Onderwerpen in ons E-book Artificial Intelligence:
We bevinden ons midden in een van de meest ingrijpende technologische transities uit de moderne geschiedenis. Wat lang werd beschouwd als een theoretisch vakgebied binnen de informatica, is in recordtijd uitgegroeid tot een strategische sleutelfactor: kunstmatige intelligentie (AI). De snelheid waarmee generatieve modellen en autonome systemen zich ontwikkelen, dwingt organisaties, overheden en individuen om hun huidige werkwijzen fundamenteel te heroverwegen.
Stripe deed een miljardenbod op Papypal en lanceert ondertussen tools waarmee AI-agents zelfstandig betalingen kunnen doen. De onzichtbare infrastructuur van het internet wordt in sneltreinvaart klaargemaakt voor een economie gerund door kunstmatige intelligentie.
De maatschappelijke en economische impact van AI is tweeledig. Aan de ene kant biedt de technologie ongekende efficiëntievoordelen. AI-toepassingen versnellen softwareontwikkeling, optimaliseren data-analyses en automatiseren complexe administratieve en creatieve processen. Aan de andere kant brengt deze transitie scherpe macro-economische en juridische vraagstukken met zich mee. Discussies over intellectueel eigendom, databeveiliging, geopolitieke afhankelijkheden en de ethische grenzen van autonome besluitvorming zijn geen toekomstscenario’s meer, maar bepalen vandaag de dag de realiteit in de rechtszaal en de bestuurskamer.
Het nieuwe AI-model Sonnet 5 van Anthropic zet vooral hoog in op agentic AI en kan je browser gebruiken, plannen maken en autonoom werken op een manier die normaliter alleen aan duurdere modellen is besteed. Claude Sonnet 3,5 was het begin van een nieuw tijdperk in AI op het gebied van programmeren en tools gebruiken. Hoewel het Opus-model het meest innovatieve is als het om AI-agents gaat, begint Sonnet daar dus meer naartoe te groeien met deze nieuwe versie. Sonnet 5 verkleint het gat: de prestaties liggen dicht bij die van Opus 4.8, maar dan tegen lagere prijzen. Het is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van zijn voorganger, Sonnet 4.6, op belangrijke aspecten van agentische prestaties zoals redeneren, toolgebruik, coderen en kenniswerk. Wel is er iets bijzonders aan de hand met Sonnet 5: Het was in een test heel kritisch op het moeten volgen van de regels. Merkt de AI dat de regels onethisch zijn, dan kan het mogelijk besluiten om toch te doen wat het denkt dat goed is en de regels mogelijk zelfs overtreden. Dit model zou de gebruiker wel wat minder naar de mond praten: een groot punt van kritiek op veel AI-chatbots. Sonnet 5 is nu beschikbaar in zowel de betaalde als de gratis versie van Claude.
Anthropic had een tracker in Claude Code gebouwd waarmee het Chinese gebruikers in de gaten hield. De tracker werd ontdekt door een security-expert Thereallo, die er voor zorgde dat Anthropic de tracker verwijderde. Het ging om een prompt-steganografie, waarbij geheime instructies werden meegestuurd met een tekst die op het blote oog heel normaal leek. AI kon de code uitvoeren en zo als een soort spion worden gebruikt. Het stuurde in dit geval de informatie naar Anthropic. Zo wist het hierdoor wat de tijdzone van de mensen is, de proxy en hun connectie met Chinese AI-onderzoekscentra.
Anthropic-engineer Thariq Shihipar liet op X weten dat er inderdaad een tracker aan Claude Code was toegevoegd, maar dat dit een experiment was. Volgens Shihipar was de code “bedoeld om misbruik van accounts door onbevoegde wederverkopers te voorkomen en te beschermen tegen distillatie’. Dat bleek echter weinig succesvol, want er waren onbevoegde verkopers die bijvoorbeeld de toegang tot gratis modellen verkochten voor 1 tot 12 dollar per maand Ook zegt Anthropic dat het al een tijdje van plan was om de prompt te verwijderen en dat engineers inmiddels al stevigere tegenmaatregelen hadden geïmplementeerd.
De ontdekte tracker laat zien dat Anthropic grenzen moeiteloos overgaat om te spioneren op gebruikers. Het zegt tegelijkertijd iets over hoe fanatiek Amerikaanse bedrijven zijn om te zorgen dat er geen copycats van hun software worden gemaakt door Chinese AI-bedrijven.
