De rubriek Wereldnieuws bestaat vanwege de lengte nu uit 7 delen waarvan dit het 4e deel is. Ga hier naar: deel 5, deel 6, deel 7
Wereldnieuws deel 4
Brazilië
President Luiz Inácio Lula da Silva heeft succesvol de Europese Unie en de BRICS-landen gemobiliseerd tegen de hoge Amerikaanse heffingen. De extra druk was een direct gevolg van de recente inmenging van Donald Trump en de verhoging van importtarieven op Braziliaanse goederen naar 50%, wat met name staal, soja en vlees treft. Noch de EU, noch de BRICS-landen zegden expliciete steun toe. De BRICS-landen, op hun beurt, handhaven een neutrale positie. Hoewel zij de soevereiniteit van Brazilië erkennen, gaven zij geen signalen van een mogelijke directe interventie.
Trump tekende 20 november 2025 een executive order om tarieven van 40 procent op rundvlees, koffie, cacao, fruit, thee, bananen, tomaten en meststoffen op te heffen, met terugwerkende kracht vanaf 13 november. De opheffing bespaart Amerikaanse consumenten naar schatting 2 miljard dollar per jaar aan importkosten. Een duidelijke inperking van Trumps ‘America First’-retoriek, wellicht gedreven door inflatiedruk voor de midterm-verkiezingen in 2026. Brazilië stemde in met algemene commitments voor Amazonebescherming, waaronder een versoepeling van exportbeperkingen op ethanol.
President Luiz Inácio Lula da Silva noemde de opheffing “een stap naar betere relaties”. Eerdere bredere tarieven van 50 procent op Braziliaanse goederen, waaronder staal, soja en vlees, ingevoerd in juli en augustus als reactie op de vervolging van Trumps bondgenoot Jair Bolsonaro en BRICS-activiteiten, blijven grotendeels van kracht. Deze layered tarieven (bovenop 10 procent ‘reciproke’ heffingen uit april) leidden tot prijsstijgingen tot 76 procent op rundvlees en koffie, met Braziliaanse verliezen van minstens 1 miljard dollar in de tweede helft van 2025. Feitelijk produceert Brazilië een derde van de koffie op de Amerikaanse markt (8 miljoen zakken per jaar) en de 50-procentheffing op koffie maakte China, Japan en Europa aantrekkelijker.
In juli registreerden meer dan 180 Braziliaanse koffiebedrijven zich voor export naar China, met goedkeuring voor 183 firms op 30 juli, een direct gevolg van de tarieven, gesteund door een 2,5 miljard dollar-deal met Luckin Coffee. Brazilie exporteerde 538.000 zakken naar China in de eerste helft van 2025, vergeleken met 3,3 miljoen naar de VS. De opheffing markeert een pragmatische verschuiving in Trumps handelspolitiek, maar onderstreept spanningen met BRICS en de EU.
De Braziliaanse regering heeft een nieuw veiligheidspartnerschap met de Verenigde Staten aangekondigd, gericht op de bestrijding van criminele netwerken en de illegale handel in drugs en wapens.
President Luiz Inácio Lula da Silva noemde de overeenkomst vrijdag in een bericht op sociale media een doorbraak. Volgens hem markeert de deal een ongekende samenwerking tussen de Braziliaanse federale belastingdienst en de Amerikaanse douane.
“Brazilië en de Verenigde Staten zijn een nieuwe fase van samenwerking ingegaan,” schreef Lula. “We gaan de strijd tegen internationale wapen- en drugshandel opvoeren met concrete maatregelen.”Tot die maatregelen behoren onder meer realtime gegevensuitwisseling, strengere vrachtcontrole en gezamenlijke operaties om illegale zendingen te onderscheppen. De Braziliaanse belastingdienst benadrukte daarnaast dat er sprake zal zijn van een voortdurende informatiestroom tussen Amerikaanse en Braziliaanse autoriteiten.
Het initiatief krijgt de naam DESARMA. Minister van Financiën Dario Durigan noemde de samenwerking met de Amerikaanse douane- en grensbescherming een belangrijke stap in de versterking van internationale samenwerking tegen criminaliteit. Volgens hem zullen gedeelde inlichtingen en gezamenlijke operaties bijdragen aan een effectievere aanpak van wapen- en drugshandel.De overeenkomst is de meest recente samenwerking tussen de regering van de Amerikaanse president Donald Trump en een Latijns-Amerikaanse partner. Trump probeert al langer criminele netwerken in het westelijk halfrond aan te pakken en zoekt daarbij steun van regionale bondgenoten via zijn initiatief “Shield of the Americas”.
