Onderwerpen in Deepstate
Onderwerpen
- ➔ AOW
- ➔ Banencarrousel
- ➔ De Deepstate
- ➔ Gasboringen
- ➔ Kernenergie
- ➔ Lekken
- ➔ Monarchie
- ➔ Tata Steel
- ➔ The Great Reset
Instanties en organisaties II
- ➔ PS
- ➔ ROB
- ➔ RvS
- ➔ SBR
- ➔ Sleutelfiguren
- ➔ The Blackrock Foundation
- ➔ The Heritage Foundation
- ➔ Top Ambtenaren
- ➔ WEF en Bilderberg
- ➔ WWR
Wie de politieke dynamiek in Den Haag van een afstand bekijkt, ziet dat het Nederlandse regeringsbeleid een opmerkelijk constante lijn vertoont. Dat heeft te maken met de Europese Unie, waar veel van het beleid al is voorgekookt, al dan niet in overeenstemming met wereldwijde afspraken met het World Economic Forum, Bilderberg en verschillende invloedrijke denktanks. Tijdens en na regeringswisselingen gaat het besturen van Nederland achter de schermen dus door op de eenmaal ingeslagen weg. Of het nu gaat om belangrijke milieu- en klimaatafspraken, vluchtelingenbeleid, wettelijke bepalingen of vooraf vastgestelde doelen. Zelfs grote politieke verschuivingen of kabinetscrisissen hebben daardoor nauwelijks effect op het lopende beleid. De ultieme paradox hiervan zagen we bij de formatie van het kabinet-Schoof, waarbij niet een gekozen volksvertegenwoordiger, maar een partijloze oud-topambtenaar als premier werd aangesteld. Het was het zichtbare bewijs dat de scheidslijn tussen politieke macht en ambtelijke sturing definitief is vervaagd.
In het huidige politieke debat worden zowel de burger als de Tweede Kamer vaker dan wenselijk richting een vooraf bepaald doel geleid. Beleidsinformatie wordt gecondenseerd, vereenvoudigd en soms emotioneel gekleurd, waarbij de volledige complexiteit van een dossier buiten beeld blijft. Dit proces van framing werkt vooral versterkend door wat wel de ‘kenniskloof’ wordt genoemd: het verschil tussen de gespecialiseerde expertise van topambtenaren en technocraten, en het bredere, vaak algemenere referentiekader van het volk en de parlementariërs.
Die kloof vertaalt zich in een machtsongelijkheid. Topambtenaren en experts van denktanks beheren dossiers die diep technisch en juridisch zijn. Zij leveren de samenvattingen en indringende adviezen aan de Eerste en Tweede Kamer, en ook aan de nieuwe bewindspersonen die het lopende beleid moeten continueren. Kabinets- en Kamerleden moeten vervolgens op basis van deze verkorte weergaven beslissingen nemen, vaak onder zware tijdsdruk. De praktijk leert dat veel volksvertegenwoordigers generalisten zijn met beperkte tijd om zich te verdiepen in de nuances van complexe garantstellingen of juridische contingenties, waardoor scherp doorvragen moeilijk blijft. Omdat zij daarbij afhankelijk zijn van het ambtenarenapparaat, worden afwijkende politieke keuzes vaak gepareerd met lopende wetgeving of reeds gemaakte afspraken.
Het effect is merkbaar in de manier waarop debatten stroef verlopen, zonder dat er uiteindelijk fundamentele wijzigingen tot stand komen. Tegelijkertijd neemt de technocratische voorbereiding van beleid de overhand. Ingehuurde experts maken de analyses en ontwerpen de oplossingen, waarna de democratische controle uitsluitend nog wordt ingezet om voorstellen formeel te bekrachtigen. De Kamer dreigt daarmee te verworden tot een stempelmachine in plaats van een kritische tegenmacht. Deze dynamiek verklaart waarom grote, financieel risicovolle beslissingen over internationale steun, garanties of complexe verdragsconstructies regelmatig geruisloos doorgang vinden.
En dan is er de parlementaire enquête: het zwaarste instrument dat de Kamer heeft, maar per definitie een maatregel achteraf. Dat maakt de enquête tot een paradoxaal wapen. Wanneer de Kamer een enquête start, zoals bij de toeslagenaffaire of de corona-enquête, is dat vaak het ultieme bewijs dat de reguliere controle vooraf tekortgeschoten is. De fouten zijn dan al gemaakt, de levens van burgers zijn in sommige gevallen al ontwricht, de middelen zijn besteed en de risico’s zijn realiteit geworden. Enquêtes zijn onmisbaar voor waarheidsvinding en het trekken van lessen, maar ze herstellen geen geleden schade. Bovendien eisen ze veel tijd en geld, wat in schril contrast staat met de snelheid en doeltreffendheid van emotionele framing en technocratisch handelen.