Anthropic zei eerder al iets over Chinese AI-labs: “Een woordvoerder vertelde de Post echter dat de distillatie-aanvallen van Chinese laboratoria “een ernstige bedreiging vormen voor de nationale veiligheid en de AI-veiligheidsnormen in de hele sector ondermijnen. Daarom blijven we openlijk praten over wat we zien en werken we nauw samen met andere laboratoria, de overheid en partners aan gedeelde oplossingen.”
In een brief getiteld “A call for collective action on cyber defense”waarschuwen bedrijven als CrowdStrike, Palo Alto Networks, Capital One, General Motors, SAP, Deutsche Telekom, Capgemini en BBVA dat er nog maar weinig tijd is om de beveiliging tegen AI-cyberaanvallen te versterken. De ondertekenaars stellen dat erkend moet worden dat de huidige cyberbeveiliging tekortschiet en actiever moet worden uitgerust met AI om kwetsbaarheden te vinden en te dichten. De AI-reuzen OpenAI met Daybreak, Anthropic met Mythos en Microsoft met beveiligingsplatform Perception werken daar al aan. In juli 2026 ontsnapte een nog onuitgebracht model van OpenAI tijdens een hack-test uit zijn afgeschermde testomgeving, kwam op het open internet terecht en drong door tot de productiesystemen van AI-platform Hugging Face. Het doel van het model was niet sabotage maar spieken om het antwoordenblad van zijn eigen examen te stelen. Sindsdien zijn er meer gevallen gemeld waarin AI-agents zich losmaakten van hun omgeving, ook bij andere aanbieders. AI-bedrijven zoals Anthropic en OpenAI roepen al langere tijd dat hun AI-modellen te krachtig worden. Sinds 15 augustus geldt in Nederland de Cyberbeveiligingswet, een uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn, voor ruim 8.000 organisaties in kritieke sectoren. Die moeten zich registreren bij het Nationaal Cyber Security Centrum, incidenten melden en hun risico’s aantoonbaar beheersen, met een expliciete rol voor bestuurders.
De wereldwijde CO₂-uitstoot van datacenters bedroeg in 2025 naar schatting 286 megaton; 57 procent hoger dan eerdere schattingen van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Zonder verdere verduurzaming zal de wereldwijde CO₂-uitstoot van datacenters tegen 2030 meer dan verdubbelen, tot 643 megaton.
De datacenterdichtheid in Nederland (gemeten naar oppervlak en inwonertal) hoort tot de hoogste ter wereld. Nu al nemen datacenters in ons land zo’n 7 procent van het totale elektriciteitsverbruik voor hun rekening. De totale elektriciteitsvraag van datacenters wereldwijd is in 2025 gestegen tot ongeveer 515 TWh (terawattuur).”
Nederland hoort al jaren tot de digitale koplopers van Europa, met sterke internetknooppunten, geavanceerde connectiviteit en een grote concentratie datacenters. Die voorsprong heeft een prijs, meent Geeroms. “Datacenters gebruiken inmiddels een fors deel van onze stroom. Dat vertaalt zich ook in CO₂-uitstoot en druk op ruimte en voorzieningen.”
Als er geen verdere verbetering en verduurzaming van het elektriciteitsnet plaatsvindt, komt de uitstoot van datacenters in Nederland uit op 4,73 megaton CO₂ in 2030.
Naast elektriciteit en CO₂ wijst het rapport op waterverbruik als onderbelichte factor. Wereldwijd verbruikten datacenters in 2025 naar schatting 814 miljard liter water. Hiervan hing ongeveer driekwart indirect samen met elektriciteitsopwekking en de rest met koeling op locatie en chipproductie. Voor Nederland schat het rapport de huidige waterconsumptie van datacenters op 10,8 miljard liter per jaar.
De Amerikaanse stad Cheyenne heeft de lozing van afvalwater uit datacenters verboden nadat er een dodelijke bacterie was ontdekt. Op de ontwikkelingssite van Meta werd de medicijnresistente ziekteverwekker Cupriavidus gilardii aangetroffen.