Tegelijkertijd blijven er spanningen bestaan tussen Washington en Brasília. Linkse leiders, waaronder Lula, waren bijvoorbeeld afwezig bij een top in maart rond dit initiatief. De regering-Trump heeft bovendien druk uitgeoefend op landen als Brazilië om harder op te treden tegen criminaliteit, onder meer met militaire middelen.Lula richt zich op zijn beurt op het tegengaan van de instroom van illegale wapens uit de Verenigde Staten. Volgens de Braziliaanse overheid zijn in de afgelopen twaalf maanden 1.168 illegaal geïmporteerde wapens en onderdelen in beslag genomen, vooral afkomstig uit de staat Florida. Deze wapens zouden voornamelijk in handen komen van criminele organisaties.
Daarnaast verschillen beide landen van mening over de aanpak van georganiseerde misdaad. Sinds zijn terugkeer in januari 2025 heeft Trump verschillende Latijns-Amerikaanse bendes en kartels bestempeld als “buitenlandse terroristische organisaties”, een kwalificatie die traditioneel wordt gebruikt voor groepen met politieke motieven.De Verenigde Staten hebben deze classificatie gebruikt om militaire acties te rechtvaardigen, waaronder aanvallen op schepen in de Caribische Zee en de oostelijke Stille Oceaan. Volgens critici gaan deze operaties gepaard met ernstige juridische en ethische bezwaren.
Ook voerde de VS begin januari een gezamenlijke militaire en politieactie uit in Venezuela, waarbij tientallen doden vielen en de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw werden opgepakt. Zij wachten momenteel op hun proces in New York. De Braziliaanse regering heeft zich uitgesproken tegen het gebruik van het label “buitenlandse terrorist” voor criminele groepen binnen haar grenzen. Er zijn berichten dat de VS overwegen Braziliaanse organisaties zoals PCC en Comando Vermelho zo te classificeren. Lula benadrukt ondertussen het belang van nationale soevereiniteit. “Brazilië is een soevereine natie met onafhankelijke instituties en accepteert geen inmenging,” verklaarde hij eerder.
Zwitserland
De Zwitserse president Karin Keller-Sutter en minister van Economische Zaken Guy Parmelin spraken in persoon met Trump na een eerder mislukt telefoongesprek. Na het gesprek verhoogde Trump de importheffing op Zwitserse goederen tot 39 procent. Volgens The Guardian was Keller-Sutter slechtgehumeurd en maakte zij tijdens het gesprek een verkeerde inschatting. Een spoedberaad van het Zwitserse kabinet is gehouden. Zwitserland overweegt in een nieuw handelsvoorstel onder meer extra import van vloeibaar Amerikaans gas. De Verenigde Staten ontvangen circa één zesde van de Zwitserse export. Farmaceutische producten en horloges zijn het zwaarst getroffen. De nieuwe heffing treedt later deze week in werking en het bezoek heeft geen directe doorbraak opgeleverd in het verlagen van de importheffing.
De Verenigde Staten hebben onlangs importheffingen ingevoerd op gouden staven van 1 kilo en 100 ounce (ongeveer 2,8 kilo). Deze beslissing van de Amerikaanse douane is een verrassing, aangezien goudhandelaren verwachtten dat deze specifieke staven waren uitgezonderd van de algemene importtarieven, waaronder de recente heffing van 39% op Zwitserse goederen. Dit beleid heeft grote gevolgen voor Zwitserland, dat wereldwijd een centrale rol speelt in de raffinage van goud. Deze staven, die de meest verhandelde vorm van goud zijn op internationale beurzen, vormen een aanzienlijk deel van de Zwitserse goudexport naar de VS.
De nieuwe heffingen ondermijnen niet alleen deze belangrijke handelsstroom, maar verslechteren ook de bilaterale handelsrelatie tussen de VS en Zwitserland. De Amerikaanse beslissing heeft al geleid tot verstoringen op de wereldwijde goudmarkt, zoals een stijging van de goudprijs. Sommige Zwitserse raffinaderijen hebben de goudzendingen naar de VS al vertraagd of stopgezet in afwachting van verdere duidelijkheid. De VS heeft een algemene importheffing van 39% ingevoerd op de meeste Zwitserse producten. Deze tarieven, die tot de hoogste behoren die door de VS aan een ontwikkeld land worden opgelegd, zijn bedoeld om het handelstekort met Zwitserland te verkleinen.