Het is een bittere constatering dat het belangrijkste instrument van onze democratische tegenmacht pas echt tanden krijgt wanneer het kwaad al geschied is. Wil de Tweede Kamer haar controlerende rol effectiever uitoefenen, dan vraagt dat om een structurele versterking van kennis, tijd en middelen, en een bewuste strategie om framing te herkennen en te neutraliseren. Zonder die versterking blijft het risico bestaan dat ingewikkelde, risicovolle besluiten achter de schermen worden genomen in de schemerzone van een deep state.
Oud-griffier Roos ging tijdens de Corona enquete in tegen oud-voorzitter Arib. Aan het begin van haar verhoor ging oud-griffier Roos in op het verhoor van oud-Kamervoorzitter Arib. Arib zei in juni tegen de coronacommissie dat ze “te weinig” werd geïnformeerd over het crisisplan waar de ambtelijke top van de Tweede Kamer aan werkte. Roos zei daarover dat het crisisplan regelmatig aan bod kwam in vergaderingen en dat de Kamervoorzitter in haar rol als toezichthouder “elke vraag kon stellen” en alles kon inzien. Maar dat deed Arib niet, zei Roos. Volgens Arib was er sprake van een machtsstrijd tussen de politieke top van de Kamer (het presidium) en de hoge ambtenaren. De oud-voorzitter zei dat er allemaal “koninkrijkjes” waren bij ambtelijke afdelingen. Ook dit weerspreekt Roos. “Strijd om macht, dat zijn niet mijn woorden.” De oud-griffier zegt dat ze “gewoon haar werk” deed als ambtenaar. “Als een ander het ingewikkeld vindt dat je dat doet dan ontstaat er spanning.”
Simone Roos was tijdens de pandemie de hoogste ambtenaar in de Tweede Kamer en had de taak om onder anderen de achtereenvolgende Kamervoorzitters Khadija Arib en Vera Bergkamp te adviseren over procedurele en staatsrechtelijke aspecten.
Ongehoord Nederland uit het publieke bestel: waar eindigt de vrijheid en begint de verantwoordelijkheid?
Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de procedure gestart om de voorlopige erkenning van Ongehoord Nederland (ON!) in te trekken. Voor het eerst staat het voortbestaan van een vrije omroep binnen het publieke bestel daadwerkelijk op het spel. De vraag is groter dan of ON! zich aan de regels heeft gehouden. Het gaat om de plicht van een publieke omroep om zich aan wet- en regelgeving, journalistieke normen en bestuurlijke verplichtingen te houden, en tegelijkertijd om de vrijheid om een afwijkend, kritisch en soms ongemakkelijk geluid te kunnen laten horen.
Minister Letschert benadrukt dat haar besluit niet over de inhoud of de mensen van ON! gaat, maar over het functioneren van de organisatie. De overheid mag zich niet bemoeien met journalistieke inhoud. Juist daarom is de Mediawet terughoudend met het intrekken van een erkenning. Een minister, of haar topambtenaren, die een omroep uit het bestel kunnen zetten omdat de journalistieke lijn niet bevalt, krijgen een instrument in handen dat rechtstreeks de persvrijheid kan raken.
De huidige procedure is formeel gebaseerd op andere gronden. Het Commissariaat voor de Media oordeelt dat ON! structureel tekortschiet bij de naleving van wet- en regelgeving, de rechtmatige besteding van publiek geld en journalistieke kwaliteitsnormen, en daarbij niet meer voldoet aan eisen van goede inrichting, sturing en beheersing.
De NPO heeft de minister verzocht de erkenning in te trekken vanwege een structureel en manifest gebrek aan bereidheid tot samenwerking. Bovendien heeft het Commissariaat binnen één jaar al twee formele sancties opgelegd, zoals een boete wegens (schijn van) belangenverstrengeling en het niet naleven van het redactiestatuut, en een last onder dwangsom wegens onvolledige financiële informatie. Volgens de minister kunnen deze gronden elk afzonderlijk tot intrekking leiden.
Toch is de context niet te negeren. In 2023 verzocht de NPO al om intrekking. De toenmalige staatssecretaris wees dat af wegens onvoldoende juridische grond en benadrukte juist de journalistieke vrijheid en de noodzakelijke afstand tussen politiek en media. Dat de lat drie jaar later lager blijkt te liggen, vraagt om scherpe toetsing.
