AI – BVS

Boek Artificial Intelligence

→ AI Act
→ AI in accountancy
→ AI in onderwijs
→ AI in media
→ AI in apps
→ AI bij defensie
→ AI in industrie
→ AI Model collapse
→ AI Champions Initiative
→ AI soorten
→ AION
→ ASML

→ Alphabet
→ Anthropic/Claude
→ Chips Act
→ Confluent
→ Datacenters
→ Hallucinatie
→ LLM
→ Machine Learning
→ Manus
→ Meta
→ Mistral
→ Musk
→ Ned. AI-infrastructuur
→ Scheming
→ Transformer

→ OpenAI / ChatGPT
→ Claude
→ Deep Seek
→ Fable 5
→ Gemini / Google
→ Grok
→ Mythos
→ Panthalassa
→ Prometheus
→ Qwen

We bevinden ons midden in een van de meest ingrijpende technologische transities uit de moderne geschiedenis. Wat lang werd beschouwd als een theoretisch vakgebied binnen de informatica, is in recordtijd uitgegroeid tot een strategische sleutelfactor: kunstmatige intelligentie (AI). De snelheid waarmee generatieve modellen en autonome systemen zich ontwikkelen, dwingt organisaties, overheden en individuen om hun huidige werkwijzen fundamenteel te heroverwegen.

De maatschappelijke en economische impact van AI is tweeledig. Aan de ene kant biedt de technologie ongekende efficiëntievoordelen. AI-toepassingen versnellen softwareontwikkeling, optimaliseren data-analyses en automatiseren complexe administratieve en creatieve processen. Aan de andere kant brengt deze transitie scherpe macro-economische en juridische vraagstukken met zich mee. Discussies over intellectueel eigendom, databeveiliging, geopolitieke afhankelijkheden en de ethische grenzen van autonome besluitvorming zijn geen toekomstscenario’s meer, maar bepalen vandaag de dag de realiteit in de rechtszaal en de bestuurskamer.

Het nieuwe AI-model Sonnet 5 van Anthropic zet vooral hoog in op agentic AI en kan je browser gebruiken, plannen maken en autonoom werken op een manier die normaliter alleen aan duurdere modellen is besteed. Claude Sonnet 3,5 was het begin van een nieuw tijdperk in AI op het gebied van programmeren en tools gebruiken. Hoewel het Opus-model het meest innovatieve is als het om AI-agents gaat, begint Sonnet daar dus meer naartoe te groeien met deze nieuwe versie. Sonnet 5 verkleint het gat: de prestaties liggen dicht bij die van Opus 4.8, maar dan tegen lagere prijzen. Het is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van zijn voorganger, Sonnet 4.6, op belangrijke aspecten van agentische prestaties zoals redeneren, toolgebruik, coderen en kenniswerk. Wel is er iets bijzonders aan de hand met Sonnet 5: Het was in een test heel kritisch op het moeten volgen van de regels. Merkt de AI dat de regels onethisch zijn, dan kan het mogelijk besluiten om toch te doen wat het denkt dat goed is en de regels mogelijk zelfs overtreden. Dit model zou de gebruiker wel wat minder naar de mond praten: een groot punt van kritiek op veel AI-chatbots. Sonnet 5 is nu beschikbaar in zowel de betaalde als de gratis versie van Claude.

Anthropic had een tracker in Claude Code gebouwd waarmee het Chinese gebruikers in de gaten hield. De tracker werd ontdekt door een security-expert Thereallo, die er voor zorgde dat Anthropic de tracker verwijderde. Het ging om een prompt-steganografie, waarbij geheime instructies werden meegestuurd met een tekst die op het blote oog heel normaal leek. AI kon de code uitvoeren en zo als een soort spion worden gebruikt. Het stuurde in dit geval de informatie naar Anthropic. Zo wist het hierdoor wat de tijdzone van de mensen is, de proxy en hun connectie met Chinese AI-onderzoekscentra.
Anthropic-engineer Thariq Shihipar liet op X weten dat er inderdaad een tracker aan Claude Code was toegevoegd, maar dat dit een experiment was. Volgens Shihipar was de code “bedoeld om misbruik van accounts door onbevoegde wederverkopers te voorkomen en te beschermen tegen distillatie’. Dat bleek echter weinig succesvol, want er waren onbevoegde verkopers die bijvoorbeeld de toegang tot gratis modellen verkochten voor 1 tot 12 dollar per maand Ook zegt Anthropic dat het al een tijdje van plan was om de prompt te verwijderen en dat engineers inmiddels al stevigere tegenmaatregelen hadden geïmplementeerd.
De ontdekte tracker laat zien dat Anthropic grenzen moeiteloos overgaat om te spioneren op gebruikers. Het zegt tegelijkertijd iets over hoe fanatiek Amerikaanse bedrijven zijn om te zorgen dat er geen copycats van hun software worden gemaakt door Chinese AI-bedrijven.
Anthropic zei eerder al iets over Chinese AI-labs: “Een woordvoerder vertelde de Post echter dat de distillatie-aanvallen van Chinese laboratoria “een ernstige bedreiging vormen voor de nationale veiligheid en de AI-veiligheidsnormen in de hele sector ondermijnen. Daarom blijven we openlijk praten over wat we zien en werken we nauw samen met andere laboratoria, de overheid en partners aan gedeelde oplossingen.”