Deze maatregel raakt cruciale Zwitserse exportsectoren zoals horloges en gespecialiseerde voedingsmiddelen zoals kaas en chocolade. Hoewel een klein aantal sectoren, zoals de farmaceutische industrie, vooralsnog is vrijgesteld, is de algemene heffing van 39% een enorme klap voor de exportgerichte Zwitserse economie. Dit heeft al geleid tot zorgen bij Zwitserse bedrijven en politici, die de VS tevergeefs hebben geprobeerd te overtuigen om de maatregel te herzien. De Zwitserse vliegtuigfabrikant Pilatus heeft de leveringen van de PC-12 en PC-24 zakenjets aan de Verenigde Staten opgeschort vanwege de nieuwe Amerikaanse importheffingen, die voor Zwitserland oplopen tot 39 procent.
Dit leidt tot een aanzienlijk concurrentienadeel voor Pilatus ten opzichte van Amerikaanse en Europese concurrenten. De Verenigde Staten vormen normaal ongeveer 40 procent van Pilatus’ leveringen. Door de extra kosten en het concurrentienadeel ontstaat bovendien toenemende onzekerheid onder klanten. Pilatus overweegt de levering van toestellen aan andere markten toe te wijzen en versnelt de uitbreiding van lokale productie, onder meer met een geplande assemblagefabriek in Florida. Het bedrijf zet zich in om de banen van zijn 3.000 werknemers te behouden en onderzoekt opties zoals werktijdverkorting en natuurlijke afvloeiing.
China
Sinds 2000 heeft de VS 5 miljoen fabricagebanen verloren, mede door hoge tarieven op Amerikaanse producten in China en lage tarieven op Chinese goederen in de VS. Jarenlang werd de VS belast met importheffingen. President Donald Trump wil terugslaan en zelf ook hogere importtarieven heffen en hiermee de Amerikaanse schuldenlast verminderen en de economie versterken, industriële capaciteit te herbouwen en buitenlandse afhankelijkheid te verminderen. De importheffingen voor Chinese producten werden in eerste instantie verhoogd naar 125 procent. Trump krabbelde later terug en sloot meerdere elektronische producten uit van de importheffingen.
Het ging bijvoorbeeld om smartphones, pc’s, computerschermen en geheugenkaarten. Het betekent onder meer dat de importheffing tot 145 procent op producten die vanuit China worden geïmporteerd niet voor die elektronische producten geldt. Dat heeft grote voordelen voor Amerikaanse techreuzen, waaronder Apple, die enorme fabrieken in China hebben om hun producten te maken. China reageerde op Trump’s importheffingen en fentanyl-kritiek met tarieven van 10-15% op Amerikaanse producten en een extra heffing van 34%. Premier Li Qiang kondigde in zijn jaarlijkse toespraak een defensieverhoging van 7,2% aan om “soevereiniteit en veiligheid” te beschermen, met meer militaire training.
Nu Trump andere landen onder druk zet om de handel met China te beperken in ruil voor vrijstellingen van tarieven van de Verenigde Staten wil China zijn eigen rechten en belangen te beschermen en waarschuwde landen om geen deals te sluiten die China kunnen schaden. Twee aan China geleverde Boeings werden teruggestuurd. China annuleerde ook bestellingen van in totaal 12.000 ton varkensvlees. Sinds de invoering van een heffing van 145 procent op Chinese producten is het aantal containerboekingen naar de VS sterk teruggelopen.
De haven van Los Angeles kreeg in de week van 4 mei ongeveer een derde minder containers dan vorig jaar. Ook luchtvrachtbedrijven zagen minder boekingen. Chinese luchtvaartmaatschappijen mochten van de overheid in Peking per direct geen nieuwe vliegtuigen van de Amerikaanse producent Boeing bestellen.
De gesprekken tussen de Verenigde Staten en China verliepen daarna voorspoedig. De Verenigde Staten en China verlaagden hun onderlinge importheffingen. Zo zal China te maken blijven houden met importheffingen van 10 procent voor producten die naar de VS worden geëxporteerd, terwijl Amerikaanse producten belast worden met heffingen van 55 procent bij invoer in China. China gaat benodigde grondstoffen leveren en Chinese studenten mogen weer in de VS studeren.