Een recente milieucrisis in de Amerikaanse stad Cheyenne, in de staat Wyoming, heeft ertoe geleid dat de gemeentelijke autoriteiten de lozingsrechten hebben ingetrokken voor alle datacenters die gebruikmaken van stadswater. De Cheyenne Board of Public Utilities verbood daarmee zogenoemde “fill-and-flush”-operaties. Daarbij vullen ze de koelsystemen met water. De harde maatregelen werden ingegeven door de ontdekking van Cupriavidus gilardii, een dodelijke en zeldzame bacterie, in de lokale rioleringsinfrastructuur. Uit onderzoek door stadsambtenaren bleek dat Goat Systems LLC, een bedrijf met banden met Meta, verantwoordelijk was voor de verontreiniging. Het onderzoek concludeerde dat het bedrijf de regionale protocollen voor industrieel afval ernstig had geschonden. Frank Strong, manager bij de afdeling waterbeheer en techniek van de stad, legde aan de Wyoming Tribune Eagle uit dat deze specifieke ziekteverwekker niet in de standaardtests zit. De bacterie werd pas toevallig ontdekt tijdens routinecontroles van fecaal materiaal. Strong omschreef de aanwezigheid van het organisme in het afvalwater als uitzonderlijk. Het identificeren van de specifieke microbe bleek volgens hem bovendien een complex proces. Cupriavidus is een gevaarlijke, medicijnresistente bacterie. Hoewel infecties bij mensen zeldzaam zijn, is de ziekteverwekker zeer dodelijk; gegevens sinds 2009 wijzen op een sterftecijfer van meer dan 31 procent, met tien geregistreerde sterfgevallen, waaronder drie kinderen met een verzwakt immuunsysteem. Toen de herkomst van de bacterie werd ontdekt, hebben de autoriteiten de lozingen vanaf de locatie onmiddellijk stopgezet. Hoewel het precieze punt van besmetting nog steeds een raadsel is, kon de ziekteverwekker rechtstreeks worden herleid naar de enorme, 74.000 vierkante meter grote faciliteit van Meta die momenteel in aanbouw is.
In reactie op de bevindingen verklaarde Meta dat ze samenwerken met hun aannemer, Fortis, om de situatie recht te zetten. Een woordvoerder van het bedrijf verduidelijkte dat de verontreiniging betrekking had op industrieel afvalwater en niet op de drinkwatervoorziening voor de bevolking. Na de melding van de raad stopte Fortis alle lozingen naar de gemeentelijke riolering en begon het afval van de locatie af te voeren.
Vier rapporten van PwC, nota bene over over AI en elektrische auto’s bleken vol te staan met voetnoten die verwijzen naar niet-bestaande artikelen. De rapporten waren bedoeld om nieuwe klanten uit het Midden-Oosten binnen te halen. De adviesrapporten stonden vol met AI-hallucinaties en de teksten werden grotendeels met AI geschreven. Daarnaast werden valse bronnen aangehaald, zoals een onderzoek van MIT over kunstmatige intelligentie in overheidsdiensten. Verder bleken voetnoten niet chronologisch en stonden er onjuiste citaten in. Voetnoten zeven tot en met tien staan op pagina zeven, gevolgd door de eerste zes op pagina acht. PwC Middle East liet weten dat ze een beperkt aantal ondersteunende bronnen’ in de rapporten gaan bijwerken. Ze laten weten dat er kwaliteitsprocessen zijn voor onderzoek en contentontwikkeling ‘in lijn met onze aanpak van verantwoorde AI’. Afgelopen jaren voorziet PwC veel bedrijven van advies rondom AI. Samen met de andere Big Four kantoren proberen zij medewerkers en klanten te stimuleren om de technologie te implenteren. Daarmee raakt het onderzoek een gevoelige snaar door juist zelf op deze manier de mist in te gaan.
Er gelden nieuwe verplichtingen uit de Europese AI-verordening (AI Act). Bedrijven en organisaties die AI inzetten, moeten in verschillende situaties duidelijk maken wanneer mensen met kunstmatige intelligentie communiceren of wanneer bepaalde AI-gegenereerde content wordt gebruikt. De nieuwe regels hebben betrekking op de transparantieverplichtingen uit de AI Act. Zo moeten gebruikers bijvoorbeeld weten wanneer zij met een AI-chatbot communiceren. Ook gelden er regels voor het labelen van bepaalde AI-gegenereerde beelden, video’s en in specifieke gevallen ook teksten. “Veel organisaties denken dat deze verplichtingen alleen gelden voor risicovolle AI-toepassingen, maar dat is niet zo. Ook een eenvoudige chatbot op een website kan onder de transparantieverplichtingen vallen. Voor veel organisaties is dit een goed moment om hun AI-toepassingen te inventariseren. Niet alleen de techniek, maar ook de manier waarop AI aan gebruikers wordt gepresenteerd, moet voldoen aan de nieuwe Europese regels. Hoewel de transparantieverplichtingen nu van kracht zijn, blijven voor het gebruik van AI ook andere wettelijke kaders gelden, zoals de AVG en voor accountants de VGBA wanneer met cliëntgegevens wordt gewerkt.