De wereldwijde CO₂-uitstoot van datacenters bedroeg in 2025 naar schatting 286 megaton; 57 procent hoger dan eerdere schattingen van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Zonder verdere verduurzaming zal de wereldwijde CO₂-uitstoot van datacenters tegen 2030 meer dan verdubbelen, tot 643 megaton.
De datacenterdichtheid in Nederland (gemeten naar oppervlak en inwonertal) hoort tot de hoogste ter wereld. Nu al nemen datacenters in ons land zo’n 7 procent van het totale elektriciteitsverbruik voor hun rekening. De totale elektriciteitsvraag van datacenters wereldwijd is in 2025 gestegen tot ongeveer 515 TWh (terawattuur).”
Nederland hoort al jaren tot de digitale koplopers van Europa, met sterke internetknooppunten, geavanceerde connectiviteit en een grote concentratie datacenters. Die voorsprong heeft een prijs, meent Geeroms. “Datacenters gebruiken inmiddels een fors deel van onze stroom. Dat vertaalt zich ook in CO₂-uitstoot en druk op ruimte en voorzieningen.”
Als er geen verdere verbetering en verduurzaming van het elektriciteitsnet plaatsvindt, komt de uitstoot van datacenters in Nederland uit op 4,73 megaton CO₂ in 2030.
Naast elektriciteit en CO₂ wijst het rapport op waterverbruik als onderbelichte factor. Wereldwijd verbruikten datacenters in 2025 naar schatting 814 miljard liter water. Hiervan hing ongeveer driekwart indirect samen met elektriciteitsopwekking en de rest met koeling op locatie en chipproductie. Voor Nederland schat het rapport de huidige waterconsumptie van datacenters op 10,8 miljard liter per jaar.

De Amerikaanse stad Cheyenne heeft de lozing van afvalwater uit datacenters verboden nadat er een dodelijke bacterie was ontdekt. Op de ontwikkelingssite van Meta werd de medicijnresistente ziekteverwekker Cupriavidus gilardii aangetroffen.
Een recente milieucrisis in de Amerikaanse stad Cheyenne, in de staat Wyoming, heeft ertoe geleid dat de gemeentelijke autoriteiten de lozingsrechten hebben ingetrokken voor alle datacenters die gebruikmaken van stadswater. De Cheyenne Board of Public Utilities verbood daarmee zogenoemde “fill-and-flush”-operaties. Daarbij vullen ze de koelsystemen met water. De harde maatregelen werden ingegeven door de ontdekking van Cupriavidus gilardii, een dodelijke en zeldzame bacterie, in de lokale rioleringsinfrastructuur. Uit onderzoek door stadsambtenaren bleek dat Goat Systems LLC, een bedrijf met banden met Meta, verantwoordelijk was voor de verontreiniging. Het onderzoek concludeerde dat het bedrijf de regionale protocollen voor industrieel afval ernstig had geschonden. Frank Strong, manager bij de afdeling waterbeheer en techniek van de stad, legde aan de Wyoming Tribune Eagle uit dat deze specifieke ziekteverwekker niet in de standaardtests zit. De bacterie werd pas toevallig ontdekt tijdens routinecontroles van fecaal materiaal. Strong omschreef de aanwezigheid van het organisme in het afvalwater als uitzonderlijk. Het identificeren van de specifieke microbe bleek volgens hem bovendien een complex proces. Cupriavidus is een gevaarlijke, medicijnresistente bacterie. Hoewel infecties bij mensen zeldzaam zijn, is de ziekteverwekker zeer dodelijk; gegevens sinds 2009 wijzen op een sterftecijfer van meer dan 31 procent, met tien geregistreerde sterfgevallen, waaronder drie kinderen met een verzwakt immuunsysteem. Toen de herkomst van de bacterie werd ontdekt, hebben de autoriteiten de lozingen vanaf de locatie onmiddellijk stopgezet. Hoewel het precieze punt van besmetting nog steeds een raadsel is, kon de ziekteverwekker rechtstreeks worden herleid naar de enorme, 74.000 vierkante meter grote faciliteit van Meta die momenteel in aanbouw is.

In reactie op de bevindingen verklaarde Meta dat ze samenwerken met hun aannemer, Fortis, om de situatie recht te zetten. Een woordvoerder van het bedrijf verduidelijkte dat de verontreiniging betrekking had op industrieel afvalwater en niet op de drinkwatervoorziening voor de bevolking. Na de melding van de raad stopte Fortis alle lozingen naar de gemeentelijke riolering en begon het afval van de locatie af te voeren.

Benieuwd naar wat AI voor u kan betekenen? De volledige duiding staat uitgewerkt in ons boek Artificial Intelligence. Klik hier voor de directe bestelpagina. of probeer eerst zelf de volgende AI-tools en klik op de knop naar keuze: