie op verkeerscontroles, aanhoudingen, deurwaardersbezoeken of uithuiszettingen. Een deel van deze groep gaat zo ver dat zij zichzelf online en fysiek organiseert en voorbereidt om zich te kunnen verdedigen in de verwachte gewelddadige strijd met de overheid en instituties. Zij geloven dat de kwaadaardige elite een gewelddadige strijd zal initiëren waarop zij zich moeten voorbereiden. Bij verschillende aanhangers zijn (vuur)wapens aangetroffen.

Ook in Duitsland is veel onrust  door de opkomst van een extreemrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD), die zich keert tegen buitenlanders en de Europese Unie. Er zijn grote protesten geweest tegen AfD en ook in het Duitse bedrijfsleven en politiek zijn er al zorgen uitgesproken dat Duitsland minder aantrekkelijk wordt voor arbeidsmigranten.


Anarcho-extremisme

Anarcho-extremisten zijn in woord en gedachte anarchistisch en extremistisch in hun feitelijke uitingen. Sinds 2010 hanteren wij de term anarcho-extremisme voor het verschijnsel dat actievoerders vanuit een anarchistische basis elkaar op verschillende onderwerpen in woord en daad steunen. Dit doen zij in wisselende samenwerkingsverbanden.

Anti-fascisme

Anti-fascisten verzetten zich tegen het extreem-rechtse gedachtegoed en/of extreem-rechtse organisaties. Dit uiten zij onder andere in het belemmeren van manifestaties en andere activiteiten van ‘fascisten’, zoals het verstoren van rechtse demonstraties. In het verleden leidde dergelijke acties wel eens tot harde confrontaties met de mobiele eenheid.

Links-activisme

Het beeld van links protest is in Nederland al geruime tijd activistisch van aard. Op enkele incidenten na is er met name sprake van activisme in de vorm van demonstraties en acties van burgerlijke ongehoorzaamheid. Wij doen geen onderzoek naar activisme, omdat daarbij geen ondemocratische doelen worden nagestreefd en er ook geen ondemocratische methodes worden gebruikt.  Activisten die dreigen te radicaliseren naar extremisten kunnen zich wel in de kijker spelen bij de AIVD. De scheidslijn tussen activisme en extremisme is immers dun en bepaalde ontwikkelingen in de samenleving kunnen eenvoudig voor een opleving van links-extremisme zorgen. 

Houthi rebellen

De Ansar Allah (helpers van God),  zijn een rebellengroepering in Jemen van sjiitische (zaiditische) strekking. De naam Houthi’s is afkomstig van een machtige lokale stam, waarvan leden prominente posities in de beweging innemen. Ze beschouwen zichzelf als directe nakomelingen van de profeet Mohammed. De groepering is sinds 1992 actief en beheerst een deel van het noorden van Jemen en de provincie Sa’da. Tussen 2004 en 2010 vochten ze oorlogen uit met de centrale regering van Jemen. Daarbij werden een kwart miljoen Jemenieten uit hun woongebieden verdreven. Ook buurland Saoedi-Arabië mengde zich in die strijd, waarin meer dan 130 Saoedische militairen sneuvelden. De beweging wordt naar verluidt ondersteund door Iran en de Libanese militie. Houthi-rebellen beschoten in februari 2024 vrachtschip De Rubymar. Deze liep schade op en de bemanning werd geëvacueerd. Het vaartuig bleef verlaten achter op de Rode Zee en zonk. Het schip heeft meststoffen, ammoniak en olie aan boord. Houthi-rebellen in Jemen voeren al maanden aanvallen met raketten en drones uit op de internationale scheepvaart. Ze willen dat Israël stopt met de strijd in de Gazastrook en proberen zo druk uit te oefenen. Sinds januari slaan de Amerikanen en Britten terug met luchtaanvallen op de Houthi’s. Ze krijgen daarbij steun van westerse landen, waaronder ook Nederland. Sinds november 2013 zijn de gevechten tussen de Houthi’s en salafistische groepen en Wahabieten weer opgelaaid in Jemen. Ook het verzet tegen de regering van Jemen groeide. Op 20 januari 2015 vielen Houthi’s het presidentiële paleis aan in Sanaa, waar zij president Abd Rabbuh Mansur Al-Hadi onder druk zetten om af te treden. Dat deed hij op 22 januari 2015. De Houthi’s trachtten hierop een eigen president naar voren te schuiven en een nieuwe regering te vormen. Veel partijen weigerden echter zich aan de onderhandelingstafel te melden en Al-Hadi ontvluchtte de stad naar Aden. Hier verkondigde hij nog steeds rechtmatig president van Jemen te zijn en de Houthi-regering niet te erkennen. Salafistische groeperingen reageerden met bomaanslagen op Houthi’s en zaiditische moskeeën, zoals de driedubbele bomaanslag op 20 maart 2015 waarbij 140 doden vielen. Ter ondersteuning van Hamas begon de Houthi-beweging op 19 oktober 2023 een reeks aanvallen, gericht op Zuid-Israël en op vrachtschepen in de Rode Zee waarvan het beweerde dat ze verbonden waren met Israël. De Rode Zee is een van de belangrijkste scheepvaartroutes voor de wereldhandel. Om de schepen te beschermen, vallen de Verenigde Staten en het Verengd Koninkrijk sinds januari 2024 gesteund door Nederland doelen van Houthi-rebellen aan in Jemen. Deze crisis in de Rode Zee, wordt soms omschreven als een proxyoorlog tussen de Verenigde Staten en Iran, dat de Houthi’s ondersteunt.

IRGC

De Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC), ook wel Sepah of Pasdaran genoemd , is een primaire groep met meerdere diensten tak van de Iraanse strijdkrachten . De IRGC moet buitenlandse inmenging in Iran te voorkomen , staatsgrepen door het traditionele leger verijdelen en afwijkende bewegingen die de ideologische erfenis van de Islamitische Revolutie schaden, indammen. Momenteel wordt de IRGC door Bahrein , Saoedi-Arabië , Zweden, Belgie en de Verenigde Staten aangemerkt als een terroristische organisatie. IRGC heeft ongeveer 190.000 actieve personeelsleden en de Basij controleert op mobilisatie met 40.000 actieve paramilitaire troepen. De grondmacht zou 150.000 man sterk zijn en de lucht- en ruimtevaartmacht, die de Iraanse strategische raketmacht controleert heeft nog eens 15.000 man personeel. De zeemacht wordt geschat op minstens 20.000 man, waaronder 5.000 mariniers. Het Amerikaanse ministerie van Financiën beweert dat het Corps verschillende organisaties heeft gesteund die door de VS als terroristisch worden beschouwd, waaronder Hezbollah , Hamas , de Palestijnse Islamitische Jihad (PIJ), het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina – Algemeen Commando (PFLP-GC), en de Taliban. De IRGC zou ook voor Rusland strijden tegen Oekraïne. Op 18 januari 2023 keurde het Europees Parlement een amendement goed dat was voorgesteld door de ECR-Fractie , waarin de EU en haar lidstaten werden opgeroepen de IRGC op de terroristenlijst van de EU te plaatsen. 

Jihadistisch terrorisme/HAMAS

Hamas is een Islamitische Palestijnse islamitische politieke organisatie en verzetsbeweging die sinds 2007 de Gazastrook bestuurt. Hamas heeft een militaire tak, bekend als de al-Qassam-brigade. Onder meer de Europese Unie, de VS, Canada, Australië en Japan beschouwen Hamas als terroristische organisatie. Hamas streeft naar een bevrijd Palestina van de Israëlische bezetting en een soevereine Palestijnse staat. Ḥamās) betekent ‘enthousiasme, vuur, fanatisme’. De beweging is een afsplitsing van de Egyptische Moslimbroederschap, in 1973 in Palestina opgericht door sjeik Ahmad Yassin als de Islamitische liefdadigheidsorganisatie Al-Mujama’ al-Islami. In 1987, tijdens de Eerste Intifada werd mede door hem de verzetsbeweging Hamas opgericht. De Izz al-Din al-Qassam Brigades, genoemd naar verzetsstrijder Izz ad-Din al-Qassam, vormen de militaire tak van Hamas. Het soennitische Hamas heeft aanslagen op Israëlische soldaten en burgers gepleegd. Tactieken waren onder meer zelfmoordaanslagen, en sinds 2001, ook raketaanvallen. Het rakettenarsenaal van Hamas is geëvolueerd van een kort bereik, zelfgemaakte Qassam-raketten, tot langeafstandswapens die grote Israëlische steden zoals Tel Aviv en Haifa kunnen bereiken. De aanvallen op burgers werden veroordeeld als oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid door mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch.

In de islamitische en Arabische landen wordt Hamas onder andere gesteund door het sjiitische Iran. In 2015 werd Hamas door onder meer de Europese Unie, de VS, Japan, Jordanië, Australië, Canada en Israël beschouwd als een terroristische organisatie. Zelf vinden ze zich een nationale bevrijdingsbeweging.

Op de ochtend van 7 oktober 2023 pleegde Hamas een zware aanslag in Israël waarbij 1.139 doden vielen. Hieronder waren 695 Israëlische burgers, 71 buitenlandse burgers en 36 kinderen. Er waren daarnaast nog ens meer dan 3.400 gewonden. De aanval in Israël vond plaats met hulp van onder andere Iran. Het was een gecoördineerde, vanaf 2022, heimelijk voorbereide verrassingsaanval, onder de naam “Operatie Al-Aqsa-storm”. Egypte verklaarde dat het Israël drie dagen voor het begin van de aanvallen al had gewaarschuwd voor de aanslag.  Door Hamas werden vanuit de Gazastrook duizenden raketten op Israëlische plaatsen in de grensstreek en op de grote steden Tel Aviv en Jeruzalem afgevuurd. Honderden militanten doorbraken de grens met Israël en richtten in het grensgebied bloedbaden aan, waarbij ten minste 1.300 burgers en militairen werden gedood. Naar schatting 200-250 personen werden gevangen genomen en als gijzelaars naar Gaza overgebracht. Hamas verklaarde dat de aanval een reactie was op het geweld van Israëlische kolonisten, de blokkade van de Gazastrook, de ontheiliging van de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem en de wreedheden die in de afgelopen decennia van Israëlische zijde waren begaan tegen het Palestijnse volk. De aanval vond plaats op de joodse feestdag Simchat Thora, vijftig jaar en een dag na het uitbreken van de Jom Kipoer-oorlog op 6 oktober 1973, waarbij Israël werd aangevallen door Syrië en Egypte. De voorbereidingen voor de aanval konden gedetailleerd worden gevolgd. Drie trainingskampen van de milities bevonden zich in het noorden van de Gazastrook, waarvan twee dicht bij de grens met Israël. In drie kampen in het zuiden werden oefeningen met deltavliegers uitgevoerd. Voor de oefeningen werden terreinen met wijkjes van dummyhuizen aangelegd, om de aanvallen op Israëlische huizen met gijzelingen levensecht te simuleren. Volgens de voormalige chef van de Britse geheime inlichtingendienst MI6, Sir Alex Younger, was het geheimhouden van de aanvalsdatum succesvol doordat het gebruik van elektronische apparatuur en digitale communicatie consequent was gemeden. Het hoofdkwartier van de hulporganisatie UNRWA in de Gaza strook bleek later tevens het datacenter van Hamas. De organisatie werd door Israël al langer verdacht van terrorismeondersteuning. In januari 2024 werd al ontdekt dat 12 medewerkers van de UNRWA betrokken bleken bij de Hamas-aanval op Israël op 7 oktober 2023. Volgens inlichtingenrapporten heeft ongeveer 10% van de 12.000 medewerkers van de UNRWA in Gaza banden met militante groeperingen, waaronder Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad. Het jihadistisch terrorisme is ook in West Europa verantwoordelijk voor de dood van tientallen mensen.

Een Israëlisch geheim rapport genaamd De Muur van Jericho, stonden de voorbereidingen en de aanval van Hamas beschreven. Hamas bleek in het bezit te zijn geweest van gevoelige informatie over het Israëlische leger, onder meer over het aantal soldaten in hun legerbases, wat kon wijzen op lekken binnen de Israëlische veiligheidsdiensten. Israëlische overheidsanalisten geloofden echter niet dat Hamas het volgens hen te ambitieuze plan daadwerkelijk kon en zou uitvoeren.\

Gesteund door een meerderheid van de Tweede Kamer benadrukte demissionair premier Mark Rutte, drie dagen na de aanslag, Israëls recht op zelfverdediging. Hij noemde het ‘ongepast’ als er nu zou worden gesproken over de bredere context van het conflict. Het Nederlandse demissionaire kabinet sprak zich uit tegen het stopzetten van de humanitaire hulp aan de Palestijnse gebieden, in tegenstelling tot de Europese Commissie, die alle betalingen onmiddellijk wilde opschorten. Ook 300 rijksambtenaren van alle ministeries riepen het demissionaire kabinet op om Israël zo snel mogelijk een halt toe te roepen en onschuldige burgers te beschermen. Zij noemden de reactie van Israël in Gaza ‘disproportioneel’ en ‘buitensporig’. Mark Rutte deed daarna op 23 oktober een bezoek aan Netanyahu voor  een vergeefse poging om alsnog de tegenaanval te stoppen. Tussen Spanje en Israël brak er een diplomatieke crisis uit, nadat drie Spaanse ministers via sociale media hun steun hadden betuigd aan het Palestijnse volk. Spanje was op dat moment voorzitter van de EU. Minister Ione Belarra riep bovendien op Netanyahu voor het internationaal gerechtshof te dagen. 86% van de Israëliërs geeft de schuld van de aanslagen aan Netanyahu, vanwege zijn falende regeringsbeleid en het negeren van waarschuwingen van de veiligheidsdiensten uit persoonlijk politiek gewin. 

Jihadisme is een extreme ideologie die oproept tot het voeren van een ‘heilige oorlog’ tegen ‘ongelovigen’. Jihadisten claimen de islam om hun overtuigingen en manier van leven met geweld op te leggen aan anderen. 

Om jihadisme te bestrijden, kiest de Rijksoverheid voor een combinatie van verschillende maatregelen: tegengaan én voorkomen, op straat en op internet. Paspoorten van mensen die dreigen uit te reizen worden ingenomen en uitkeringen en toelagen van jihadisten die zijn uitgereisd worden stopgezet Mensen die ronselen of oproepen tot geweld worden vervolgd. Mensen die betrokken zijn bij terroristische activiteiten staan op de Nationale terrorismelijst.

In februari 2017 heeft de Eerste Kamer 3 wetten aangenomen die voortvloeien uit het actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme waarbij Jongeren weerbaarder gemaakt worden tegen propaganda, families van geradicaliseerde jongeren worden ondersteunt, er is een samenwerking met imams en moskeeën en het Nederlanderschap van jihadisten die zich in het buitenland aansluiten bij een terroristische organisatie wordt actief ingetrokken. De meeste aanslagen lijken door ISIS geïnspireerd en worden gepleegd met simpele middelen als messen en voertuigen en het het ligt steeds meer voor de hand dat ook vrouwen en jongeren ingezet gaan worden voor aanslagen. Dat is te lezen in het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland. IS zette al eerder een vrouw in voor een aanslag buiten Syrië en Irak. Naast een mogelijke dreiging vanuit vrouwelijke jihadisten is in de afgelopen maanden meermaals gebleken dat enkele minderjarigen in het Westen zich lieten inspireren door propaganda. Van alle bekende Nederlandse jihadgangers is bijna de helft van Marokkaanse afkomst en bijna een vijfde van de Syriëgangers is een Nederlandse bekeerling.