Is er werkelijk sprake van onoverkomelijke organisatorische en bestuurlijke tekortkomingen, of wordt een controversieel geluid via procedurele middelen uit het bestel geduwd? Een publieke omroep ontvangt publiek geld en heeft daardoor extra verplichtingen. Wie dat geld ontvangt, moet zich aan de wet houden, financieel verantwoorden en binnen het bestel kunnen functioneren, dat is logisch. Journalistieke vrijheid is ook geen vrijbrief om alle regels te negeren. Maar die vrijheid betekent wél dat de overheid niet de rol van hoofdredacteur mag spelen. De grens tussen legitiem bestuurlijk toezicht en het wegruimen van ongewenste stemmen moet glashelder blijven.
ON! profileert zich als alternatief voor wat zij ziet als de dominante journalistieke cultuur. Dat geluid mag best scherp, eenzijdig of controversieel zijn. Pluriformiteit bestaat juist bij de gratie van standpunten die ongemakkelijk zijn voor de politieke meerderheid of andere omroepen. De NPO erkent zelf dat ON! van toegevoegde waarde is voor die pluriformiteit, maar stelt tegelijk dat de samenwerking duurzaam is ontwricht. De vraag is welk belang zwaarder weegt en of verwijdering uit het bestel werkelijk noodzakelijk en proportioneel is.
De recente uitzending met een fragment van een toespraak van Adolf Hitler heeft de discussie scherper gemaakt. Het Commissariaat ziet daarin een kantelpunt in een patroon van tekortschietende journalistieke kwaliteit. Het tonen van historische bronnen is echter niet automatisch verboden. Journalistiek mag controversiële ideeën en historische documenten laten zien, mits in de juiste context en met duiding. Of dat hier zorgvuldig is gebeurd, of onverstandig was, is een legitieme journalistieke discussie. Die discussie hoort echter niet door een minister en haar ambtenaren te worden beslecht.
Het intrekken van een voorlopige erkenning is geen gewone sanctie. Het betekent dat een omroep zijn plaats in het publieke bestel verliest. Daarom moet de procedure op twee sporen worden beoordeeld. Als ON! structureel en aantoonbaar de wettelijke en organisatorische regels overtreedt, moet daartegen kunnen worden opgetreden. Maar als de intrekking in de praktijk vooral dient om een onwelgevallig geluid te verwijderen, wordt een grens overschreden die veel verder reikt dan deze ene omroep en een ieder weet waar dat toe kan leiden.
De procedure is nog maar net begonnen. ON! krijgt de kans te reageren op een voorgenomen besluit, daarna volgt een definitief besluit, en daartegen staan bezwaar en beroep open. Die rechtsbescherming is essentieel. De enige vraag die uiteindelijk telt, is of de tekortkomingen zo ernstig en structureel zijn dat het zwaarste middel gerechtvaardigd is.
Een democratische rechtsstaat beschermt media tegen de overheid. Hij eist van publieke media dat zij hun verantwoordelijkheid serieus nemen. Maar hij mag nooit de indruk wekken dat een afwijkend geluid via bestuurlijke procedures uit de publieke ruimte wordt geweerd. Dat onderscheid moet overeind blijven.
Persvrijheid is een absolute noodzaak voor een democratische samenleving.
Wie bestuurt Nederland écht?
Verkiezingen komen en gaan, kabinetten vallen, nieuwe gezichten verschijnen op het Binnenhof. Toch lijkt de koers van Nederland opvallend weinig te veranderen. Toeval, of schuilt er achter de schermen een macht die verder reikt dan de politiek?
In dit prikkelende boek onderzoekt de auteur de invloed van de ambtelijke top, de Europese Unie, internationale denktanks en mondiale netwerken op het Nederlandse beleid. Aan de hand van actuele voorbeelden laat hij zien hoe complexe dossiers, beleidsvorming en besluitvorming vaak een eigen dynamiek volgen, ongeacht de politieke kleur van een kabinet.
Van klimaatbeleid en migratie tot wetgeving en bestuurlijke continuïteit: hoe groot is de invloed van gekozen volksvertegenwoordigers werkelijk? En welke rol spelen topambtenaren, experts en internationale organisaties, zoals het WEF en Bilderberg bij het bepalen van de koers van Nederland?
Bij Klaus Schwab van het World Economic Forum (WEF) werd in zijn werkkamer thuis een afluisterapparaat aangetroffen bij een routinematige veiligheidscontrole in zijn privéwoning in Genève, vlak bij de locatie van het World Economic Forum. Het apparaat is mogelijk in de afgelopen drie jaar geplaatst. Er is inmiddels aangifte gedaan en een onderzoek gestart met als doel de verantwoordelijken voor de plaatsing op te sporen. Vorig jaar vertrok Schwab bij het WEF na beschuldigingen van wangedrag op de werkvloer en een conflict met de leiding. Schwab zou onder meer vrouwelijke medewerkers ongepast hebben behandeld. Ook zouden hij en zijn vrouw ongeautoriseerde uitgaven hebben gedaan. De organisatie achter de jaarlijkse topbijeenkomsten in Bij de jaarlijkse WEF-top in het Zwitserse skioord in januari komen wereldleiders, staatshoofden, ministers, bankiers en topbestuurders uit het bedrijfsleven bijeen. De in Duitsland geboren Klaus Schwab was jarenlang het gezicht van de organisatie. Eerder dit jaar trad opman Børge Brende af. Dat deed hij nadat bekend was geworden dat hij banden had met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.
Europa moet veel strenger optreden tegen China om economisch overeind te blijven. Dat is een van de belangrijkste adviezen in een nieuw rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).
Europa moet daarbij niet bang zijn dat China zal terugslaan en de Europese economie schade oploopt. Niets doen is op de langere termijn risicovoller, zegt WRR-wetenschapper Haroon Sheikh. “En het alternatief is dat onze industrie verdwijnt.”
Gemeenten onder toezicht om te weinig asielopvang
De overheid gaat meer gemeenten onder toezicht stellen wanneer ze zich niet genoeg inzetten voor het opvangen van asielzoekers.
Onder meer Culemborg en Maasdriel in Gelderland, Houten in Utrecht en Kerkrade in Limburg moeten zich melden voor een gesprek op het ministerie van Asiel en Migratie. Ruim twintig gemeenten moesten eerder al op gesprek komen bij het asielministerie. Daaronder waren Westland, Oldebroek, Brunssum, Aalsmeer en Valkenswaard. Het ministerie eist dat gemeenten voldoen aan de spreidingswet. Als het ministerie vindt dat Gemeenten niet genoeg voortgang boeken, komen zij onder toezicht te staan. Wanneer een gemeente ook na ‘actief toezicht’ nog niet genoeg asielzoekers opvangt, kan de overheid buiten de gemeente om een opvang regelen. Dat heet een indeplaatsstelling. Dit is de zwaarste maatregel die asielminister Bart van den Brink (CDA) kan nemen.
De WRR
De WRR “adviseert” over grote maatschappelijke vraagstukken voor de lange termijn. In het rapport Strategisch handelen: beleid voor een geopolitieke economie doet de WRR aanbevelingen over hoe Europa die economische afhankelijkheid van China en de VS kan afbouwen. WRR benoemt de innovatie-achterstand die vooral zichtbaar is in de verhouding tussen de EU en de VS.
Maar inzetten op innovatie alleen is volgens de WRR niet genoeg. Ook het handelsbeleid moet op de schop, met name ten aanzien van China. De WRR schrijft dat Chinese producten vaak meer dan 30 procent goedkoper zijn dan Europese. “Dat is geen toeval, maar een bewuste strategie van de Chinese overheid.”
De Europese Unie moet niet terugdeinzen voor stevige maatregelen, schrijft de WRR. “Europa kan bijvoorbeeld, vergelijkbaar met wat Trump doet, importheffingen invoeren op Chinese producten, of een systeem ontwikkelen waarbij Chinese producenten moeten bewijzen dat hun producten zonder oneerlijke staatssteun zijn geproduceerd. De WRR brengt dit “advies”omdat Peking Europa zou zien als een zwakke speler die veel slikt.
Dit boek biedt een kritische analyse van de groeiende afstand tussen politiek, bestuur en burger. Het daagt de lezer uit om opnieuw na te denken over democratie, macht en de vraag die steeds vaker wordt gesteld: wie bestuurt Nederland eigenlijk?
Een uitdagend en controversieel boek voor iedereen die geïnteresseerd is in politiek, bestuur en de krachten achter de schermen.
Lees er alles over in ons boek “van Deepstate tot Schaduwkabinet”
Terug naar nieuwsoverzicht
Terug naar blogoverzicht
Terug naar blogoverzicht
Reactie achterlaten?
Deze informatieve blog wordt u aangeboden door BVS Taxi Ter Aar
Om uw privacy en de veiligheid van deze website optimaal te waarborgen, maken wij geen gebruik van een online contactformulier.
U kunt uw reactie of vraag direct en veilig sturen naar: redactie@bvs.nl of via onderstaande knop.
Leave a Reply