Het raamakkoord was inmiddels ondertekend wat betekende dat China weer zou starten met het leveren van zeldzame aardmetalen aan de VS. De VS op hun beurt zouden maatregelen die het aankondigde tegen China weer intrekken, zodat onder meer de export van ethaan naar China weer op gang komt. De wederzijdse tariefverlaging bracht het gemiddelde weer omlaag en er liepen opnieuw onderhandelingen. De huidige termijn om een nieuwe overeenkomst te sluiten verliep 12 augustus, maar werd 90 dagen verlengd.
De VS wilde voorkomen dat de EU de kans grijpt om de eigen relatie met China te verbeteren nu de Amerikaanse druk even vermindert en heeft de EU voorgesteld om meer druk op China te leggen, daar waar het gaat om de samenwerking met Poetin. En dat was tegen het zere been van China die nu ook maatregelen neemt en andere landen aankopen van de metalen verhinderd door verstrekkende exportcontroles op te leggen voor zeldzame aardmetalen, zelfs wanneer ze deze niet zelf hebben gemaakt.
Trump stelt dat China de wereldhandel gijzelt en noemt het een schokkend verraad en dreigt met tegenmaatregelen. De geplande APEC top voor eind oktober lijkt alvast niet door te gaan. China breidt de zeldzame ruwe aardmetalen regels uit van producten als magneten, halfgeleiders, elektrische voertuigen en defensiemateriaal naar europium (gebruikt in kernreactors) Gadolinium (voor MRI scanapparaten) Terbium (hoogwaardige magneten), Dysprosium (voor elektrische motoren) en Ytterbium (röntgentechniek en nucleaire geneeskunde). Exporteurs van verschillende landen hebben bij Trump geklaagd over de voortaan benodigde licenties en dat ze deze niet zullen krijgen wanneer ze gelinkt kunnen worden aan Buitenlandse legers zoals Amerikaanse defensie aannemers. China verwerkt meer dan 90% van deze aardmetalen en 70% van de magneten.
Trump schreef daarna op zijn Social media kanaal Truth:
Some very strange things are happening in China! They are becoming very hostile, and sending letters to Countries throughout the World, that they want to impose Export Controls on each and every element of production having to do with Rare Earths, and virtually anything else they can think of, even if it’s not manufactured in China. Nobody has ever seen anything like this but, essentially, it would “clog” the Markets, and make life difficult for virtually every Country in the World, especially for China. We have been contacted by other Countries who are extremely angry at this great Trade hostility, which came out of nowhere. Our relationship with China over the past six months has been a very good one, thereby making this move on Trade an even more surprising one. I have always felt that they’ve been lying in wait, and now, as usual, I have been proven right! There is no way that China should be allowed to hold the World “captive,” but that seems to have been their plan for quite some time, starting with the “Magnets” and, other Elements that they have quietly amassed into somewhat of a Monopoly position, a rather sinister and hostile move, to say the least. But the U.S. has Monopoly positions also, much stronger and more far reaching than China’s. I have just not chosen to use them, there was never a reason for me to do so — UNTIL NOW! The letter they sent is many pages long, and details, with great specificity, each and every Element that they want to withhold from other Nations. Things that were routine are no longer routine at all. I have not spoken to President Xi because there was no reason to do so. This was a real surprise, not only to me, but to all the Leaders of the Free World. I was to meet President Xi in two weeks, at APEC, in South Korea, but now there seems to be no reason to do so. The Chinese letters were especially inappropriate in that this was the Day that, after three thousand years of bedlam and fighting, there is PEACE IN THE MIDDLE EAST. I wonder if that timing was coincidental? Dependent on what China says about the hostile “order” that they have just put out, I will be forced, as President of the United States of America, to financially counter their move. For every Element that they have been able to monopolize, we have two. I never thought it would come to this but perhaps, as with all things, the time has come. Ultimately, though potentially painful, it will be a very good thing, in the end, for the U.S.A. One of the Policies that we are calculating at this moment is a massive increase of Tariffs on Chinese products coming into the United States of America. There are many other countermeasures that are, likewise, under serious consideration. Thank you for your attention to this matter!