Arrestatieteams arresteerden 27 augustus 2018 zeven mannelijke verdachten die zeer vergevorderde plannen hadden voor een grote terroristische aanslag op een groot evenement in Nederland. Omdat ze serieus op zoek waren naar bomvesten en automatische wapens werd er ingegrepen. De zeven verdachten werden al langer gevolgd en geobserveerd en komen uit Arnhem, Rotterdam, Huissen en Vlaardingen en werden gearresteerd in de Stadhouderstraat in Arnhem en in Weert. Ze wilden op een aankomend evenement een aanslag plegen en op een andere plaats een autobom tot ontploffing brengen. Hiervoor hadden ze 100 kg aan kunstmest in huis. Een belangrijke grondstof voor het maken van een bom. Zo’n 400 politiemensen waren bij de actie betrokken. De Irakese hoofdverdachte Hardi N. (34) uit Arnhem werd in 2016 tot anderhalf jaar cel veroordeeld voor uitreizen naar ISIS en zit nog in zijn proeftijd. N. verklaarde zelf destijds dat hij naar Syrië wilde om weeskinderen te gaan helpen. In 2017 werd deze straf in hoger beroep omgezet tot twee jaar celstraf, waarvan 21 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. In het hoger beroep werd tevens bepaald dat hij zijn behandeling moest voortzetten tijdens zijn proeftijd. Samen met N. werden ook Seyed H. en Adil C. gearresteerd. Een andere verdachte is Waïl El A. die in mei 2017 werd aangehouden op vliegbasis Volkel toen hij daar foto’s aan het maken was.  Daar bleek dat ook hij in juni 2016 was veroordeeld voor een poging om naar Syrië te reizen. Nadeem S. (26) uit de wijk Vredenburg in Arnhem werd destijds samen met de 21-jarige Wail el A. opgepakt bij de grens van Syrië. Ook El. A komt oorspronkelijk uit de Gelderse stad, maar woont inmiddels in Rotterdam. De mannen kregen 2 en 3 jaar cel voor hun reis richting Syrië. De zaken lopen nog in hoger beroep. De jongste verdachte is de 18-jarige Amir. Hij woont zo’n 700 meter van het ouderlijk huis van N. in de Arnhemse wijk Presikhaaf en volgde een opleiding maatschappelijke dienstverlening. Morat M. (21) werd gearresteerd in zijn woning in Vlaardingen.

De Nederlandse Overheid steunde jarenlang de Palestijnse Union of Agricultural Work Committees (UAWC) met miljoenen subsidie die feitelijk was bedoeld voor een land- en waterbeheerprogramma. Al in mei 2019 werd het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken gewaarschuwd voor banden met terreur bij de UAWC. Het ministerie ontving toen brieven van de UK Lawyers For Israel, die erop wees dat dat personen die lid waren van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), tevens werkzaam waren bij de Palestijnse landbouwunie. De PFLP wordt door de Europese Unie aangeduid als terroristische organisatie, en is verantwoordelijk voor talloze aanslagen. De waarschuwingen werden door het ministerie van Buitenlandse Zaken echter genegeerd en afgedaan met een reactie dat het ministerie niet over eigenstandige informatie beschikte die de beschuldigingen bevestigde. Bij de ongeregeldheden bij de Universiteit van Amsterdam bleek onder de activisten ook GroenLinks Statenlid Paul Smits. Smits was ook vicefractievoorzitter van de Gelderse GroenLinks afdeling. Deze functie heeft hij nu toch maar even neergelegd. Er liep al een aanvraag voor een spoeddebat van PVV naar integriteitsschendingen van Smits. Hij droeg bij de demonstratie een bordje met de tekst ‘Viva viva intifada. Intifada betekent ‘opstand’ in het Arabisch. Het slaat op de verschillende perioden in de Palestijns-Israëlische geschiedenis waarin Palestijnen in opstand komen tegen de Israëlische bezetting van Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Er zijn twee bekende intifada’s: de Eerste Intifada (1987-1993) en de Tweede Intifada (2000-2005). De Eerste Intifada staat ook wel bekend als de ‘oorlog van stenen’.

PLFP

Het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina is een seculiere, communistische Palestijnse groepering, opgericht in 1967 door George Habash. Het Volksfront staat op de lijsten van terroristische organisaties van Canada, de Europese Unie en van de Verenigde Staten. Het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina moet niet verward worden met Democratisch Front voor de Bevrijding van Palestina, dat een afsplitsing is en ook niet met het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina – Algemeen Commando, dat zich in 1968 afsplitste. Het Volksfront heeft als doel de opheffing van de staat Israël en de oprichting van een seculiere staat in diens plaats waar verschillende religies en volkeren naast elkaar zouden moeten bestaan. In de jaren zeventig van de 20e eeuw werd het  bekend vanwege vliegtuigkapingen. In 2023 nam de Martelarenbrigade van het PFLP actief deel aan de ontvoeringen en gijzelingen van Israëlische burgers tijdens de Hamas-aanval in Israël op 7 oktober 2023.

Er zijn door heel Europa regelmatig opstandjes die met veel geweld en agressie te paard gaan. Het is van een protest tegen Israël verworden tot een pro Hamas betoging. Veelal gesponsord door Saudi Arabië en George Soros. De politie in Amsterdam beëindigde de pro-Palestijnse protesten bij gebouwen van de Universiteit van Amsterdam (UvA). De demonstranten gooiden niet alleen met stenen maar ook met ammoniak. Het Binnengasthuisterrein in het centrum van de stad werd door demonstranten bezet waarbij voor circa 100.000 euro aan schade werd aangericht. De Pro-Palestijnse protestgroepen hebben meerdere universiteiten bezet en vernield. Dat gebeurde na zogeheten ‘walk-outs’. Bij het gebouw van de Universiteit van Amsterdam (UvA) op de Roeterseilandcampus in het centrum van de hoofdstad moest de ME wederom ingrijpen omdat in het gebouw ernstige vernielingen plaats vonden. De vernielingen gebeuren niet door de studenten zelf maar door speciale groepen Hamas activisten van onder andere krakersbeweging Antifa, de verboden Palestijnse Gevangenen Solidariteitsnetwerk Samidoun en PLFP. Dat gaat met zoveel agressie dat de studenten hier zelf niet tegen durven op te treden. Deze gewelddadige activisten worden financieel ondersteund door Soros, Dyanet en Qatar. De Israëlische ambassadeur bij de Verenigde Naties bekritiseert miljardair George Soros voor het doneren van 15 miljoen dollar aan organisaties die Hamas steunen en noemt dit ‘beschamend’. Soros is ook beschuldigd van het financieren van groepen die anti-Israël zijn zoals AROC, PFLP, de BDS en de OSF die banden heeft met het Koningshuis

In augustus 2016 plaatsten hackers correspondentie, rapporten en gedetailleerde financiële informatie over door de Open Society Foundations gesponsorde projecten online, de zogenaamde Soros Leaks, waaruit onder andere de mate waarin Soros Palestijnse burgerrechtenbewegingen financiert en probeerde verkiezingen en referenda te beïnvloeden naar voren kwam.

De Israëlische ambassadeur bij de Verenigde Naties bekritiseert miljardair George Soros voor het doneren van 15 miljoen dollar aan organisaties die Hamas steunen en noemt dit ‘beschamend’. Soros is ook beschuldigd van het financieren van groepen die anti-Israël zijn en de BDS-beweging steunen. De Tides Foundation en Tides Center, twee aangesloten non-profitorganisaties hebben lange tijd de progressieve agenda vorm gegeven met geldschieters als George Soros en Bill Gates.  In 2022 hebben zij samen minstens 1 miljoen dollar toegekend aan groepen achter demonstraties die aandringen op een Israël-Gaza. staakt-het-vuren in het conflict en het bagatelliseren van de Palestijnse terreur in het Midden-Oosten 

De Tides Foundation en het Tides Center hebben samen meer dan 303.000 dollar naar Alliance for Global Justice, een liefdadigheidsinstelling in Arizona die bedoeld is om de banden met het Palestijnse terrorisme te onderhouden. En die subsidies dragen bij aan de miljoenen dollars die de afgelopen jaren van Tides naar AFGJ zijn gestroomd. AFGJ wordt beschuldigd van het verlenen van ‘materiële steun aan terrorisme omdat Samidoun het Palestijnse Prisoner Solidarity Network sponsort, een door Israël aangewezen terreurgroep die stafleden deelt met de PFLP. AFGJ heeft onlangs ook geld ingezameld voor Collectif Palestine Vaincra, een lid van de Samidoun-coalitie dat op zijn website wordt beschreven als partner van de PFLP. Mabel Wisse Smit werd in 1997 executive director van het Open Society European Policy Institute van George Soros in Brussel. In 2003 werd ze advocacy director bij de vestiging in London. Sinds december 2012 is ze lid van het bestuur van de OSF. De Open Society Foundations (OSF) heeft een noodfinancieringsinitiatief van 3,3 miljoen dollar aangekondigd ter ondersteuning van mensenrechtenorganisaties die schendingen van het internationaal humanitair recht in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Israël documenteren. De Israëlische ambassadeur bij de Verenigde Naties bekritiseert miljardair George Soros voor het doneren van 15 miljoen dollar aan organisaties die Hamas steunen en noemt dit ‘beschamend’.

Hizb ut Tahrir 

Ideologie Islam is en als doel het hervatten van de Islamitische manier van leven door de Islamitische staat te vestigen die Islam ten uitvoer brengt en haar da’wah verkondigt tot de wereld. Hizb heeft een partijcultuur ontwikkeld, die Islamitische regels over de levenszaken omvat. Hizb roept op tot Islam als een intellectuele leiderschap waar systemen uit voortvloeien die alle problemen oplossen, waar een mens mee te maken heeft, hetzij politiek, economisch, cultureel, sociale, of en anderen. De groep zegt geweld te verwerpen. Als het om Israël gaat, ligt dat echter anders. De Britse regering, ging met de steun van alle partijen in het parlement, over tot een verbod op Hizb ut-Tahrir. De islamistische groepering komt op de terreurlijst te staan en mag zich niet meer organiseren in het land. De reactie op de terreuraanval op 7 oktober, waarin Hamas werd geprezen, lijkt de doorslag te hebben gegeven. 

De ambassade van de Verenigde Staten in Rusland waarschuwde dat er in het weekeind van 9 op 10 maart 2024 een terroristische aanslag gepleegd zou kunnen worden in Moskou. Amerikaanse burgers kregen via een bericht op de website van de Amerikaanse ambassade het advies om grote bijeenkomsten, zoals concerten, in Moskou te vermijden. Die waarschuwing kwam er op basis van berichten die de ambassade had opgemerkt over concrete plannen van extremisten om een aanval te doen op grote bijeenkomsten in de Russische hoofdstad. De aanslag kwam inderdaad, maar pas op 22 maart 2024

ISIS/IS/IS-K/ISIL

De extremistische organisatie Muslim Interaktiv heeft 27 april 2024 in Hamburg opgeroepen op tot de oprichting van een islamitisch kalifaat en tot de handhaving van de sharia in heel Europa. op spandoeken waren teksten te zien als “Kalifaat is de oplossing” en “Duitsland = Normendictatuur”. In een gehouden optocht werd in toespraken de Duitse politiek en media het verspreiden van “goedkope leugens” en “laffe berichtgeving” verweten. Ze zouden ten aanzien van de oorlog in Gaza alle moslims in Duitsland over een kam scheren en hen wegzetten als islamisten. De kreet “Allahu Akbar” (God is groot) was veel te horen. Terroristische daden uitgevoerd in naam van de islam zijn in strijd met de kernprincipes van de religie, die juist pleiten voor gerechtigheid, compassie en verdraagzaamheid.

Turkije arresteerde in januari 2024 189 personen die verdacht worden van lidmaatschap van Islamitische Staat. De aanhoudingen, verspreid over 37 provincies, kwamen voorafgaand aan Nieuwjaar festiviteiten en werden gezien als een politieke zet voor de lokale verkiezingen in maart. De Turkse minister van Binnenlandse Zaken meldde dat met de arrestaties diverse plannen voor aanvallen op kerken, synagogen en de Iraakse ambassade in Ankara zijn verijdeld. In 2014 begon terreurgroep IS zelf in Syrië te opereren en de terreurbeweging noemde zich voortaan Islamitische Staat in Irak en de Levant (ISIL), in het westen Islamitische Staat en in Irak en Syrië (ISIS). Op 29 juni 2014 hernoemde de terreurbeweging zichzelf tot Islamitische Staat of IS. Sinds de val van het laatste territoriale bolwerk van ISIS in Syrië in maart 2019 ging de organisatie ondergronds, concentreerde zij zich op het plegen van aanslagen in Syrië en Irak en het versterken van de organisatie. De afgelopen periode stagneerde het aantal aanslagen van ISIS in Syrië en nam het aantal af in Irak. Met de aanval van ISIS-strijders op de Sina’a gevangenis in Noordoost-Syrië op 20 januari 2022 toonde de organisatie niettemin aan nog steeds grote en complexe operaties in het kerngebied te kunnen uitvoeren. In de gevangenis, die werd bewaakt door de overwegend Koerdische Syrian Democratic Forces (SDF), zaten op dat moment naar schatting 3.000 tot 5.000 (vermeende) ISIS strijders vast, onder wie waarschijnlijk ook enkele Nederlanders, een aantal belangrijke ISIS-kopstukken en een groot aantal buitenlandse jihadisten. Als gevolg van de aanval wist een onbekend aantal gevangenen te ontsnappen. Open bronnen spreken van honderden. Het was de eerste keer dat ISIS een grootschalige aanval uitvoerde op een gevangenis in Syrië. De actie is van grote symbolische betekenis voor ISIS. De aanval laat zien dat ISIS in Syrië en Irak allerminst verslagen is. Desondanks is het onwaarschijnlijk dat de ontsnappingen een voorbode zijn van een snelle opmars van de strijdgroep zoals dat in 2012-2014 het geval was. Daarvoor is ISIS nog te klein in omvang en te zwak. Het ligt daarom niet in de rede dat ISIS binnen afzienbare tijd weer grondgebied zal beheersen zoals het tot maart 2019 deed.

ISIS heeft mogelijk nog enkele tientallen operatives tot zijn beschikking in Europa, waardoor de dreiging in Nederland hoog blijft en de kans op een aanslag reëel (niveau 4 van de 5). Ook Nederland is een mogelijk doelwit voor jihadisten vanwege de deelname aan de anti-ISIS- coalitie. Nederland wordt door jihadisten beschouwt als een land waar anti-islamuitingen vrij spel hebben. De Nederlandse jihadistische beweging bestaat uit tenminste enkele honderden mensen. Arrestaties en onderzoeken tonen aan dat er jihadisten in Nederland zijn die bereid zijn om geweld te gebruiken. Salafisten proberen in toenemende mate en op dwingende wijze een onverdraagzame, isolationistische en antidemocratische boodschap aan andere moslims op te leggen en proberen voet aan de grond te krijgen in gematigde moskeeën en moskeebesturen. In de afgelopen tijd zijn door arrestaties in verschillende Europese landen aanslagen voorkomen. Het is onmogelijk om alle aanslagen te voorkomen maar er wordt van alles aan gedaan om terroristische aanslagen te voorkomen door mogelijke terroristen in de gaten te houden en door op tijd te signaleren of iemand radicaliseert. Mensen en gebouwen die risico’s lopen worden extra beveiligd.

Steeds meer IS-extremisten richten zich op Afrikaanse landen. Een nieuw kalifaat in Afrika is niet uitgesloten, zeggen deskundigen. IS richtte in 2014 een kalifaat op tegen het westen. Soleimani, die in 2020 bij een Amerikaans bombardement omkwam, heeft deze groepering hard bevochten. IS pleegde in Europa enkele aanslagen, zoals die van Brussel en Zaventem in 2016. Veel IS-leiders zijn gevangengenomen en gedood, maar het gedachtegoed is er nog steeds. Veel IS-ers doken onder en er zijn nog steeds.Volgens een laatste schatting van de VN afgelopen augustus ligt het aantal IS-leden en -aanhangers in Irak en Syrië op 5000 tot 7000.
In de jaren 2006 tot en met 2011 was er een wisselend leiderschap en chaos bij IS, maar in 2014 waren ze er ineens weer onverwacht. Er zitten er nog 20.000 IS-families gevangen in een openluchtgevangenis in Syrië waaruit soms duizenden tegelijk weten te ontsnappen. IS voert strijd tegen mensen die volgens hen de verkeerde soort moslims zijn. Het verleden laat zien dat IS-strijders baat hebben bij onrust in landen. “Denk aan de protesten in Syrië en Irak vanaf 2011. Hoe minder stabiel Syrië en Irak zijn, hoe groter de kans dat IS daar met zijn guerrillatactieken gebruik van zal maken.
De onrust in de Sahel, een regio in Noord-Afrika is een voedingsbodem voor dit soort organisaties. Uit bijvoorbeeld Burkina Faso en Mali hebben westerse landen zich teruggetrokken, waardoor die landen kwetsbaar worden voor extremisten. “Die regio wordt instabieler en IS zegt er inmiddels aanwezig te zijn.”Er zijn ook veel andere jihadistische bewegingen actief, zoals Al-Qaeda in de Maghreb, Boko Haram in Nigeria en de Somalische terreurbeweging Al-Shabaab. IS heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de dubbele bomaanslag in de Iraanse stad Kerman. Daarbij vielen begin januari 2024 minstens 84 doden. De organisatie heeft op de berichtendienst Telegram bekendgemaakt achter de aanslag te zitten. De aanslag was gericht op de herdenking van de Iraanse generaal Qassem Soleimani, die vier jaar geleden werd gedood bij een Amerikaanse droneaanval. Volgens de autoriteiten gingen er twee bommen af. Eentje daarvan zou verstopt hebben gezeten in een koffer in een auto en werd op afstand tot ontploffing gebracht. De tweede bom is mogelijk door een zelfmoordterrorist meegenomen naar de gedenkplek.

Islamitische Staat (IS) heeft eerder ook de verantwoordelijkheid opgeëist voor een aanslag in Barcelona op 17 augustus 2017. De aanslag gebeurde kort na 17.00 uur. Een bestelbus reed in op voetgangers op de Ramblas promenade die populair is onder toeristen. De Ramblas loopt vanaf het centrale Plaça de Catalunya tot aan de zee en is ruim een kilometer lang. Het midden is alleen toegankelijk voor voetgangers. De boulevard is ook een belangrijk verkeersknooppunt voor het openbaar vervoer, met bushaltes en metro- en treinstations. De terreuraanslag op de Ramblas heeft dertien mensen het leven gekost en er vielen meer dan honderd gewonden. Een Marokkaan en om een Spanjaard werden gearresteerd. IS maakt zijn verantwoordelijk voor de aanslagen veelal bekend met gebruik van het eigen persbureau Amaq en dit geval luidde het persbericht: „Ze hebben de operatie uitgevoerd als reactie op de oproep de coalitielanden te treffen”. Uren na de aanslag werden in de kustplaats Cambrils vijf vermoedelijke terroristen gedood tijdens een antiterreuroperatie, waarmee een nieuwe aanslag zou zijn gestopt.

ISIS-K streeft naar een kalifaat in de historische regio Khorasan. Dit gebied in Centraal-Azië omvat grote delen van het huidige Iran, Afghanistan, Turkmenistan en Tadzjikistan. ISIS-K wordt verantwoordelijk gehouden voor een groot aantal dodelijke bomaanslagen in Afghanistan en Pakistan. ISIS-K zou ook betrokken zijn geweest bij de bomaanslag op de metro in Sint-Petersburg in 2017. Ook zou de IS-tak een rol hebben gehad in de dubbele bomaanslag in Iran van afgelopen januari. Daarbij kwamen bijna negentig mensen om het leven.

In Duitsland staan zeven personen tussen de 20 en 46 jaar oud, voor de rechter omdat ze aanslagen hadden beraamd namens ISKP. De verdachten werden gearresteerd op verschillende plekken in de regio Noordrijn-Westfalen. Ze hadden contact met in Eindhoven en Breda wonende terroristen, kwamen regelmatig samen en verkenden mogelijke locaties voor aanslagen in Duitsland. Ze zouden ook hebben geprobeerd wapens aan te schaffen. Op het moment dat ze gearresteerd werden, hadden ze geen concrete plannen voor een aanslag. De verdachten zouden contact hebben gehad met leden van ISKP.  Zes van de verdachten worden ook beschuldigd van het ondersteunen van IS, omdat ze enkele duizenden euro’s zouden hebben ingezameld voor de terreurorganisatie. De groep werd al in juli opgepakt in de deelstaat Noordrijn-Westfalen en zit sindsdien vast. Vijf van hen komen uit Tadzjikistan, één uit Kirgizië en één uit Turkmenistan. De terroristen zouden via Oekraïne naar Duitsland gekomen zijn, vlak nadat daar de oorlog was uitgebroken (in februari 2022). Op 6 juli 2023 werden in Eindhoven en Breda een verdachte Tadzjiek (29) en zijn echtgenote uit Kirgizië die al een jaar in Nederland verbleven aangehouden. Volgens het Openbaar Ministerie probeerde Abdusamal A. in eerste instantie vanuit Turkije naar Syrië te gaan om zich daar aan te sluiten bij IS, wat mislukte. De Turken zetten hem uit naar Oekraïne, waarna hij na het uitbreken van de oorlog vanuit Kyiv samen met zijn vrouw naar Nederland kwam. Hij deed zich hier voor als lid van een Tadzjiekse oppositiegroep, kreeg in het najaar van 2022 asiel en betrok een woonruimte in Breda. Vier maanden eerder had de geheime dienst AIVD een bericht naar de politie gestuurd dat A. op zoek was naar geld om wapens te kopen. Kleine pistolen voor een groep ‘broeders’ in Duitsland, die zouden daar dan ‘een aanslag voor Allah’ mee moeten plegen. De politie stuurde een infiltrant op A. af en luisterde hem af.  Volgens justitie leidde A. in Kyiv een geheime cel van ISKP, de Aziatische tak van terreurgroep IS. Volgens het OM waren A. en de Duitse verdachten ‘vastberaden een aanslag te plegen in Nederland of Duitsland’. 
Enkele uren na de aanslag door 4 of 5 zwaar bewapende terroristen op een concertzaal met ruim 6.000 bezoekers in Rusland op 22 maart 2024 waarbij 137 doden en 182 gewonden vielen claimde IS de verantwoordelijkheid voor de aanslag, die gericht zou zijn op ‘een grote bijeenkomst van christenen’. De aanslag zou door Oekraïne en de VS gefinancierd zijn en vond plaats in een voorstad van Moskou, in de Crocus City Hall rond 20.30 uur plaatselijke tijd (18.30 uur Nederlandse tijd). IS beweerde eerst nog dat de aanvallers veilig waren ontkomen, maar er werden elf mensen aangehouden, onder wie de vier vermoedelijke terroristen. De verdachten zijn afkomstig van Tadzjikistan, een voormalige Sovjet-republiek met een overwegend islamitische meerderheid die grenst aan Afghanistan.  Een van hen een 24 jarige fabrieksarbeider en vader van een 8 maanden oude baby had eerder de concertzaal al verkend. Er was hem via Telegram 10.800 dollar in roebel beloofd om de aanval uit te voeren, waarvan hij de helft al via een creditkaartoverboeking had ontvangen. Van een van de verdachten werd bij het verhoor een deel van zijn oor afgesneden. De andere verdachten zijn een illegaal van 32 jaar oud en vader van 4 jonge kinderen en een kapper. Poetin beschuldigd Oekraïne, omdat de terroristen richting Oekraïne vluchtten  er Oekraïense kentekenplaten gevonden zouden zijn en omdat alle 4 Oekraïense id’s zouden hebben, maar een van de verdachten bleek gewoon in Moskou te wonen. Zes verdachten wisten nog in een Renault Symbol(bj 2007) uit Vladivostok)  370 km ver weg te vluchten en werden uiteindelijk in de regio Brjansk tot stoppen gedwongen, waarbij twee verdachten wisten te ontkomen.  In de vluchtauto werd een pistool en een machinegeweer gevonden. Vier verdachten werden 25 maart, na zwaar te zijn gearresteerd en gemarteld, voorgeleid bij de rechter. Sjamsiddin Faridoeni, had in februari in sociale media berichten vanuit Istanbul verstuurd en zou de leider van de groep zijn geweest. Oekraïense en Russische delegaties kwam in  verleden in Istanbul/Turkije bijeen voor onderhandelingsgesprekken over de oorlog in Oekraïne. Ook zijn heel veel russen naar Turkije gevlucht om aan de oorlog te ontkomen. De vier verdachten werden, niet alleen in Rusland, maar ook in Nederland niet geanonimiseerd tentoongesteld inclusief hun volledige naam en afkomst. Na onderzoek van in beslag genomen telefoons en analyse van informatie over financiële transacties, zou Rusland bewijs hebben van banden met Oekraïe.  De verdachten zouden “aanzienlijke hoeveelheden geld en cryptocurrency uit Oekraïne” hebben ontvangen en een andere man “betrokken bij de financiering van de terroristen” werd geïdentificeerd. Er is vastgesteld dat financiële middelen met name afkwamen van het in Oekraïne opererende olie- en gasbedrijf Burisma Holdings, die al valer in verband is gebracht met terrorisme en corruptie. Een week later hebben veiligheidsdiensten van Tadzjikistan negen inwoners van de stad Vahdat opgepakt in verband met de aanslag. Ze zouden banden hebben met de aanslagplegers en met Islamitische Staat Khorasan Provincie (ISKP) ISKP. Tot 1991 maakte Tadzjikistan deel uit van de Sovjet-Unie. Voor het merendeel wonen er Soennitische moslims. Woordvoerder Aboe Hoedhayfah Al-Ansari eiste ook nogmaals de verantwoordelijkheid op voor de aanslag op de concertzaal in Moskou waarbij 143 mensen omkwamen. 
Rusland eist de arrestatie van het hoofd van de Oekraïense SBU en dat Oekraïne onmiddellijk stopt met alle steun aan terroristische activiteiten. 3 april werden door FSB nog 3 medeplichtigen aangehouden waarvan werd vastgesteld dat twee van hen geld overmaakten om vuurwapens en voertuigen te kopen die bij de terroristische aanslag waren gebruikt, terwijl de derde direct betrokken was bij het rekruteren van medeplichtigen aan de terroristische aanslag en het financieren van de daders ervan. Zowel de Verenigde Staten als Iran hebben Rusland vooraf gewaarschuwd voor een mogelijk op handen zijnde terroristische aanslag, maar daar werd niets mee gedaan.  De coördinator die het stadhuis van Crocus heeft aangewezen als locatie voor de aanval en de ontsnappingsroute naar de grens met Oekraïne zou Sayfullo heten. De Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Oekraïne zitten gezamenlijk achter de terroristische aanslag in het Crocus City Hall bij Moskou, zei FSB-directeur Alexander Bortnikov op 26 maart. De meesterbreinen van de terroristische aanslag zijn nog niet geïdentificeerd, maar het is nu al duidelijk dat westerse en Oekraïense inlichtingendiensten rechtstreeks betrokken waren bij de voorbereiding ervan, verklaarde Alexander Bortnikov. Zelensky heeft Ilya Vityuk, het hoofd van de afdeling contraspionage van de SBU op het gebied van cyberveiligheid ontslagen. FSB heeft begin mei nog eens drie verdachten  aangehouden in Moskou, Jekaterinenburg en Omsk. Het betrof een staatsburger van Rusland en twee uit de regio Centraal-Azië. Ondertussen werd ook een door Oekraïne ingehuurde terrorist aangehouden die twee gerechtsgebouwen wilden opblazen.

De SBU heeft twee militairen gearresteerd die betrokken zouden zijn geweest bij een plan om president Zelensky en andere hoge overheidsfunctionarissen om te brengen. Het zou gaan om twee kolonels van het Oekraïense Staatsveiligheidsbureau. Ze maakten deel uit van een netwerk van agenten, aangestuurd door de FSB. De kolonels lekten ook vertrouwelijke informatie naar Rusland. Een van de kolonels had persoonlijk explosieven naar Kyiv bracht voor de aanslagen. De SBU zou hem daarbij hebben gevolgd en gesprekken hebben afgeluisterd. 

De rechtbank Den Haag heeft in drie internationale misdrijfzaken in april 2024 vonnis gewezen in twee zaken van vrouwen die in 2014 naar Syrië zijn gereisd en één zaak van een uit Syrië afkomstige man die sinds 2019 in Nederland verblijft.   De twee uitreizigsters waren getrouwd met IS-strijders en hebben zich in 2014 aangesloten bij IS. Eén van de vrouwen had haar minderjarige kinderen uit Nederland meegenomen naar Syrië. Het verwijt aan hen was onder meer deelname aan IS en het oorlogsmisdrijf plundering. Ze werden ervan verdacht dat zij in Syrië woningen hebben betrokken zonder toestemming van de eigenaar.  Beide vrouwen werden vrijgesproken van plundering omdat het opsporingsonderzoek daarover onvoldoende uitsluitsel biedt. De rechtbank zoekt bij de beoordeling of er sprake is van plundering, aansluiting bij de uitleg die het Internationaal Strafhof hierover geeft op basis van het Rome Statuut. Beide vrouwen worden wel voor deelname aan IS veroordeeld tot langdurige gevangenisstraffen en een behandelverplichting. Eén van de vrouwen krijgt ook een straf omdat zij haar minderjarige kinderen in gevaar heeft gebracht door ze naar een oorlogsgebied te brengen. De rechtbank veroordeelde de vrouw tot een gevangenisstraf van 48 maanden, waarvan twaalf maanden voorwaardelijk. De andere vrouw kreeg 860 dagen gevangenisstraf waarvan 720 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van vijf jaar. Deze vrouw is ruim anderhalf jaar gedetineerd geweest in Turkije. Daar houdt de rechtbank samen met de lange duur van de berechting rekening mee. Ook heeft deze vrouw inmiddels al een lange intensieve behandeling ondergaan.  Zij kreeg daarnaast een werkstraf van 480 uur omdat zij Nederlandse journalisten vanuit Syrië heeft bedreigd door op social media afbeeldingen van een Kalasjnikov te posten en hierbij dreigende teksten te plaatsen. In de strafzaak van de Syrische man kreeg de politie in 2020 inlichtingen over hem en zijn mogelijke betrokkenheid bij een strijdgroep die auto’s bij controleposten op een snelweg plunderde. De rechtbank spreekt hem vrij omdat de getuigen niet betrouwbaar bleken en er verder geen ander (getuigen)bewijs beschikbaar is.  De rechtbank Den Haag heeft deze zaken behandeld vanwege de verdenking dat de verdachten oorlogsmisdrijven hebben gepleegd. De Haagse rechtbank is de enige Nederlandse rechtbank die internationale misdrijven, zoals oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid en genocide behandelt. Zo werden eerder in Den Haag zaken behandeld die gingen over internationale misdrijven die werden gepleegd in Rwanda, Ethiopië en Afghanistan.