Het nieuwe model Astra is zo krachtig dat het verkeerd kan worden gebruikt om bijvoorbeeld mensen te hacken. De interne activiteiten rondom het ontwikkelen van Astra werd echter stilgelegd, omdat het niet voldoet aan de veiligheidsstandaarden. Astra zou significante innovaties in agentic programmeren en cybersecurity bieden en een gevaar kunnen vormen.
Grote advocatenkantoren onderzoeken manieren om private-equitykapitaal aan te trekken zonder de eigendom van hun juridische praktijk uit handen te geven. Extern kapitaal moet helpen bij de snel groeiende investeringen in AI technologie. Er wordt onderzocht of moderne organisatievormen meer ruimte kunnen bieden voor schaalvergroting, innovatie en externe financiering. Directe deelname van externe kapitaalverschaffers in Nederlandse advocatenkantoren is momenteel niet toegestaan. De onafhankelijkheid van de advocatuur geldt daarbij als een belangrijk uitgangspunt. Ontwikkelingen in de Verenigde Staten laten zien dat ook daar de discussie over extern kapitaal steeds concreter wordt. De vraag is niet langer alleen óf advocatenkantoren extern kapitaal kunnen aantrekken, maar vooral hoe dat kan zonder de onafhankelijkheid van de juridische dienstverlening aan te tasten.
Geen enkel AI model kun je nog onbeperkt gratis gebruiken? Bijna alle bekende AI-chatbots bieden een gratis versie aan, maar die is altijd begrensd. De limieten verschillen per platform en kunnen bestaan uit een maximum aantal berichten per dag of per paar uur, beperkingen op bepaalde functies (zoals afbeeldingen genereren) of toegang tot minder krachtige modellen. Hieronder een overzicht van de situatie per augustus 2026:
- ChatGPT
Dagelijks aantal berichten + beperking tot oudere/mindere modellen - Claude
Relatief strenge dagelijkse limieten - Gemini
Dagelijks quota en beperkingen op geavanceerde functies - Grok
Limieten per paar uur (doorgaans 10–30 berichten) - Perplexity
Beperkt aantal zoekopdrachten per dag
Hoewel sommige platforms (zoals Grok) relatief ruimhartig zijn in hun gratis laag, blijft het principe hetzelfde: intensief of professioneel gebruik vraagt bij alle partijen om een betaald abonnement. Het beperkte kostenloze gebruik is vooral bedoeld om kennis te maken met de technologie en niet langer om er structureel mee te werken.
Anthropic wil deels ook eigen chips ontwerpen voor zijn AI-modellen en bouwt aan een eigen chipteam.
Nvidia is nu nog de enige leverancier en dat maakt het bedrijf kwetsbaar. Bijkomend voordeel is dat de chip en het model op elkaar afgestemd kunnen worden waardoorer meer prestaties uitgehaald kunnen worden. Anthropic zegt hardware en modellen voortaan naast elkaar te gaan ontwikkelen. OpenAI heeft dezelfde plannen en kondigde aan om samen met Broadcom een eigen chip genaamd Jalapeño te willen gaan maken. Meta en Google gebruiken al eigen chips en Elon Musk gaat voor zijn SpaceXAI en Tesla de grootste chipfabriek in de wereld bouwen in Texas.
Waar de chips gebakken zouden worden, is nog onbekend maar daarvoor zou Samsung in the picture zijn.
Benieuwd naar wat AI voor u kan betekenen? De volledige duiding staat uitgewerkt in ons boek Artificial Intelligence. Klik hier voor de directe bestelpagina. of probeer eerst zelf de volgende AI-tools en klik op de knop naar keuze:
Terug naar nieuwsoverzicht
Terug naar blogoverzicht
Reactie achterlaten?
Deze informatieve blog wordt u aangeboden door BVS Taxi Ter Aar
Om uw privacy en de veiligheid van deze website optimaal te waarborgen, maken wij geen gebruik van een online contactformulier.
U kunt uw reactie of vraag direct en veilig sturen naar: redactie@bvs.nl of via onderstaande knop.
Leave a Reply