DONALD J. TRUMP, PRESIDENT OF THE UNITED STATES OF AMERICA
Trump kreeg kritiek van de Paus en reageerde op Truth :
Pope Leo is WEAK on Crime, and terrible for Foreign Policy. He talks about “fear” of the Trump Administration, but doesn’t mention the FEAR that the Catholic Church, and all other Christian Organizations, had during COVID when they were arresting priests, ministers, and everybody else, for holding Church Services, even when going outside, and being ten and even twenty feet apart. I like his brother Louis much better than I like him, because Louis is all MAGA. He gets it, and Leo doesn’t! I don’t want a Pope who thinks it’s OK for Iran to have a Nuclear Weapon. I don’t want a Pope who thinks it’s terrible that America attacked Venezuela, a Country that was sending massive amounts of Drugs into the United States and, even worse, emptying their prisons, including murderers, drug dealers, and killers, into our Country. And I don’t want a Pope who criticizes the President of the United States because I’m doing exactly what I was elected, IN A LANDSLIDE, to do, setting Record Low Numbers in Crime, and creating the Greatest Stock Market in History. Leo should be thankful because, as everyone knows, he was a shocking surprise. He wasn’t on any list to be Pope, and was only put there by the Church because he was an American, and they thought that would be the best way to deal with President Donald J. Trump. If I wasn’t in the White House, Leo wouldn’t be in the Vatican. Unfortunately, Leo’s Weak on Crime, Weak on Nuclear Weapons, does not sit well with me, nor does the fact that he meets with Obama Sympathizers like David Axelrod, a LOSER from the Left, who is one of those who wanted churchgoers and clerics to be arrested. Leo should get his act together as Pope, use Common Sense, stop catering to the Radical Left, and focus on being a Great Pope, not a Politician. It’s hurting him very badly and, more importantly, it’s hurting the Catholic Church! President DONALD J. TRUMP
Paus Leo is ZWAK op het gebied van criminaliteit en verschrikkelijk voor het buitenlands beleid. Hij praat over “angst” voor de Trump-regering, maar noemt de ANGST die de Katholieke Kerk en alle andere christelijke organisaties hadden tijdens COVID toen ze priesters, predikanten en iedereen arresteren voor het houden van kerkdiensten, zelfs wanneer ze naar buiten gingen en tien of zelfs twintig voet uit elkaar stonden. Ik vind zijn broer Louis veel beter dan ik hem vind, omdat Louis helemaal MAGA is. Hij begrijpt het, en Leo niet! Ik wil geen paus die denkt dat het OK is dat Iran een kernwapen heeft. Ik wil geen paus die denkt dat het verschrikkelijk is dat Amerika Venezuela aanviel, een land dat enorme hoeveelheden drugs naar de Verenigde Staten stuurde en, nog erger, hun gevangenissen leegmaakte, inclusief moordenaars, drugsdealers en killers, in ons land. En ik wil geen paus die de president van de Verenigde Staten bekritiseert omdat ik precies doe wat ik werd gekozen, MET OVERWELDIGENDE MEERDERHEID, om te doen.
het instellen van recordlage cijfers in criminaliteit en het creëren van de grootste aandelenmarkt in de geschiedenis. Leo zou dankbaar moeten zijn omdat, zoals iedereen weet, hij een schokkende verrassing was. Hij stond op geen enkele lijst om paus te worden, en werd alleen door de Kerk daar geplaatst omdat hij een Amerikaan was, en ze dachten dat dat de beste manier zou zijn om met president Donald J. Trump om te gaan. Als ik niet in het Witte Huis was geweest, zou Leo niet in het Vaticaan zijn. Helaas is Leo zwak op criminaliteit, zwak op kernwapens, wat niet goed bij mij ligt, net zomin als het feit dat hij vergadert met Obama-sympathisanten zoals David Axelrod, een VERLIEZER van links, die een van degenen is die wilden dat kerkbezoekers en geestelijken gearresteerd zouden worden. Leo zou orde op zaken moeten stellen als paus, gezond verstand gebruiken, stoppen met tegemoetkomen aan de radicale linkse agenda, en zich concentreren op een grote paus zijn, niet op een politicus. Het schaadt hem erg en, nog belangrijker, het schaadt de Katholieke Kerk! President DONALD J. TRUMP
De Verenigde Staten werken aan een miljardenfonds om voorraden aan te leggen van strategische aardmetalen. Zo wil Trump dat bedrijven minder vatbaar worden voor verstoringen in de toelevering vanuit andere landen, zoals China. Het fonds gaat bestaan uit zo’n 12 miljard dollar (ruim 10 miljard euro), melden hooggeplaatste regeringsambtenaren aan persbureau Bloomberg. 10 miljard hiervan wordt geleend van de Export-Import Bank, die nooit eerder zo’n groot bedrag beschikbaar stelde. Het bedrijfsleven draagt een kleine 2 miljard dollar bij.