Twee Nederlandse IS-vrouwen en hun twee kinderen zijn 7 mei 2024 uit Noord-Syrië teruggehaald naar Nederland. Ze zijn meegekomen met een Amerikaanse operatie waarbij ook elf Amerikaanse vrouwen en kinderen, vier Nederlanders, zes Canadezen en een Finse werden opgehaald tijdens een gezamenlijke operatie. De vrouwen en kinderen zaten vast in een detentiekamp in Noord-Syrië, waar nog steeds duizenden ex-IS’ers verblijven. De twee vrouwen zijn in Nederland aangehouden en opgesloten. Ze zullen worden berecht voor hun deelname aan de terroristische organisatie IS. Het Nederlandse beleid was jarenlang dat de overheid niet meewerkte aan de terugkeer van Nederlanders die naar Syrië waren gegaan om zich aan te sluiten bij IS. De vrouwen spanden echter rechtszaken aan dat ze in Nederland aanwezig wilden zijn bij hun rechtszaak. Rechters oordeelden daarop dat, als de vrouwen niet de mogelijkheid kregen terug te komen, hun dossiers zouden worden gesloten. Het ministerie van Justitie vreesde daarop dat de vrouwen nooit meer voor een rechtbank zouden komen en besloot daarop toch mee te werken aan terugkeer. De zussen Amina en Amal E. werden ook eerder al teruggehaald en door de rechtbank in Rotterdam veroordeeld voor onder meer het voorbereiden van terroristische misdrijven en lidmaatschap van terreurbeweging IS. De 25-jarige Amina E. kreeg 3,5 jaar cel, waarvan 10 maanden voorwaardelijk in plaats van de door OM geëiste celstraf van zes jaar en vier maanden. Zij heeft langere tijd in Syrië  propaganda gemaakt voor IS en heeft vuurwapens gedragen. Zij was “meer dan alleen de vrouw van een strijder”, vindt de rechtbank. Haar zus Amal (38) moet 2,5 jaar de cel in terwijl vijf jaar en vier maanden was geëist. Na haar celstraf moet ze therapie ondergaan en begeleid worden. Zij is net als haar zus getrouwd geweest met een strijder en ze heeft Koranlessen gegeven, wat er volgens de rechtbank op wijst dat ze zich het gedachtegoed van IS eigen heeft gemaakt en daar een aanhanger van was. De zussen horen bij een groep van twaalf vrouwen die in 2022 is teruggehaald uit het gevangenenkamp Al Hol in Syrië. Omdat ze daar volgens de rechter onder zware omstandigheden vastzaten, valt het vonnis lager uit dan de eis. Beide vrouwen hebben als gevolg van hun verblijf in Al Hol een posttraumatische stressstoornis. De vrouwen reisden in 2014 naar Syrië, toen Amina E. nog minderjarig was. Zij trouwde daar met een IS-strijder, naar eigen zeggen tegen haar wil. Maar de rechter ziet dat anders, omdat uit chats en op foto’s naar voren komt dat ze de ideologie van IS steunde en het leven in IS-gebied verheerlijkte. Haar jeugdige leeftijd doet volgens de rechter niets af aan de strafbaarheid van wat ze gedaan heeft, al is bij de strafmaat wel rekening gehouden met het feit dat ze nog zo jong was toen ze naar IS-gebied reisde. In verschillende operaties werden de afgelopen jaren zo’n twintig vrouwen en hun kinderen opgehaald. In november 2022 was de laatste vlucht, met toen twaalf vrouwen en achtentwintig kinderen.  De vrouwen worden na aankomst vastgezet in de speciale vrouwenvleugel van de gevangenis in Zwolle. De kinderen worden overgedragen aan de Raad voor de Kinderbescherming en worden opgevangen door familie of door jeugdzorg. Volgens de AIVD verblijven momenteel nog zo’n vijfentwintig volwassen Nederlandse mannen en vrouwen in detentiekampen of gevangenissen in Noord-Syrië. Die kampen en gevangenissen staan onder controle van de lokale Koerdische autoriteiten. Zij willen graag van de vrouwen en kinderen af en vragen Europa en Amerika al jaren om al hun uitgereisde IS’ers op te halen. De toekomst van de gedetineerde mannen blijft ongewis. Zij zitten vaak al jaren vast in overvolle cellen, zonder zicht op berechting. Ook twee Nederlandse mannen hebben nu procedures aangespannen om naar Nederland te kunnen terugkeren.

Al Qai’da 

Al Qaida/Al-Kaida/Al Qaeda (letterlijk de basis) is een moslimfundamentalistische paramilitaire beweging. Al Qaida opereert meer als een netwerk dan als een organisatie. De organisatie voert zelf terroristische aanslagen uit, maar verleent ook diensten (zoals logistieke ondersteuning en training) aan andere terreurorganisaties. Sinds de aanslagen op 11 september 2001 in onder andere New York wordt de organisatie door de Verenigde Naties, de Europese Unie, de Verenigde Staten, Israël, Australië, Brazilië, Canada, India, Japan, NAVO, Rusland en Zuid-Korea een terroristische organisatie genoemd. Het ultieme doel van Al Qaida is het stichten van een verenigd volk naar het model van het voormalige kalifaat. Al Qaida richt zich daarbij naar eigen zeggen in eerste instantie op islamitische landen die in de ogen van Al Qaida onvoldoende volgens de regels van de islam geleid worden. De dreiging van gecoördineerde aanslagen door ISIS of Al Qai’da is reëel alhoewel het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten heeft gemeld dat IS-leider al-Baghdadi is gedood.  Mosul, ooit een groot IS-bolwerk, werd na een ruim acht maanden durende operatie veroverd. Een ongeveer 100.000 manschappen tellende coalitie van Iraakse legereenheden, Koerdische strijders en sjiitische milities opende in oktober vorig jaar de aanval en wonnen deze.

De uitroep “Allahu Akbar”, wat “God is de grootste” betekent, wordt vaak geassocieerd met terroristische aanslagen die worden uitgevoerd door extremistische individuen of groeperingen. Deze uitroep is op zichzelf niet inherent gewelddadig  en wordt ook vaak gebruikt in vreedzame contexten, zoals tijdens het gebed of bij het vieren van vreugdevolle gebeurtenissen. Extremistische groeperingen gebruiken deze als een strijdkreet bij gewelddadige acties. Ze proberen op deze manier een religieus of spiritueel aspect te geven aan hun daden en suggereren dat ze handelen in naam van God. Dit kan leiden tot associaties tussen de uitroep “Allahu Akbar” en gewelddadige extremisme, hoewel het overgrote deel van de moslims deze uitroep op een vreedzame en respectvolle manier gebruiken. Terroristische daden uitgevoerd in naam van de islam zijn feitelijk in strijd met de eigen kernprincipes van de religie, die pleiten voor gerechtigheid, compassie en verdraagzaamheid.

PLO

De Palestijnse organisatie PLO stond lange tijd onder leiding van Yasser Arafat en werd in 1964 opgericht met als doel een eigen staat voor de Palestijnen. In de jaren 70 kaapten zij Europese vliegtuigen en in 1972, bij de Olympische Spelen in München, ontvoerden zij een groep Israëlische atleten. De PLO bestaat nog steeds onder leiding van Mahmoud Abbas, ook president van Palestijnse Autoriteit, het officiële politieke bestuur van de Palestijnen. Arafat zelf bleek later vergiftigd te zijn.

Rote Armee Fraktion/RAF

Staub, Garweg en Klette behoorden tot de zogenoemde derde generatie van de ultralinkse terroristische groep RAF, die werd opgericht in de jaren zestig. De organisatie wordt verantwoordelijk gehouden voor de dood van tientallen mensen en onder andere verdacht van de moord op de directeur van de Deutsche BankAlfred Herrhausen in 1989. Ook zouden ze in 1991 Detlev Karsten Rohwedder hebben vermoord. Hij was directeur van een agentschap dat Oost-Duitse bedrijven na de eenwording van het land privatiseerde. De RAF zou in de jaren negentig zijn ontbonden. Staub, Garweg en Klette worden ervan verdacht daarna een reeks gewapende roofovervallen te hebben gepleegd tussen 1999 en 2016. De RAF was sinds begin jaren zeventig verantwoordelijk voor een reeks moorden op en ontvoeringen van regeringsfunctionarissen, Amerikaanse soldaten en Duitse diplomaten. De 56 jarige RAF-terroriste Daniela Klette werd eind februari 2024 gearresteerd. Ze stond onder de valse naam ‘Claudia Ivone’ op Facebook en reisde zonder problemen naar het buitenland. In haar appartement in de Sebastianstrasse in het Berlijnse Kreuzberg vond de politie een handgranaat. Klette was lid van de ultralinkse RAF en was dertig jaar onvindbaar voor de opsporingsdiensten. Samen met twee andere terroristen  – Burkhard Garweg (55) en Ernst-Volker Staub (69)  worden de drie ook  verdacht van bankovervallen en minstens één poging tot moord, tussen 1991 en 2016. Duitse media, waaronder Die Welt, Bild en Der Spiegel, ontdekten haar Facebookpagina waarop ze te zien was tijdens een boeklezing en dansend op een beroemd Berlijns cultuurfestival in 2011. Volgens haar profiel was ze lid van een Braziliaanse culturele vereniging in Berlijn, reisde ze zelfs naar het buitenland, en koesterde ze een liefde voor de Afro-Braziliaanse dans en vechtsport capoeira. In 2016 waren er vermoedens dat de drie terroristen in Nederland verbleven. Ze worden gezocht voor gewapende overvallen in de Duitse deelstaten die grenzen aan Noord-Nederland. In Berlin-Friedrichshain werden begin maart 2024 door zo’n 130 agenten wel twee personen gearresteerd maar dit bleken niet Ernst-Volker Staub en Burkhard Garweg. In het huis van Daniela Klette werden wel sporen gevonden van Ernst-Volker Staub en Burkhard Garweg. Een foto bewijst dat Burkhard Garweg in het appartement van Klette in Berlijn is geweest. Op de foto is te zien dat hij bij haar thuis op de bank zit tussen twee honden in. De opsporingsdiensten gaan ervan uit dat Garweg jarenlang op verschillende plekken in Berlijn heeft gewoond onder verschillende namen. Hij gebruikte onder meer de aliassen Martin Becker, Martin Martens en Martin von Staden. Zijn laatste bekende verblijfplaats is een bouwkeet. Hij had twee honden met de namen Anusch en Lola. Op een foto die onlangs werd gepubliceerd in Duitsland is hij te zien met zijn hond Lola in een bos. Ook vonden de opsporingsdiensten sporen die leiden naar Ernst-Volker Staub, maar er is niet bekendgemaakt om wat voor sporen dat gaat. In het appartement zijn naast wapens ook identiteitsbewijzen en rijbewijzen aangetroffen. De opsporingsdiensten hebben sinds de arrestatie van Klette ongeveer 760 tips binnengekregen over Staub en Garweg.

TLP

De 29-jarige Saad Hussain Rizvi, de leider van de extremistische partij Tehreek-e-Labaik Pakistan (TLP)en de 55-jarige Pakistaanse priester Muhammed Ashraf Asif Jalali worden in Nederland vervolgd voor pogingen tot uitlokking van moord op Geert Wilders. In 2018 werd ook al een Pakistaan in Nederland gearresteerd voor het beramen van een moordaanslag op Wilders. In 2021 werd hij hiervoor veroordeeld. En in 2023 werd een Pakistaanse oud-cricketer bij verstek veroordeeld tot twaalf jaar cel, omdat hij een beloning had uitgeloofd voor degene die Wilders zou vermoorden. TLP is een radicale organisatie, die in 2015 begon met protesten tegen de executie van een moordenaar die een gouverneur had vermoord die Pakistans strenge godslasteringswetten had willen aanpassen. Zijn persoonlijk secretaris Saddam Bukhari, ontkent dat Rizvi heeft opgeroepen tot de moord op Wilders, maar dat hij zich in het algemeen had uitgesproken voor het doden van iedereen die de profeet beledigt, als te doen gebruikelijk in Pakistan. In 2018 deed TLP voor het eerst mee aan de verkiezingen en kreeg daarbij ruim 2 miljoen stemmen. Rizvi nam het partijleiderschap over van zijn vader, toen deze in 2020 overleed. De TLP krijgt makkelijk duizenden mensen op de been voor betogingen. In 2021 werd de partij tijdelijk verboden, maar na massaal protest werd dit verbod ingetrokken. De overheid blijft de TLP beschermen en zal ook niet tot uitlevering overgaan.

Voice of Europe

De Tsjechische geheime dienst onthulde dat Rusland de vanuit Praag opererende nieuwssite Voice of Europe, gerund door de Oekraïens-Israëlische Artem Martsjevsky werd gebruikt om honderdduizenden euro’s te betalen aan politici in ruil voor pro Rusland en tegen Oekraïne en de EU standpunten. Doel van de omkoping was om komende Europese Verkiezingen te beïnvloeden. Martsjevsky werd beschuldigd van hoogverraad en kwam in 201 onder huisarrest te staan. Bij de nieuwssite kwamen regelmatig rechtse euro sceptische politici aan het woord. Vanuit Nederland werden Thierry Baudet en FvD-Europarlementariër Marcel de Graaff maar ook Geert Wilders, vanuit België Filip Dewinter (Vlaams Belang) en vanuit Duitsland Maximilian Krah van Alternative für Deutschland (AfD) geïnterviewd. De eerste naam die vanwege omkoping concreet naar buiten werd gebracht is van de ontkennende Duitse Bondsdaglid Petr Bystron van de AfD. Er zouden belastende “waterdichte” geluidsopnames als bewijs van omkoping zijn, die door de Tsjechische inlichtingendienst (BIS) worden onderzocht. Ook politici uit Frankrijk, Polen en Hongarije zouden zijn benaderd, en sommige van hen gefinancierd voor hun campagnes. Namen en rugnummers werden in het artikel niet gedeeld,  maar werden door de Media ingevuld. Baudet heeft donaties altijd categorisch ontkend. Er zouden echter grote sommen zijn betaald tot wel honderdduizenden euro’s aan niet nader benoemde politici. Voice of Europe werd door het Kremlin bekostigd en gerund. Tot 2019 bleken er geen Russen, maar drie Nederlandse ondernemers achter de website te zitten. Zij verkochten de website aan een Tsjechisch mediabedrijf, waarna het in 2020 in handen kwam van een Oekraïense pro-Russische politicus Viktor Medvedtsjoek. Hij werd kort na de Russische inval in Oekraïne vastgezet na beschuldigingen van terrorisme-financiering. Later werd hij met Moskou geruild  voor Oekraïense krijgsgevangenen. Wilders en Omtzigt wilden de onderste steen boven en hebben om namen gevraagd. Tsjechië heeft het bericht echter niet willen bevestigen en heeft dus ook geen namen kunnen geven. Voice of Europe zelf ontkent de beschuldigingen en stelt dat de ‘onthullingen’ slechts bedoeld zijn om de verkiezingen te beïnvloeden en de nieuwssite het zwijgen op te leggen. Demissionair minister Hugo de Jonge schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat het noemen van namen ‘die in de berichtgeving circuleren in strijd is met de taak van de AIVD en de nationale veiligheid niet zou ‘dienen. Bovendien past dit niet bij de wettelijke plicht tot geheimhouding van de werkwijze van de dienst. De Jonge bevestigde met zijn brief aan de 2e Kamer dat er geen enkele naam wordt genoemd van een Nederlandse politicus. Maar dat wil niet zeggen dat de Tsjechen geen namen wéten. En evenmin wilde De Jonge vertellen of de bewering wel of niet klopt dát Nederlandse politici in ons parlement zijn omgekocht. Wel liet hij zich bij het door Wilders aangevraagde debat ontvallen dat de AIVD al voor publicatie werd geïnformeerd wat betekent dat er een Nederlands belang was bij de wetenschap dat er beïnvloeding plaats vind  door Nederlandse politici met betrekking tot de EU parlementsverkiezing van 6 juni aanstaande. Thierry Baudet was als enige niet aanwezig bij het debat. Nadien werden in mei kantoren in het Europees Parlement doorzocht. De federale procureur-generaal liet de kantoren van Maximilian Krah  in het Altiero Spinelli-gebouw in Brussel doorzoeken. De allereerste inval ooit bij het Europees Parlement zou in verband staan met de arrestatie van Krah’s oude collega Jian G. twee weken geleden. De 43-jarige Chinese inwoner wordt er sterk van verdacht een Chinese spion te zijn. De federale procureur-generaal beschuldigt hem ervan “op te treden als agent voor een buitenlandse geheime dienst. G. zou interne discussies over ontwerpresoluties onder meer hebben doorgestuurd naar medewerkers van een Chinese geheime dienst. Hij zit sinds eind april in hechtenis. Als Europarlementariër geniet Krah de bescherming van de parlementaire immuniteit – zolang deze niet wordt opgeheven, kan er geen onderzoek naar hem worden gedaan. Het Federaal Openbaar Ministerie had echter de toestemming van het Europees Parlement gekregen voor de inval. De huiszoeking in het Altiero Spinelli-gebouw was gericht op het gedeelde pand. Op de vijfde verdieping, werkten Krah en de vermoedelijke spion tot eind april naast elkaar. Het vermoeden dat een naaste medewerker van de topkandidaat een Chinese spion zou kunnen zijn, heeft de start van de Europese verkiezingscampagne van de AfD twee weken lang overschaduwd. Nadat de inheemse Chinezen waren gearresteerd, stuurde de partijleiding Krah aanvankelijk op een korte verplichte pauze; de ​​officiële campagnelancering van de AfD voor de Europese verkiezingen vond plaats zonder de topkandidaat. Vorige week verscheen Krah echter opnieuw – in Chemnitz en Dresden. Krah ontmoette Jian G. in Dresden en haalde hem in 2019 naar zijn team in Brussel. Kort daarna gingen ze samen naar China. Uiteindelijk sloot Jian G. hij zich zelfs aan bij de AfD.  De Duitse onderzoekers verdenken G. ervan uiterlijk sinds die tijd voor de autoriteiten in Peking te hebben gewerkt. In januari 2024 zou hij herhaaldelijk informatie over “onderhandelingen en besluiten in het Europees Parlement” hebben doorgegeven aan zijn inlichtingencliënt, inclusief interne informatie over ontwerpresoluties.  


