Boek Energietransitie en Netcongestie
DIENSTEN EN BEDRIJVEN
- ➔ EWT
- ➔ Flasc
- ➔ Laadbedrijven a-z
- ➔ CATL
- ➔ Northvolt
- ➔ Oceans of Energy
- ➔ Qbuzz
- ➔ Rio Tinto
- ➔ Seaqurrent
- ➔ Stellantis
- ➔ Tennet
- ➔ Tesla
- ➔ VDL
- ➔ VNO/NCW/MKB-NL/NVDE en de ACM
ONDERWERPEN
- ➔ De AquaBattery
- ➔ Accucellen en brandgevaar
- ➔ Datacentra en energieverbruik
- ➔ Emissierechtenhandel
- ➔ Faillissementen energietransitie
- ➔ Laadpalen
- ➔ LNG
- ➔ Maeve Aerospace
- ➔ Mislukte elektrificatie
- ➔ Netcongestie en oplopende wachttijden
- ➔ Stijgende energiekosten
- ➔ Subsidies
- ➔ Thuisbatterijen
- ➔ Wat niet goed ging/gaat
- ➔ Windparken
- ➔ IJzerpoeder
- ➔ Zelfrijdende bussen
- ➔ Zonneparken
Shell trok zich terug uit twee windparken in de Noordzee, voor de oostkust van Schotland en later verkocht Shell ook de activiteiten op land in Europa aan concurrent TotalEnergies. Het grootste zonnepark van Shell in Europa ligt bij Terneuzen. Shell verkoopt alle bestaande en geplande projecten, bij elkaar opgeteld goed voor een half gigawatt (GW) aan opgewekte elektriciteit. Dat komt neer op stroom voor een half miljoen huishoudens. Het gaat om zonne- en windparken op land verspreid over Italië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. In ons land zijn het vijf zonneparken en het wind- en zonnepark Pottendijk bij Emmen. De verkoop past in de nieuwe strategie die is ingezet door topman Wael Sawan. Onder zijn leiding focust Shell zich weer vooral op het oppompen van olie en gas en minder op hernieuwbare energie. “We geven prioriteit aan gebieden waar we onderscheidende capaciteiten hebben en op de langere termijn de meeste waarde kunnen creëren”, verwoordt Machteld de Haan, president Downstream, Renewables and Energy Solutions van Shell, het. Shell verkocht ook haar zonne- en windenergiebedrijf in India, Sprng Energy Group voor 1,8 miljard dollar. Dit bedrijf was goed voor 5 GW aan duurzaam opgewekte elektriciteit. Wereldwijd heeft Shell nu nog maar 5,7 GW aan hernieuwbare energieprojecten in de portefeuille.
De aanleg van nieuwe windparken, met name op zee, is vrijwel stilgevallen. De sector staat onder druk door achterblijvende investeringen en stijgende kosten. De bouwkosten van windparken zijn aanzienlijk gestegen door inflatie en hoge rentes. Hierdoor is financiering duurder geworden. Daarnaast is er nog de netcongestie waardoor opgewekte stroom geen kant op kan. De EU heeft de Nederlandse overheid opgejaagd om snel te elektrificeren, maar heeft zich stevig verkeken op de haalbaarheid van de te snelle ambities, met een netcongestie tot gevolg. Voor de komende tien jaar zijn oplossingen niet te verwachten.
Netbeheerder Tennet sluit verschillende nieuw te bouwen datacenters voorlopig niet aan op het elektriciteitsnet, omdat het anders overbelast dreigt te raken. Ook bedrijven en particulieren krijgen niet langer zomaar een aansluiting op het beperkte stroomnetwerk. Ondanks de miljarden die er nu in allerijl in worden gepompt, zal het nog zeker tot 2032 duren voordat de zaak zich enigszins stabiliseert.
Om vijftigduizend extra stroomhuisjes, 670 hoogspanningsstations, middenspanningsstations en vele kilometers kabels aan te leggen is er een tekort aan arbeidskrachten. Het kabinet verdubbelde het budget voor windenergie en heeft 7,9 miljard euro beschikbaar gesteld voor twee gigawatt aan extra vermogen.
Dit jaar moet de opdracht voor een tweede te bouwen windmolenpark in de markt worden gezet, maar investeerders staan niet te trappelen. Er zal opnieuw een beroep moeten worden gedaan op de pensioenfondsen. Vanwege de extreem lange wachttijden maakten Energiecoöperaties de gang naar de rechter. Veel van hen lopen al jaren vast. Ze willen collectieve duurzame energieprojecten starten zoals zonnedaken, buurtbatterijen of lokale windturbines en krijgen van netbeheerders zoals Liander, Enexis of Stedin telkens te horen dat er geen capaciteit zou zijn. De coöperaties constateerden dat netbeheerders te voorzichtig omgaan met de marges en dat de beschikbare ruimte op het net onnodig werd geblokkeerd.