Spionagezaken

Nederland en zijn bondgenoten zijn het doelwit van inlichtingenactiviteiten en (heimelijke) beïnvloedingsactiviteiten van statelijke actoren als Rusland en China. Politieke spionage (digitaal en fysiek) is een omvangrijk probleem. Burgers, overheidsinstanties in Nederland, de EU en de NAVO zijn doelwit. Statelijke beïnvloedingsactiviteiten zetten, bedoeld en onbedoeld, druk op de cohesie binnen de Nederlandse samenleving. De Britse regering houdt Chinese hackers verantwoordelijk voor een cyberaanval waarbij de gegevens zijn bemachtigd van zo’n 43 miljoen Britse kiezers.

Vanwege de toenemende kwetsbaarheid van Nederland voor spionage is door het kabinet besloten dat aanvullende strafbaarstelling voor spionageactiviteiten wenselijk is, zoals geuit in het Coalitieakkoord 2021–2025. Dit wetsvoorstel wijzigt het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering (beiden ook voor BES) om de strafbaarheid voor spionageactiviteiten uit te breiden. Met dit voorstel wordt een zelfstandige strafbaarstelling van spionage ingevoerd. Spionageactiviteiten kunnen zich zowel richten op overheden en volkenrechtelijke organisaties als op bijvoorbeeld bedrijven en universiteiten. Daarnaast kan het verschillende vormen aannemen. Te denken valt aan het onrechtmatig verzamelen van (gevoelige) informatie of objecten, sabotage, het interveniëren in (besluitvormings)processen of beïnvloeding van personen. Deze activiteiten hebben met elkaar gemeen dat zij worden verricht door of ten behoeve van een buitenlandse mogendheid en schade toebrengen aan zwaarwegende belangen.

Op het Nederlandse deel van de Noordzee is in 2023 opnieuw een Russisch onderzoeksschip aangetroffen dat sabotage aan het voorbereiden was. In de Noordzee liggen veel dataknooppunten, waarin Rusland geïnteresseerd is om mogelijk fysiek te saboteren.

Voormalig Amerikaanse ambassadeur Victor Manuel Rocha (73) heeft begin april 2024 een gevangenisstraf van vijftien jaar gekregen omdat hij meer dan veertig jaar voor Cuba heeft gespioneerd. Rocha werd in december 2023 gearresteerd. Rocha begon in 1981 als geheim agent van de Cubaanse inlichtingendiensten. In datzelfde jaar trad hij ook in dienst bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Het was het begin van een lange carrière binnen de Amerikaanse overheid. Rocha was tussen 2000 en 2002 de Amerikaanse ambassadeur in Bolivia. Ook vervulde hij tijdens zijn loopbaan verschillende andere topfuncties in het Witte Huis en op verschillende Amerikaanse ambassades. Naast zijn celstraf kreeg Rocha ook een boete van omgerekend ruim 469.000 euro. Na zijn aanhouding bleef Rocha in eerste instantie ontkennen, maar in maart sloot hij een deal met de federale aanklagers. Rocha deelde informatie over zijn contacten met Cuba en in ruil daarvoor vervielen meerdere aanklachten. Rocha werd definitief ontmaskerd tijdens gesprekken met een geheim agent van de FBI in 2022 en 2023, die zich op dat moment voordeed als vertegenwoordiger van Cuba’s veiligheidsdiensten. In het gesprek schepte Rocha op over zijn werk voor de Cubaanse communistische regering. Ook noemde hij de Cubaanse oud-president Fidel Castro lovend “El Comandante”. De Amerikaanse geheime diensten waren er al meerdere keren op gewezen dat Rocha een spion voor Castro zou kunnen zijn. Maar die tips werden als ongeloofwaardig beoordeeld. Zo zou een overgelopen Cubaanse kolonel Rocha in 2006 als spion hebben aangewezen. De CIA vertrouwde deze tipgever niet genoeg en bleef het vertrouwen in Rocha houden. Rocha zou in 1973 in contact zijn gekomen met de Cubaanse geheime diensten, tijdens een reis naar Cuba. In datzelfde jaar was Rocha afgestudeerd op de universiteit van Yale. De oud-ambassadeur werd in 1978 genaturaliseerd tot Amerikaans staatsburger. Rocha is geboren in Colombia, maar verhuisde op tienjarige leeftijd met zijn gezin naar New York, waar hij opgroeide.

Via spionage proberen landen zowel politieke informatie over regeringsstandpunten en besluitvorming als economische informatie te verkrijgen. Naast spionage voeren statelijke actoren heimelijke en ongewenste activiteiten uit met als doel invloed uit te oefenen op bestuurlijk-politieke processen. Zo kan er sprake zijn van heimelijke politieke beïnvloeding, beïnvloeding en intimidatie van geëmigreerde (ex-)landgenoten (diaspora), sabotage en misbruik van de Nederlandse ICT-infrastructuur. 

De AIVD heeft in 2022 voorkomen dat een Russische spion werkzaamheden kon verrichten bij het Internationaal Strafhof

Normaal werd de aanwezigheid van Russische spionnen in Nederland en andere westerse landen gedeeltelijk gedoogd. Maar nadat Rusland in februari 2022 Oekraïne binnenviel stopte dat en werden in maart 2022 zeventien Russen uit Nederland die zich hier bezig hielden met de versleuteling van geheime berichten, contraspionage en informatie over microchips het land uitgezet. De 52-jarige Sergey Pyatnitskiy stond aan het hoofd van de encryptiedienst op de Haagse ambassade. Vanaf het ambassadeterrein konden Russische inlichtingendiensten vanuit een eigen kamer geheime versleutelde berichten uitwisselen met Moskou. Het uitzetten van encryptie-experts weegt zwaar omdat geheimen van de NAVO, bijvoorbeeld over wapenleveranties aan Oekraïne, kunnen worden doorgespeeld aan Rusland. De zeventien mannen deden ze zich voor als handelsvertegenwoordiger of als diplomaat bij de de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OVCW) in Den Haag. Elf spionnen moesten inlichtingen verzamelen en twee van hen werkten voor Directoraat VRK, een afdeling van de Russische veiligheidsdienst, dat zich bezighoudt met contraspionage. De twee moesten contacten leggen onder het Nederlandse inlichtingenpersoneel. Twee andere uitgezette inlichtingenofficieren moesten informatie vergaren over microchips. De uitzetting in maart was de derde keer in vijf jaar tijd Nederland Russische spionnen uitzet. In december 2020 kregen twee Russische diplomaten, die werkzaam waren voor de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR, te horen dat ze tot persona non grata waren verklaard. Zij waren toen betrokken bij economische spionage in de hightechsector. Rusland stuurde als vergelding twee Nederlandse diplomaten naar huis. Vier jaar geleden betrapte de militaire inlichtingendienst MIVD vier Russen op heterdaad toen ze wilden spioneren bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Zij waren kort daarvoor op diplomatieke paspoorten naar Nederland gekomen. Nederlandse bedrijven en universiteiten zijn op grote schaal doelwit van spionage door China. China richt voor de spionage speciale nepbedrijven op om de technologie te bemachtigen. Vooral kennis en goederen uit de Nederlandse ruimtevaartsector zijn daarbij voor China interessant, staat in een verslag van het MIVD. Ook in België en het Verenigd Koninkrijk wordt druk gespioneerd door China. Daar werd onlangs een politicus van Vlaams Belang op betrapt. China wordt ook verdacht van het spioneren via satellieten, ballonnen, scanners bij de douane, Shein, Temu, TikTok, havenhijskranen, telecommunicatie, elektrische auto’s, drones, hackers en op afstand bedienbare apparaten en bij bedrijven als ASML. Landen als China, Rusland en Iran spioneren in Nederland om hier gemeenschappen van (voormalige) burgers in de gaten te houden of onder druk te zetten. Ook landen met een grote diaspora in Nederland, zoals Marokko en Turkije, verrichten hier beïnvloedings- of inlichtingenactiviteiten. Die activiteiten kunnen allerlei doelen hebben.

Voormalig ambassadeur en topdiplomaat Victor Manuel Rocha werd eind 2023 aangeklaagd omdat hij over een periode van veertig jaar gespioneerd zou hebben voor de Cubaanse regering. Hij was ambassadeur in Bolivia voor de VS en zou volgens de aanklacht sinds 1981 gediend hebben als geheim agent voor de Cubaanse inlichtingendienst. Rocha zou onder meer ontmoetingen hebben gehad met Cubaanse inlichtingenagenten en valse informatie hebben verstrekt aan de Amerikaanse overheid. Hij wordt verdacht van drie strafbare feiten: samenzwering tegen Amerika, werken als geheim agent voor een buitenlandse overheid en het gebruiken van een paspoort dat werd verkregen met een valse verklaring. De inmiddels 73-jarige Rocha werkte van 1981 tot 2002 voor het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij bekleedde topposities in Argentinië, Bolivia en de VS. Ook diende hij in Italië, Honduras, Mexico en de Dominicaanse Republiek, en werkte als Latijns-Amerika-expert voor de Nationale Veiligheidsraad. Rocha werd ontmaskerd nadat een FBI-agent van de Amerikaanse inlichtingendienst ongeveer een jaar geleden contact met hem had opgenomen en zich voordeed als een Cubaanse inlichtingenagent. Een reeks ontmoetingen met de undercoveragent volgde, waarin Rocha volgens de aanklacht zou hebben opgeschept over zijn langdurige loyaliteit aan de Cubanen. Hij noemde daarbij de VS meermaals “de vijand”.

Eind vorig jaar werd  Frank Creyelman per direct uit Vlaams Belang gezet na beschuldigingen van spionage voor China. Ook zijn broer Steven Creyelman werd genoemd in de affaire. Hij is nog altijd Kamerlid voor Vlaams Belang, maar moest wel zijn positie als voorzitter van de commissie Legeraankopen opgeven. Vlaams Belang-prominent Filip Dewinter ligt voor de tweede keer in korte tijd onder vuur nadat er onthullingen naar buiten kwamen over relaties met China. Dewinter, ondervoorzitter van het Vlaams Parlement, werd eerder in verband gebracht met de Chinese spion Changchun Shao. Toen deze man België werd uitgezet, bleek Dewinter een poging te hebben gedaan om de uitzetting te voorkomen

De Russische staatszender RT heeft begin maart 2024 een afgeluisterd gesprek openbaar gemaakt tussen vier hoge Duitse luchtmacht militairen waarin wordt gesproken over het gebruik van Duitse raketten door het Oekraïense leger. Onder de vier deelnemers zou zich ook bevelhebber Ingo Gerhartz bevinden. In het gesprek komt onder meer de mogelijkheid aan de orde van een aanval op de Krimbrug. Er wordt ook gezegd dat ‘de Britten al wat mensen ter plekke hebben’. Dat zou te maken hebben met de levering aan Oekraïne van raketten van Brits-Franse makelij, Storm Shadow. In augustus 2023 werd in Duitsland ook al een man opgepakt op verdenking van spionage voor Rusland. De man werkte voor een instelling die onder het Duitse ministerie van Defensie valt en onder meer strijdkrachten voorziet van veilige uitrusting. Links naar videovergaderingen van het Duitse leger stonden maandenlang op internet zo bleek uit onderzoek van Die Zeit. Het lek is pas na maanden gedicht. Het dagblad wist zo’n zesduizend links naar geheime en besloten vergaderingen op te sporen, maar de onderzoekers gaan ervan uit dat er veel meer links online hebben gestaan. Doordat de URL’s nog online stonden, kon Die Zeit eenvoudig achterhalen wat er wanneer en soms ook door wie is besproken. Ook de wachtwoorden lieten te wensen over: bij één virtuele vergaderruimte was het wachtwoord ’test’. Onderzoekers van het dagblad wisten enkele online vergaderruimtes met een paar muisklikken binnen te komen. De Duitse krijgsmacht zegt in een reactie dat de “zwakke plekken geïdentificeerd en aangepakt” zijn. Er zouden alleen zogenoemde metadata zichtbaar zijn geweest. Dat zijn gegevens over gegevens. 

De 59-jarige Griek Nikolaos Bogonikolos., eigenaar van een defensiebedrijf in het Brabantse Rijen werd 9 mei 2023 in Parijs aangehouden op verdenking van spionage voor Rusland. Hij zou al eind 2017 door de Russen zijn geronseld. De man wordt vervolgd in de VS voor samenzwering, fraude en smokkel van militaire goederen en technologie naar Rusland. Tussen de goederen zaten geavanceerde elektronica en verfijnde testapparatuur, waaronder die voor quantumcryptografie en kernwapens. Zijn bedrijf, de Aratos Group, had ook vestigingen in Nederland: Aratos Systems BV in Rijen en ForceApp BV in Den Haag. Hij wordt uitgeleverd aan de Verenigde Staten

Een gepensioneerde medewerker (63) van de Amerikaanse luchtmacht heeft informatie doorgespeeld via een online datingplatform. De burgermedewerker met toegang tot geheime dossiers was werkzaam voor het overkoepelende commandocentrum. De man was actief op een datingsite en had gesprekken met iemand die beweerde een vrouw in Oekraïne te zijn. De vermeende vrouw noemde de man haar “geheime liefdesagent”. Zij vroeg de man regelmatig om informatie, die hij ook gaf. Hij werd begin maart 2024 betrapt en gearresteerd

Een 22 jaar oude Amerikaanse luchtmacht militair Jack Teixeira (systeembeheerder)  lekte in 2023 geheime documenten van het leger. Teixeira werd in april gearresteerd nadat online geheime militaire documenten waren verschenen. Het was een van de grootste overheidslekken in de VS in jaren. In de gelekte documenten stonden onder meer details over de oorlog in Oekraïne. Hij lekte op het chatplatform Discord dat een Nederlandse militair als lid van een speciale eenheid in Oekraïne zou zijn, dat Oekraïne met een wapentekort kampt en informatie over de Israëlische geheime dienst. Teixeira bekende schuld en is akkoord gegaan met een gevangenisstraf van minstens elf jaar. In ruil voor zijn bekentenis wordt hij niet aangeklaagd voor verdere overtredingen 

De Russische inlichtingendienst FSB heeft in 2023 met Servisch geheim agent Antic EU-instellingen geïnfiltreerd om daar pro-Kremlinstandpunten te verspreiden. In oktober 2023 had hij ontmoetingen met EU functionarissen en leden van het Europees Parlement waaronder Viola von Cramon-Taubadel, Alessandra Moretti  en Vladimír Bilčík. Antic had ook ontmoetingen met vertegenwoordigers van de vakbonden Euromil en Epsu, die respectievelijk militair personeel en werknemers van de openbare diensten in de Europese Unie vertegenwoordigen
België heeft tientallen zogenaamde Russische diplomaten uitgezet die volgens premier Alexander De Croo duidelijk als spion voor het Kremlin werkten. Volgens hem voert de Russische regering ook regelmatig georganiseerde desinformatiecampagnes in België uit en hebben Belgische websites vaker met Russische cyberaanvallen te maken. Kort na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne werden in verschillende Europese landen, waaronder ook Nederland, Russische diplomaten met een geheime agenda uitgezet

In Vladivostok, in het oosten van Rusland, is Baek Won Soon , een Zuid-Koreaanse man gearresteerd op verdenking van spionage. Het is voor het eerst dat de Russen een Zuid-Koreaanse burger arresteren voor spionage. Rusland staat op slechte voet met Zuid-Korea, onder meer omdat het Aziatische land instemde met westerse sancties vanwege de inval in Oekraïne. Daarnaast is Zuid-Korea’s aartsvijand Noord-Korea een trouwe bondgenoot van Rusland. Volgens westerse inlichtingen levert Noord-Korea wapens aan de Russen.

Een Amerikaanse journalist/correspondent Evan Gershkovich van The Wall Street Journal zit nog steeds vast in de zwaarbeveiligde Lefortovo-gevangenis in Moskou. Hij wordt beschuldigd van spionage en kan een celstraf van twintig jaar krijgen. In 2023 werd hij opgepakt omdat hij zich schuldig zou hebben gemaakt aan spionage.

De voortvluchtige Jan Marsalek van het failliete en beruchte Wirecard– waarschijnlijk via de Russische geheime dienst  – een nieuwe identiteit gekregen Hij zou het paspoort van een Russische priester hebben en is volgens journalisten nog steeds actief als spion. Volgens een onderzoekscollectief kreeg Marsalek al in september 2020 het paspoort van een bestaande Russisch-orthodoxe priester die erg op hem leek. Hij zou sindsdien een netwerk van Russische agenten hebben aangestuurd. Ook vonden de journalisten bewijs dat hij tijdens de succesjaren van Wirecard betrokken was bij spionageactiviteiten en regelmatig contacten met Russische geheime diensten had. Hij zou het bedrijf hebben gebruikt om via ingewikkelde constructies delen van een Russische huurlingengroep te kopen. 

Chipmachinebouwer ASML is vaker het doelwit van spionage nu het Westen probeert de technologische opmars van China te remmen. Een werknemer van ASML in China heeft de gegevens verduistert

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft in 2020 een Russisch spionagenetwerk opgerold in Nederland. Volgens de AIVD heeft deze spionagezaak zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid. Twee Russische inlichtingenofficieren verzamelden hier informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie

Een oud-medewerker Egisto Ott (61) van de geheime dienst werd in maart 2024 gearresteerd omdat hij spioneerde voor de Russen. Ott was verbindingsofficier in buitenlandse dienst, in Turkije en Italië. Het is niet de eerste keer dat Oostenrijk in verlegenheid wordt gebracht door de banden met Rusland. De geheime dienst wordt in andere Europese landen, waaronder Nederland, nu zo gewantrouwd, dat er niks meer met de Oostenrijkers wordt gedeeld. Hij bezat een politiepas die nooit werd ingenomen. De Russische geheime dienst FSB blijkt diep te zijn geïnfiltreerd in de politie en veiligheidsdiensten en gebruikt Wenen als uitvalsbasis voor operaties elders in Europa. MI5 legde in 2023 beslag op communicatie apparatuur bij het oprollen van een Bulgaars netwerk dat in Londen voor het Kremlin spioneerde. Daarin stond veel dataverkeer tussen Ott en Jan Marsalek, Martin Weiss en Karin Kneisl. In de chats van de MI5 stond ook een lijst met ‘verbetertips’, die Ott en Marsalek in 2019 samen opstelden na de door het Kremlin georkestreerde moord op de Tsjetsjeense man die in Berlijn op klaarlichte dag van zijn fiets werd geschoten. Ook stond op Otts privételefoon een foto met daarop het recept voor het gif Novitsjok

De Duitse autoriteiten hebben twee mannen gearresteerd omdat ze Amerikaanse legerbases hadden bespioneerd voor Rusland en aanvallen op militaire transportroutes hebben gepland. De focus lag op onder meer transportroutes die worden gebruikt voor het vervoer van militaire goederen. S. zou Amerikaanse bases in Duitsland hebben gescout en gefotografeerd. Die beelden stuurde hij vervolgens naar de Duits-Russische Alexander J., die woensdag ook is opgepakt. Duitse autoriteiten beschuldigen ook de 37-jarige J. ervan een spion te zijn. Volgens Spiegel is S. een bekende van de Duitse autoriteiten. Hij zou tussen 2014 en 2016 deel hebben uitgemaakt van een militie van de ‘Volksrepubliek Donetsk’, die door Russische separatisten in Oost-Oekraïne is uitgeroepen. Duitse autoriteiten zien de militie als een terroristische organisatie. S. wordt daarom ook beschuldigd van lidmaatschap van een terroristische organisatie in het buitenland. Omdat S. een vuurwapen in zijn bezit had, wordt hij ook verdacht van het voorbereiden van een “daad van geweld die de staat in gevaar zou kunnen brengen. Tegelijkertijd waren er in de Verenigde Staten, Indonesië en het Verenigd Koninkrijk branden in munitiefabrieken.

Een 43-jarige man, Jian G., is 22 april 2024 in Dresden gearresteerd omdat hij wordt verdacht van spionage voor China. Hij werkte sinds 2019 voor Maximilian Krah, die bij de komende verkiezingen voor het Europees Parlement (EP) lijsttrekker is van de rechts-radicale partij Alternative für Deutschland (AfD). Jian G. zou informatie over het werk in het Europees Parlement hebben doorgespeeld en Chinese oppositiegroepen hebben bespioneerd. Hij is in 2019 samen met Krah op bezoek geweest in Beijing. Hij is volgens media geen onbekende van de Duitse inlichtingendienst en zou al eerder de aandacht hebben getrokken als iemand die zich aanbood als agent voor de Chinese staatsveiligheidsdienst MSS. Op de website van Maximilian Krah wordt Jian Guo vermeld als een van zijn assistenten. Krah zei dat hij via de media hoorde van Guo’s arrestatie en dat hij niet meer met hem zou samenwerken als de beschuldigingen bewezen zouden worden. De bezorgdheid over vermeende Chinese spionage is de afgelopen maanden in heel West-Europa toegenomen.

De 32-jarige Jareh Sebastian Dalke, een cyberspecialist die korte tijd bij de uiterst geheime Amerikaanse National Security Agency (NSA) heeft gewerkt, werd onlangs veroordeeld tot ruim 21 jaar gevangenisstraf wegens poging tot spionage voor Moskou. Hij werkte nog geen vier weken bij de NSA toen hij eind juni 2022 plotseling stopte vanwege familieproblemen. In de paar weken dat hij bij de NSA werkte, printte hij uiterst geheime documenten uit en na zijn vertrek bood hij aan om ze voor $ 85.000 te verkopen aan een persoon waarvan hij dacht dat het een Russische agent was. 

Volgens de Belgische Maritieme Veiligheidseenheid (CMB) zijn de afgelopen zes maanden in de Noordzee verschillende niet-militaire schepen gesignaleerd die mogelijk betrokken zijn bij spionage.


Aanslagen en gijzelingen

De Slowaakse premier Robert Fico is zwaargewond geraakt bij een aanslag in Handlová, op ongeveer 150 kilometer van hoofdstad Bratislava. De premier is inmiddels buiten levensgevaar. Direct na de schietpartij werd één verdachte gearresteerd. De premier verkeert in levensgevaar en is met een helikopter naar een ziekenhuis gebracht in de stad Banská Bystrica.  Bij de bijeenkomst werd vier keer geschoten, waarbij  de 59-jarige premier  in zijn borst en buik werd geraakt. Meerdere beveiligers wierpen zich op de 71-jaar oude verdachte, die in het bezit bleek van een wapenvergunning. De laatste maanden kreeg Fico veel kritiek vanwege het terugdraaien van recente anti-corruptiemaatregelen en omstreden juridische hervormingen. Fico was al twee keer premier van Slowakije. De 71-jarige dader Juraj Cintula is een dichter met een afkeer van geweld en haat, maar hij heeft ook een verleden bij een extreemrechtse, pro-Russische groep. ‘Ik ben het niet eens met het beleid van de regering.’

In Parijs werd 19 april 2024 een man opgepakt die zichzelf dreigde op te blazen in het Iraanse consulaat. De man bleek uiteindelijk geen explosieven bij zich te dragen. De man kwam rond 11 uur in de ochtend het pand binnen. Getuigen zagen dat de man iets bij zich droeg wat leek op een granaat en een bomgordel.

Vier Finse extremisten zijn aangehouden en worden beschuldigd van het beramen van een gewelddadige oorlog tegen verschillende etnische minderheden door gebruik te maken van terroristische aanslagen. De groep was actief in de stad Lahti en van plan willekeurige mensen aan te vallen en chaos in de samenleving te zaaien door gebruik te maken van geïmproviseerde wapens. Hun doel was om haat langs etnische lijnen te verspreiden. Zij wilden vuurwapens voor terroristische doeleinden gebruiken. In juli van 2023 maakte de politie hun vermoedens bekend dat drie jonge mannen en een oudere man betrokken zijn bij de oprichting van een ‘radicale extreemrechtse groepering’. Ze vervaardigden vuurwapens in een gehuurde garage en verspreidden online instructies voor wapenproductie met behulp van 3D-printers. De misdaden vonden  plaats tussen 2022 en 2023. De politie, die deze groep aan het licht bracht, heeft een huiszoeking uitgevoerd en vuurwapens, onderdelen daarvoor, en een grote hoeveelheid munitie in beslag genomen. Ze ontdekten ook drie kassen waar marihuana werd verbouwd. De verdachten zijn in het najaar van 2022 aangehouden, maar vóór aanvang van de rechtszittingen vrijgelaten. Een van de verdachten werd in maart 2023 gearresteerd omdat hij doorging met het vervaardigen van verboden wapens.

In Polen is een Pool aangehouden voor het doorspelen van informatie aan Rusland. Die zou door de Russische diensten “onder meer” gebruikt worden voor het plannen van een moordaanslag op de Oekraïense president Volodimir Zelenski. De verdachte Pawel K. stond in contact met Russen die betrokken zijn bij de oorlog in Oekraïne en zou bereid geweest zijn om informatie over de luchthaven Rzeszów-Jasionka te verstrekken aan de Russische militaire inlichtingendienst. Dat vliegveld ligt hemelsbreed op enkele tientallen kilometers van de grens met Oekraïne.
In Italië werd 8 april 2024 de IS terreurverdachte aangehouden die vanuit Eindhoven naar Rome was gevlogen. De man uit Tadzjikistan is geboren in 1992 en zou meerdere valse identiteiten hebben en  zich onder meer hebben voorgedaan als inwoner van Oezbekistan, Kirgizië en Oekraïne.  In 2014 zou hij zich als buitenlandse strijder hebben aangesloten bij IS in Syrië. Tegen de man was een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd. De man zou een actief lid van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) zijn.

Acht mensen zijn zaterdagnacht 30 maart om het leven gekomen toen een autobom tot ontploffing werd gebracht op een drukke markt in Azaz, in de provincie Aleppo in Syrië. De aanslag is nog niet opgeëist. Syrië is sinds 2011 verscheurd door een burgeroorlog. Azaz is in handen van door Turkije gesteunde Syrische rebellen die zich verzetten tegen de Syrische president Bashar al Assad. Sinds het begin van het jaar pleegt IS weer vaker aanslagen tegen de troepen van al-Assad.

Op een route van  Oekraïne – Roemenië – Hongarije – Slowakije – Polen – Litouwen – Letland – Rusland werden  27 geïmproviseerde explosieven aangetroffen die verborgen waren in orthodoxe iconen en klaar voor gebruik. Het ging om 70 kilogram industrieel geproduceerde krachtige plastic explosieven, Er zijn 91 elektrische ontstekers gevonden en delen van het schot voor de RPG-7”. De aanvaller, een inwoner van de stad Novoshakhtinsk, in de regio Rostov, die zich bij een terroristische organisatie had aangesloten en zijn bereidheid bevestigde een terroristische aanslag te plegen, werd gearresteerd.

Afgelopen maand werd er nog een aanslag verijdeld op een synagoge in Moskou. Twee terroristen werden daarbij doodgeschoten door de politie. In Frankrijk is naar aanleiding van de aanslag het nationale dreigingsniveau verhoogd naar het hoogste niveau en zij maken nog eens 4000 militairen extra vrij voor de bewaking van drukke plaatsen en gebouwen.

Abdel Rahman Akkad (27) gijzelde 24 februrai 2022 in het Hirsch gebouw/de Apple Store in Amsterdam aan het Leideseplein een 44-jarige Bulgaarse klant en droeg daarbij een bodycam en een nep bomgordel. De gijzeling duurde vijf uur lang en nadat hij om 22:30 het pand uitrende om zijn ontsnapte gijzelaar terug te halen werd hij door de aanwezige politie Dienst Speciale Interventies doodgereden. De man werd hierna naar het ziekenhuis gebracht en zou op dat moment nog aanspreekbaar zijn geweest. Enkele andere bezoekers van de Apple Store sloten zich tijdens de gijzeling op in een bezemkast. Op de bovenverdiepingen van het Hirschgebouw kwamen zo’n 65 mensen als gevolg van de gijzeling vast te zitten.Abdel had al een strafblad in verband met de Wet wapens en munitie. Tijdens de gijzeling overlegde hij met de politie. Hij eiste 200 euro aan cryptovaluta en dat hij ongehinderd het pand zou kunnen verlaten. Intussen dreigde hij zichzelf op te blazen. Hij had een automatisch wapen en een handvuurwapen. Voor zover bekend handelde hij alleen.

ISS-K is al langer gefocust op Rusland vanwege de interventies in Afghanistan, Syrië en Tsjetsjenië

Op 22 maart 2016 op de nationale luchthaven Zaventem en metrostation Maalbeek kostten tientallen mensen het leven. Op dinsdagochtend 22 maart 2016 vlak voor 8.00 uur ontplofte een eerste bom op vliegveld Zaventem en de tweede volgde enkele minuten later. Ruim een uur later werd er een aanslag gepleegd in een metro bij het Brusselse station Maalbeek. Er vielen 32 doden en honderden gewonden. Een van hen, een 23-jarige vrouw, maakte in 2022 een einde aan haar leven, omdat het lijden voor haar ondraaglijk was. Drie daders kregen 15 september 2023 levenslange gevangenisstraf opgelegd. Enkele van de andere daders kregen geen maximumstraf, omdat ze die al hadden gekregen voor de aanslagen in Parijs. Ook Salah Abdeslam kreeg geen straf terwijl hij een van de bekendste namen in het proces is. Als er gratie wordt verleendop de oorspronkelijke straf gaat hij dus vrijuit. De leider, Oussama Atar die al jaren geleden in Syrië gesneuveld zou zijn, kreeg levenslang en veertien jaar tbs. Ook werd zijn Belgische nationaliteit en zijn burgerrechten afgenomen. Twee andere veroordeelden kregen ook levenslang, maar minder langdurig tbs.

Ibrahim A. is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor moord en poging tot moord. 25 januari 2023 stak hij twee willekeurige mensen dood in een trein in Duitsland. Vier anderen werden eveneens door hem gestoken en raakten ernstig verwond. De mesaanval werd gepleegd in een trein bij het station van Brokstedt, zo’n 40 kilometer ten zuiden van Kiel. Volgens het Duitse Openbaar Ministerie handelde de 34-jarige Palestijn uit frustratie over een mislukte afspraak met de immigratieautoriteiten in Kiel.

De terrorist Khalid Masood rijdt 22 maart 2017 in een auto in Londen de Westminster Bridge op en rijdt in op de op de brug aanwezige mensen. Hij vermoordt 4 mensen en verwondt er 50. Hij stapt bij het Britse Parlement uit de auto en vermoordt met een mes een agent. Een aanwezige gewapende agent schiet vervolgens Masood dood. De autoriteiten linken de aanslag aan het Islamitisch terrorisme. 

Vijf leerlingen van een lagere school en een onderwijzer in Jeruzalem zijn 22 maart 1993 door een Palestijnse messentrekker aangevallen en gewond. 

Er zijn voor Kerst 2023 extra veiligheidsmaatregelen genomen rondom de Dom van Keulen na tips over een mogelijke aanslag. Alle bezoekers bij binnenkomst gecontroleerd. Dagjesmensen en bezoekers van de kerstnachtmis wordt gevraagd om geen tassen mee te nemen en tijdig te komen. De politie van Keulen doorzochten de Dom met onder meer honden op zoek naar explosieven. Veiligheidsdiensten in Oostenrijk en Spanje zouden ook tips hebben gekregen over mogelijke aanslagen op lokale doelwitten door een islamitische terreurcel. Er werd inmiddels één arrestatie verricht in deelstaat Saarland en  in Wenen zouden meerdere verdachten zijn opgepakt die de Stephansdom in Wenen als mogelijk doelwit zouden hebben. 

De Franse autoriteiten hielden in december 2023 vijf mensen aan in een onderzoek naar terrorisme. De arrestaties waren  in het departement Meurthe-et-Moselle, in het noordoosten van het land. De verdachten waren bezig met het voorbereiden van een terroristische aanslag op de kerstmarkt in Nancy. Ze zouden tussen de 20 en 23 jaar oud zijn en al langer in de gaten worden gehouden. Zij werden in verband gebracht met het salafisme, een fundamentalistische stroming binnen de islam. Een van de vijf zou een student zijn. Hij werd opgepakt in zijn kamer in een universiteitsgebouw.

4 april 2024 stonden vier verdachten van de aanslag op 11 december in 2018 op een kerstmarkt in Straatsburg terecht. De Franse rechtbank heeft Audrey M. veroordeeld tot dertig jaar cel vanwege zijn rol. De rechter sprak hem vrij van twee andere aanklachten: medeplichtigheid aan moord en een poging tot terroristische moorden. De man die de aanslag heeft gepleegd, is destijds door de politie gedood. De 42-jarige hoofdverdachte M. zou schutter Chérif Chekatt aan een wapen hebben geholpen. Twee andere verdachten, Christian H. en Frédéric B., zijn veroordeeld tot respectievelijk vijf en vier jaar cel (met zes maanden en één maand voorwaardelijk). Zij zouden eveneens als tussenpersoon hebben opgetreden. Omdat ze al langer hebben vastgezeten, hoeven ze niet terug naar de gevangenis. Een vierde verdachte, Stéphane B., is vrijgesproken. De 29 jaar oude aanslagpleger Chekatt riep “Allahoe akbar” (God is de grootste) en schoot vijf bezoekers van de kerstmarkt dood en verwonde nog eens elf anderen. Hij werd twee dagen later na een grote klopjacht door de politie doodgeschoten. Islamitische Staat (IS) eiste de aanslag kort na Chekatts dood op. 

Tijdens de rechtszaak in maart en april 2003 bekende Volkert Van der Graaf de moordaanslag op Pim Fortuyn. Hij gaf als motief dat hij in Fortuyn een groeiend gevaar voor de samenleving zag, met name voor kwetsbare groepen zoals asielzoekers, moslims en mensen met een WAO-uitkering. Hij was het oneens met de combinatie van de algemene stigmatiserende politieke denkbeelden van Fortuyn en de zijns inziens polariserende wijze waarop Fortuyn die voor het voetlicht bracht en de grote politieke macht die Fortuyn dreigde te krijgen. Hij zag voor zichzelf geen andere mogelijkheid om dat gevaar te stoppen dan door Fortuyn om het leven te brengen. Hij erkende op 6 mei 2002 te Hilversum Pim Fortuyn te hebben doodgeschoten.  Hij werd veroordeeld tot 18 jaar gevangenisstraf, maar kwam in 2014 voorwaardelijk vrijSinds mei 2020 is hij officieel een vrij man. Hij woont nu in Apeldoorn, waar hij een huis heeft gekocht.

22 mensen zijn 25 oktober 2023 gedood bij verschillende schietpartijen in de Amerikaanse staat Maine. Nog eens 50 tot 60 mensen zijn gewond geraakt. De terrorist die het vuur opende in een bowlinghal en een restaurant in Lewiston is nog voortvluchtig. 

In april 2017 claimde IS een aanval waarbij twee Russische politieagenten om het leven kwamen in de stad Astrachan, in de nabijgelegen regio Astrachan.

Theo Van Gogh een Nederlandse filmmaker, columnist en tv-maker werd op 2 november 2004 in Amsterdam vermoord door de extremistische moslim Mohammed Bouyeri. Bouyeri schoot eerst meerdere keren op Van Gogh, sneed daarna zijn keel over met een machete en stak een brief met een doodsbedreiging aan Ayaan Hirsi Ali op zijn lichaam. Bouyeri werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf
Een 52 jarige Syrische asielzoeker uit het Zeeuwse Kapelle is in hoger beroep veroordeeld tot 23,5 jaar cel. Hij is schuldig bevonden aan deelname aan een terroristische organisatie en betrokkenheid bij een executie van een militair, in 2012 in Syrië. De Syriër werd in 2021 veroordeeld tot 20 jaar cel , toen alleen voor zijn rol bij het doodschieten van de Syrische militair. De rechtbank sprak hem vrij van deelname aan een terroristische organisatie omdat er voor die beschuldiging te weinig bewijs was. Zowel de veroordeelde als het OM, dat 27 jaar cel had geëist, ging in hoger beroep. Het hof acht nu wel bewezen dat de man deelnam aan een terroristische organisatie. Volgens de rechters had de man er zelfs een leidende rol. De Syriër werd in 2019 opgepakt in Kapelle, waar hij met zijn vrouw en zeven kinderen was komen wonen met een tijdelijke verblijfsvergunning. Zijn arrestatie was een schok voor het Zeeuwse dorp. Hij stond bekend als een vriendelijke man, die speelde bij de lokale voetbalclub en in het dorp naar de kerk ging.
Een afgewezen Tunesische asielzoeker De 45-jarige Abdesalem L. schoot op drie Zweedse voetbalsupporters die onderweg waren om het EK-kwalificatieduel tussen België en Zweden bij te wonen in het Koning Boudewijnstadion in Brussel. Twee van hen overleefden dat niet, de derde raakte zwaargewond. De dader werd de volgende ochtend gesignaleerd in een café in zijn woonwijk Schaarbeek en ter plekke door de politie doodgeschoten. Later bleekt dat de dader bekend was bij justitie. Minister Van Quickenborne nam ontslag omdat er een fout was gemaakt bij justitie. Het verzoek van Tunesië in augustus vorig jaar om de man uit te leveren, is blijven liggen. Van Quickenborne sprak van “een onaanvaardbare fout met dramatische gevolgen”. Het wapen dat de terrorist gebruikte was een AR-15. Op een internetforum staan dergelijke zware wapens en zelfs granaten te koop. Er staan vijf advertenties van AK’s en AR’s, waaronder een AR-15, zoals de terrorist in Brussel gebruikte te koop voor 3500 euro. Abdesalem L. woonde zonder problemen in een woning in Schaarbeek samen met zijn vrouw en kind.

In het asielzoekerscentrum Balk in Friesland is in juni 2020 een 24-jarige terreurverdachte uit Syrië aangehouden. De man zou in 2015 en 2016 lid zijn geweest van de terroristische organisatie Ahrar Al-Sham.

De Duitse politie heeft begin januari 2023 een 32-jarige Iraniër opgepakt die wordt verdacht van het voorbereiden van een jihadistisch gemotiveerde aanslag. De  werd gearresteerd in de stad Castrop-Rauxel in de deelstaat Noordrijn-Westfalen. Hij zou de gifstoffen cyanide en ricine hebben geregeld om daarmee de aanslag te plegen. De autoriteiten beschouwen ricine als een biologisch wapen. Een “bevriende geheime dienst’ zou hebben getipt over de voorbereidingen voor een aanslag. Naast de Iraniër is ook een tweede verdachte , waarschijnlijk zijn broer aangehouden.

Diverse Koerdische jongeren uit het buitenland bestormden 3 december 2021 het OPCW-gebouw in Den Haag. Hierbij werden diverse arrestaties verricht. Koerdische organisaties gelieerd aan de PKK voeren een internationale campagne tegen de vermeende inzet van chemische wapens door Turkije in Koerdische gebieden. De OPCW in Den Haag is daarom van belang voor de PKK.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het dreigingsniveau voor terrorisme verhoogd van niveau 1 naar niveau 2. Dat betekent dat sprake is van verhoogde veiligheidsrisico’s. In september 2018 werden twee Amerikanen door een terrorist neergestoken op het Centraal Station van Amsterdam. Enkele weken later arresteerde de politie zeven mensen in Arnhem en Weert die een terroristische aanslag aan het voorbereiden waren. Het dreigingsniveau in Nederland is op het op een na hoogste niveau 4.

Voormalig 36 jarige Hofstadgroep-lid Samir A. werd veroordeeld tot 2,5 jaar cel voor het financieren van terrorisme. Hij stuurde geld naar een groep IS-vrouwen en heeft hen zo geholpen te ontsnappen uit kampen in Syrië. De eis was zes jaar mar viel lager uit omdat A. op basis van het dossier is vrijgesproken van deelname aan een terroristische organisatie. A. zette inzamelingscampagnes op voor de groep IS-vrouwen, maar omdat er meerdere van dat soort campagnes door uiteenlopende partijen waren opgezet is volgens de rechter niet duidelijk bewezen dat A. gehoor gaf aan oproepen van IS om de vrouwen te steunen. “En in die zin een bijdrage leverde aan de organisatie. A. had wel contacten met verschillende personen in Syrië. “Maar daarvoor geldt hetzelfde. A. zamelde in totaal 107.000 dollar in en stuurde dit met behulp van een ondergrondse bankier naar Syrië, waarbij hij volgens de rechtbank ontsnappingen uit kampen plande en coördineerde. Het geld ging overwegend naar Nederlandse vrouwen. Zeven van hen zijn teruggekeerd naar Nederland. Van hen zijn vier veroordeeld voor terroristische feiten, de andere drie worden daarvoor nog vervolgd. Samir A. werd twee jaar geleden opgepakt. Naar eigen zeggen bood hij slechts humanitaire hulp omdat de Nederlandse overheid de vrouwen en hun kinderen in de kampen in Syrië aan hun lot overliet. Maar de rechtbank zei dat A. wist dat een groot aantal vrouwen op de nationale sanctielijst terrorisme staat. A. zat al 389 dagen vast in voorarrest en heeft daardoor bijna de helft van de straf al uitgezeten. A. is eerder veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf voor terrorisme en kwam in september 2013 vrij. Hij was lid van de Hofstadgroep, een destijds berucht netwerk van radicaalislamitische jongeren.

Sergeant-majoor Sil A. (44) uit Rotterdam, een commando uit Rotterdam moet vier jaar de gevangenis in voor drugs- en wapenhandel en het lekken van geheime informatie. De rechtbank rekent het hem zwaar aan dat hij als ervaren militair met een voorbeeldfunctie ‘enorme schade’ heeft toegebracht aan het korps commandotroepen in Roosendaal, waar hij gestationeerd was.  Hij is schuldig bevonden aan het voorbereiden van twee coke-transporten van Suriname naar Antwerpen en Hamburg, terwijl hij in dienst was als militair. Bovendien heeft A. wapenhandel voorbereid. Het ging om 250 Diemaco-aanvalsgeweren en 250 Glock-pistolen. Hij trad daarin op als een soort makelaar. Er is verder genoeg bewijs dat hij vertrouwelijke info deelde met jeugdvriend en zakenpartner Greg F. Die is eerder tot negen jaar cel veroordeeld voor grootschalige drugshandel. Sil A. vertelde zijn vriend Greg over militaire trainingen, bepaalde oefenlocaties, werkwijze en tactieken van het korps commandotroepen (KCT) en over wat inlichtingendiensten deden. Het OM vermoedde dat A. ook achter een drugstransport zat vanuit de Dominicaanse Republiek, maar daarvoor zag de rechtbank onvoldoende bewijs. Net als voor de handel in zware ‘punt 50’ mitrailleurs. Dat zorgde er mede voor dat A. een lagere straf kreeg dan de geëiste zes jaar. Nadat de commando werd opgepakt, ontkende hij de beschuldigingen. Zo vertelde hij dat hij op verzoek van Defensie werk-gerelateerde cryptotelefoons van Sky testte. Hij zat volgens eigen zeggen niet in chatgroepen, maar de rechtbank zag hem wel daarin actief. Volgens de rechtbank is er geen opdracht van het korps commandotroepen geweest of inlichtingendiensten MIVD of AIVD voor het testen van die cryptotelefoons. Sil A. was betrokken bij allerlei vernieuwingen binnen het korps. Zoals de oprichting van de nieuwe 102 compagnie. A. was ook bezig met het testen van specialistische communicatieapparatuur vertelde hij. Net zoals veel defensiepersoneel kwam hij in aanraking kwam met allerlei defensiegeheimen. Tijdens zijn proces bleek dat hij contacten had met inlichtingendiensten.