Het plan van het kabinet om hogere stroomtarieven tijdens piekuren in te voeren is bedacht om elektriciteitsverbruik te verschuiven naar rustigere momenten. In de praktijk is die flexibiliteit echter beperkt. Voor veel mensen die overdag werken, valt een groot deel van het stroomverbruik juist in de avonduren en is verschuiven nauwelijks mogelijk. Daardoor kunnen hogere piektarieven vooral leiden tot nog hogere energiekosten, zonder dat het verbruik wezenlijk verandert.
Er is een fundering gelegd en er komt een verbinding met het stroomnet op een stuk grond naast de Utrechtse wijk Strijkviertel. Binnenkort begint Stedin de plaatsing van gasgeneratoren. Deze apparaten maken stroom door aardgas te verbranden en kunnen deze elektriciteit plaatselijk aan het stroomnet leveren. Het gaat om een investering van tientallen miljoenen euro’s.
Door dit project moet het overvolle stroomnet hier overeind blijven. Ook op de koudste winterdagen. Dan gebruiken mensen de meeste stroom, om hun huizen te verwarmen en te verlichten.
De generatoren zijn een nieuwe stap om de gevolgen van het overvolle stroomnet op te vangen. Voor netbeheerder Stedin is het een ingrijpende maatregel. “Het was een heel lastige afweging”, zegt Aline Arends, operationeel directeur bij Stedin, “maar het stroomnet in Utrecht zit hartstikke vol.”
In Strijkviertel is er op het net van Stedin zelf nog wel genoeg ruimte, maar het volle hoogspanningsnet verderop werkt als een flessenhals. Daardoor lukt het op momenten met de hoogste stroompieken niet om voldoende stroom hiernaartoe te vervoeren.
De gasgeneratoren moeten voorkomen dat dan de stroom uitvalt. Arends verwacht dat de apparaten een paar dagen per jaar zullen draaien. De rest van de tijd staan ze uit en verbranden ze geen aardgas. Stedin wil op nog drie andere plekken rond Utrecht generatoren plaatsen. Mogelijk volgt later ook plaatsing in andere regio’s. Ook netbeheerders Enexis en Liander denken na over meer flexibele opwek, waaronder mogelijk ook gasgeneratoren.
De bouw zorgt niet voor extra aansluitingen maar zijn puur bedoeld om stroomonderbrekingen te voorkomen en om de veiligheid en stabiliteit van het net te waarborgen.
Het is daarom ook urgent dat de bouw op tijd klaar is. Anders zijn aanvullende maatregelen nodig voor komende winter. Naar verwachting blijven de generatoren tien tot vijftien jaar staan.
Intussen versterkt de nationale netbeheerder Tennet het hoogspanningsnet. Ten noorden van Utrecht bouwt Tennet een hoogspanningsstation, en bereidt een bestaand station uit. Dat is op zijn vroegst klaar in 2031. Stedin noemt het “transitiegas, of een beetje grijs voor groen”
De ACM heeft de energiecoöperaties in het gelijk gesteld op het punt dat de huidige netcapaciteit veel efficiënter en flexibeler gebruikt kan en moet worden. De ACM oordeelde dat het net in de praktijk vaak niet fysiek vol, maar op slot zit. Het is door starre regelgeving en conservatieve veiligheidsmarges van netbeheerders administratief vastgelopen. Er ligt nu een duidelijke opdracht aan netbeheerders om actiever ruimte te maken via congestiemanagement en flexibele contracten, bijvoorbeeld door spits mijden op het net. Het dwingt netbeheerders om met creatievere oplossingen te komen zoals lokale energiehubs, in plaats van projecten bij voorbaat te weigeren. Meer lezen?
De volledige analyse, inclusief bronnen, casuïstiek en beleidskaders, staat uitgewerkt in het boek Energietransitie en netcongestie. Klik hier voor de directe bestelpagina.
Ook verkrijgbaar als E-book
Terug naar nieuwsoverzicht
Terug naar blogoverzicht
Reactie achterlaten?
Deze informatieve blog wordt u aangeboden door BVS Taxi Ter Aar
Om uw privacy en de veiligheid van deze website optimaal te waarborgen, maken wij geen gebruik van een online contactformulier.
U kunt uw reactie of vraag direct en veilig sturen naar: redactie@bvs.nl of via onderstaande knop.