De Belgische politie heeft 3 maart 2024 in Brussel, Ninove, Charleroi en Luik vier personen gearresteerd op verdenking van het via een chatgroep voorbereiden van een jihadistische terroristische aanslag. Drie van hen bleken minderjarig. Daarna werden in Frankrijk ook 3 tieners gearresteerd tussen de 15 en 17 jaar. Ze zouden in contact hebben gestaan met de vier verdachten die zijn gearresteerd in België. Het doelwit zou de Brusselse concertzaal Botanique geweest zijn, op de grens van probleemwijk Sint-Joost en het centrum van de Belgische hoofdstad. De tieners zouden uit het ‘jihadistische milieu’ komen en sympathiseren met de terreurbeweging IS. De jongens waren op het dark web op zoek geweest naar wapens.  Bij de huiszoekingen zijn vooralsnog geen wapens of explosieven gevonden. De rechter-commissaris besloot dat de 18-jarige jongen langer vast blijft zitten. Hij wordt nu officieel verdacht van het plannen van een terreuraanslag en  deelname aan de activiteiten van een terreurorganisatie. De drie minderjarigen worden nog verhoord. Eén van hen is door de jeugdrechter in een gesloten instelling geplaatst.

In Bulgarije heeft de politie begin april 2024 wapens gevonden die vermoedelijk bedoeld waren voor een Europese tak van Hamas, schrijven Duitse media. In dat onderzoek zitten nu vier mensen vast, onder wie Nazih R., een 57-jarige inwoner van Rotterdam. Hij werd in december aangehouden en is inmiddels overgeleverd aan Duitsland, dat het onderzoek naar de Europese Hamas-tak leidt. Volgens justitie in Duitsland moest de ondergrondse tak van Hamas aanslagen plegen op Joodse doelen in Europa. Naast de Rotterdammer heeft de politie in Duitsland ook drie mannen aangehouden in Berlijn. Justitie in Duitsland kwam het viertal op het spoor na een tip van een geheime dienst in Israël. Op de telefoons van de verdachten vonden agenten foto’s van wapens en dat leidde naar het depot in het zuiden van Bulgarije, dicht bij de Turkse grens. De wapens in Bulgarije waren bestemd voor Berlijn. Het was de bedoeling dat ze daar verborgen zouden blijven totdat er opdracht zou komen om over te gaan tot aanslagen op de Joodse doelen, zo denkt de Duitse justitie. Die opdracht zou komen uit Libanon. De contactpersoon van de vier Hamas-leden zou Khalil Al-Kharraz zijn geweest. Hij was een hooggeplaatste commandant van de militaire tak van Hamas in Libanon. Hij kwam in november van afgelopen jaar om het leven bij een drone-aanval, vermoedelijke uitgevoerd door Israël. Nazih R., de aangehouden man uit Rotterdam, ontkende begin dit jaar iedere betrokkenheid bij Hamas en hij wilde de overlevering aan Duitsland tegenhouden. 

Een bomaanslag in Manchester was de dodelijkste terroristische aanval op Brits grondgebied sinds de bomaanslag in de Londense metro op 7 juli 2005. Op 22 mei 2017 kwamen 22 mensen om toen moslimextremist Salman Abedi na een concert van zangeres Ariana Grande in de Manchester Arena een bom liet ontploffen. Honderden anderen raakten gewond door rondvliegende scherven die de dader rond de bom had geplakt. Abedi zelf kwam ook om het leven. Hashem Abedi, de broer van de dader, werd in 2020 veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor zijn hulp bij het voorbereiden van de aanslag. Meer dan 250 overlevenden van de terreuraanval dagen nu de Britse inlichtingendienst MI5 voor de rechter

In het Verenigd Koninkrijk zijn vijf terroristen aangeklaagd voor het uitvoeren van vijandige activiteiten in opdracht van Rusland. Twee van hen zijn Brits. Drie van de vijf mannen worden beschuldigd van brandstichting in een commercieel gebouw in Londen dat een link zou hebben met Oekraïne. Een vierde man zou materialen hebben geaccepteerd van een buitenlandse inlichtingen dienst. De vijf mannen zijn aangeklaagd met de nieuwe Britse veiligheidswet. De National Security Act 2023 werd vorig jaar in het leven geroepen om beter te kunnen reageren op buitenlandse bedreigingen van de Britse economie, democratie en waarden. De vijf verdachten moeten op 10 mei verschijnen in een strafrechtbank in Londen.

Een Syrische vrouw is door een Turkse rechtbank veroordeeld tot levenslang voor een aanslag in Istanbul. Bij de aanslag in een drukke winkelstraat in november 2022 vielen zes doden. Ook raakten 81 mensen gewond, onder wie een aantal toeristen. De Syrische vrouw heeft verklaard dat ze handelde in opdracht van de Syrisch-Koerdische YPG-militie. Turkije ziet deze groepering als een verlengstuk van de door het land verboden Koerdische PKK. De PKK staat in Turkije, Europa en de VS op de lijst van terroristische organisaties. De vrouw zegt dat ze door de YPG is getraind. De Turkse politie arresteerde in totaal 46 verdachten na de aanslag. Tegen 35 van hen loopt nog een zaak.

Biologische oorlogsvoering

Rusland doet onderzoek naar de financiering van terroristische activiteiten door hoge functionarissen van de Verenigde Staten en NAVO-landen. Op basis van de resultaten werd een strafzaak gestart met als basis financiering van terrorisme. De zoon van Biden zou betrokken zijn bij de financiering van een militair biologisch programma in Oekraïne, zo beweert het Russische ministerie van Defensie. Hunter Biden was tussen 2014 en 2019 lid van de raad van bestuur van Burisma, toen zijn vader vice-president van Barack Obama was. Er is vastgesteld dat financiële middelen die zijn ontvangen via commerciële organisaties, met name het in Oekraïne opererende olie- en gasbedrijf Burisma Holdings, de afgelopen jaren zijn misbruikt voor het uitvoeren van terroristische daden in de Russische Federatie, maar ook in het buitenland.  Een voormalige informant van de Amerikaanse inlichtingendienst FBI werd veroordeeld omdat hij onwaarheden verspreid zou hebben over de zakelijke belangen van president Biden en zijn zoon Hunter bij het bedrijf en Wikipedia verwijderde op verzoek een complete pagina. Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden hebben de voormalige zakenpartner van Hunter Biden gedagvaard om gegevens te verkrijgen over zijn lucratieve buitenlandse zakelijke transacties. Hunter Biden en zijn investerings- en adviesbureau Rosemont Seneca Partners werden in verband gebracht met bedrijven en zakenmensen die betrokken zijn bij de economische ontwikkelingsinspanningen van Delaware. Rosemont Seneca zou ook nauw verbonden zijn met de bedrijven Metabiota en Black and Veach, bekend als officiële aannemers voor de levering van apparatuur voor de biolabs van het Pentagon over de hele wereld. Voor project UP-8, uitgevoerd in Lviv, Charkov, Odessa en Kiev, zouden 4.000 militairen getest zijn op antilichamen tegen hantavirussen en 400 anderen op de aanwezigheid van antilichamen tegen het Congo-Krim-koortsvirus. In totaal zijn ruim 16.000 in Oekraïne afgenomen biologische tests naar het buitenland overgebracht. “Een dergelijke grootschalige screening van de natuurlijke immuniteit van de bevolking werd waarschijnlijk uitgevoerd om de biologische agentia te selecteren die het gevaarlijkst zijn voor de bevolking van een bepaalde regio. Uit analyse van de documentatie blijkt dat niet alleen weefselmonsters en menselijk bloedserum naar het buitenland zijn geëxporteerd, maar ook gevaarlijke ziekteverwekkers en hun dragers. Meer dan 10.000 monsters zijn naar het Lugar Center in Georgia, referentielaboratoria in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten gestuurd. De VS zou toonaangevend zijn in de wereld voor wat betreft het aantal biologische laboratoria. John Mark Dougan, een voormalige Amerikaanse politieagent die beweert politiek asiel te hebben in Rusland, heeft minstens vijf video’s op YouTube geplaatst waarin hij zegt dat Oekraïne gastheer is voor Amerikaanse biowapenlaboratoria. Volgens Chinese gegevens zijn er minstens 336 Amerikaanse biolabs actief in 30 landen. Ook Peking beschuldigde het Amerikaanse leger ervan heimelijk 26 biologische laboratoria en andere gerelateerde faciliteiten in Oekraïne te runnen, en zegt dat er details moeten worden vrijgegeven over “welke virussen zijn opgeslagen”. Een aantal jaar geleden is er een biologisch wapenverdrag gesloten. Daarin staat dat niemand ze mag hebben. Toen nog bestaande biologische wapenvoorraden zijn destijds vernietigd. Maar er zijn uitzonderingen. De VS ontkennen dat er Amerikaanse biologische wapenprogramma’s worden uitgevoerd in Oekraïne. Geen enkel politiek aanvaardbaar, technologisch haalbaar en financieel duurzaam systeem zal de detectie van welke vorm van biologisch wapens echter kunnen garanderen. De speciale rol van Defense Threat Reduction Agency (DTRA) als Defensieagentschap en Combat Support Agency met twee hoofden van het Ministerie van Defensie, gericht op de bestrijding van massavernietigingswapens en opkomende bedreigingen, blijft groeien. Het agentschap gaat door met het aanpakken van massavernietigingswapens en CBRN-bedreigingen waarmee het al jaren vóór de oprichting van het agentschap in 1998 te maken kreeg, en zijn unieke en gespecialiseerde CWMD-personeel blijft zich aanpassen aan nieuwe en opkomende dreigingen en tegenstanders die hun massavernietigingswapens vergroten en uitbreiden, en het identificeren anticiperen en oplossingen voorbereiden voor de volgende dreiging. Biologische, chemische en nucleaire wapens vormen existentiële risico’s voor de mensheid. Elke staat in de VS heeft meerdere biologische laboratoria van niveau 3-4. New York, Texas en Californië hebben 10 tot 20 van deze laboratoria. De familie Biden en partners van de familie Biden, sponsorde terrorisme terwijl ze de verantwoordelijkheid voor corruptie en het witwassen van geld in Oekraïne ontweken.

Het nieuwe Corona virus in 2015 zou zijn ontwikkeld als biologisch wapen door een gezamenlijke inspanning van de Verenigde Staten en China.

Havana syndroom

Sinds 2016 onderzoeken inlichtingendiensten de onverklaarde gezondheidsincidenten, ook wel het “Havana-syndroom” genoemd, waar honderden overheidsfunctionarissen in de VS de afgelopen jaren last van hebben gehad. De incidenten zouden zich over de hele wereld hebben voorgedaan, ook in Europa, Miami, Noord-Virginia en nabij het Witte Huis Deze zouden na uitgebreid onderzoek toch niet veroorzaakt zijn door een buitenlandse tegenstander. Volgens de beoordeling, samengesteld door de CIA en zes inlichtingendiensten werd geen bewijs gevonden dat de symptomen die Amerikaanse inlichtingenofficieren, diplomaten en andere overheidsmedewerkers ervaren, het gevolg waren van een opzettelijke bewapende aanval. De bevinding ondermijnt een jarenlang verhaal, ondersteund door meer dan duizend rapporten van overheidsfunctionarissen, dat een buitenlandse tegenstander, zoals Rusland, gepulseerde elektromagnetische energiegolven gebruikte om Amerikanen ziek te maken. Volgens de onderzoeksjournalisten heeft Eenheid 29155 van de GROe geëxperimenteerd met speciale wapens. Leidinggevenden zouden onderscheiden zijn voor de ontwikkeling van de ‘niet-dodelijke akoestische wapens’ die geluid- en radiofrequenties uitzenden. Onderzoekers bestudeerden meer dan 1.500 rapporten van de hele Amerikaanse overheid waarin de symptomen werden beschreven, variërend van hoofdpijn tot duizeligheid. Slachtoffers melden symptomen die consistent zijn met de ‘Havana-syndroom’-incidenten van 2016, waarbij een aantal Amerikaanse spionnen en diplomaten last kregen van resterende hoofdpijn, verlies van evenwicht en gehoor, oorsuizen en druk in de oren, en soms langdurige hersenbloedingen. Rusland ontkent dat het Havana-syndroom veroorzaakt zou zijn door de Russische militaire inlichtingendienst GROe. De commandant van eenheid 29155, generaal-majoor Andrei Averyanov, werd naar verluidt in 2017 gefotografeerd naast een van de twee verdachten achter de vergiftiging van GRU-overloper Sergei Skripal in Groot-Brittannië vorig jaar. Hoewel de foto niet is gepubliceerd, zeggen de auteurs van het rapport dat het bestaan ​​ervan erop wijst dat Unit 29155 een hechte riddergemeenschap is. De westerse inlichtingendienst is van mening dat de eenheid zo geheimzinnig is dat andere GRU-leden zich misschien niet eens van het bestaan ​​ervan bewust zijn.


In de VS draaide een gewapende agent van de Amerikaanse geheime dienst door. Hij beveiligde vice-president Kamala Harris en vocht tijdens zijn dienst met andere veiligheidsagenten op de Andrews Air Force Base in Washington. De agent agressief werd tegen collega’s. Toen een agent en een supervisor van de dienstploeg probeerden de agent te kalmeren, volgde er een gevecht. De agent moest geboeid worden afgevoerd voor medische beoordeling. Het incident had geen impact op het vertrek Harris van de gezamenlijke basis Andrews.


De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken verklaarde dat de VS bewijs heeft gezien van Chinese pogingen om de komende Amerikaanse verkiezingen ‘te beïnvloeden en aantoonbaar te verstoren’, ondanks een eerdere toezegging van leider Xi Jinping om dit niet te doen.


De veiligheidsdienst RMF24 vond bij een routinecontrole op tijd afluisterapparatuur in de vergaderzaal van de locatie in Katowice, waar het Europees Economisch Congres met Ursula von der Leyen, Donald Tusk en een aantal ministers werd gehouden op 7 mei 2024


In Duitsland neemt het aantal bedreigingen en aanvallen tegen politici de laatste jaren en vooral de laatste tijd toe. In 2023 werden er 2790 aanvallen gemeld. In bijna de helft van de gevallen waren De Groenen het doelwit, gevolgd door de AfD (478 meldingen) en SPD (420 meldingen). 3 mei werd SPD-politicus Matthias Ecke in Dresden in elkaar geslagen door vier jonge mannen terwijl hij bezig was met het ophangen van verkiezingsposters voor de Europese verkiezingen. Volgens de politie komt zeker één van de daders uit rechts-radicale hoek. Onlangs werd ook een politicus van de Duitse SPD in Dresden zwaar mishandeld door een 74 jaar oude psychisch verwarde man. Het gaat om een SPD-senator en tevens voormalig burgemeester in Berlijn, en een politicus van de Groenen in Dresden. 7 mei werd oud-burgemeester Franziska Giffey van Berlijn onverwachts aangevallen. Ze raakte daarbij gewond. Enige uren later was in Dresden een nieuwe aanval. Een 47-jarige politica van de Groenen werd aangevallen bij het plakken van verkiezingsposters. In Stuttgart zijn daarna nog twee politici van de rechtse partij Alternative für Deutschland ‘verbaal en vervolgens ook fysiek’ aangevallen. Ze raakten lichtgewond. Het voorval deed zich voor bij het deelstaatparlement in de Duitse stad.


Denemarken besloot zijn tijdelijke grenscontroles met Duitsland met nog eens zes maanden te verlengen, tegen de achtergrond van de zorgen die de Europese Commissie in 2023 heeft geuit over de wettigheid van de uitvoering van langetermijngrenscontroles. Het land wordt geconfronteerd met aanhoudende veiligheidsproblemen zoals een “aanhoudende en toenemende terroristische dreiging. Veiligheidsdiensten verwachten een voortdurende evolutie van terroristische aanslagen, inclusief het gebruik van opkomende technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) en onbemande luchtvaartuigen (drones), wat ongekende uitdagingen met zich meebrengt voor de detectie- en preventie-inspanningen.