Strategische mineralen als gallium en kobalt zijn onder meer belangrijk voor de productie van iPhones, batterijen en vliegtuigmotoren. Bedrijven als General Motors, Stellantis, Boeing en Google-moederbedrijf Alphabet zijn betrokken bij het project.
“Project Vault” moet de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers sterk verminderen. De regering bouwt samen met het bedrijfsleven een gedecentraliseerde reserve op van grondstoffen die essentieel zijn voor defensie, kunstmatige intelligentie, elektrische voertuigen, halfgeleiders en hernieuwbare energie. De Export-Import Bank financiert het grootste deel van het programma met een lening van tien miljard dollar, het grootste bedrag dat deze instelling ooit voor één project heeft vrijgemaakt.
De overige middelen komen van private investeerders en deelnemende bedrijven. De voorraden worden opgeslagen op meerdere beveiligde locaties verspreid over het land. Bedrijven uit sectoren zoals technologie, auto-industrie en defensie krijgen voorrang bij toegang tot de reserve wanneer markttekorten of prijsstijgingen dreigen. Onder de deelnemende partijen bevinden zich onder meer Alphabet, verschillende grondstofhandelaren en een aantal mijnbouw- en verwerkingsbedrijven. Het programma wordt gezien als een directe reactie op de Chinese dominantie in de winning, raffinage en export van veel kritieke mineralen. Door een eigen nationale voorraad op te bouwen, wil de Amerikaanse regering de continuïteit van de binnenlandse productie en innovatie beter waarborgen in tijden van geopolitieke spanning of handelsbeperkingen. Project Vault markeert een van de meest omvangrijke stappen die de Verenigde Staten tot nu toe hebben gezet om de bevoorradingsketens van de 21e-eeuwse economie te beveiligen.
Het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China heeft zich in 2025 uitgebreid tot de Europese Unie, met een reeks wederzijdse maatregelen die de spanningen in de sectoren staal, technologie en kritieke grondstoffen hebben doen oplaaien. Donald Trump, herintroduceerde in maart 2025 tarieven van 25 procent op staal- en aluminiumimporten uit de hele wereld, inclusief uit China, en verhoogden deze later tot 50 procent om overcapaciteit en oneerlijke handel te bestrijden. Deze stappen volgden op eerdere tariefverhogingen in april, waarbij een basistarief van 10 procent op alle importen werd ingevoerd en China met aanvullende heffingen van tot 145 procent werd geconfronteerd, inclusief sectorgerichte belastingen op elektronica en auto’s.
De Europese Commissie steunde de VS door in oktober 2025 tarieven op staalimporten te verdubbelen tot 50 procent en het tariefvrije importquotum te halveren, een maatregel die deels bedoeld was om Chinese overproductie te counteren maar ook om de VS te steunen en de VS te paaien voor mogelijke toekomstige verlaging van de heffingen, maar die plannen zorgen met name in de scheepsbouwindustrie voor grote onrust. Veel Europese scheepsbouwers halen hun staal uit landen buiten de EU en zien de prijzen daardoor flink stijgen. Veel dun staal wordt geproduceerd in Japan en Zuid-Korea en nauwelijks uit China. Als dat 25 tot 50 procent duurder wordt dan is de scheepsbouw ten dode opgeschreven.
Canada
Vanaf 4 maart 2025 begon Canada terug te slaan met 25% importtarieven op Amerikaanse goederen, maar Trump verdubbelde daarop zijn heffingen naar 50%. Canada introduceerde ook heffingen op Chinese goederen, waarop China reageerde met 100% tarieven op Canadese producten. Trump liet weten dat auto’s en onderdelen uit Canada en Mexico onder het USMCA-verdrag tot 2 april 2025 werden vrijgesteld zijn van extra heffingen, maar waarschuwde dat deze uitzondering daarna verdwijnt.
Op 2 april 2025 begon de invoering van wederkerige importheffingen voor 185 landen: de EU kreeg 20%, het VK 10%, Canada en Mexico 25% extra heffing. Australië kondigde aan niet met tegenmaatregelen te komen, terwijl de Canadese premier Carney wel tegenmaatregelen beloofde. Canada voerde per direct extra heffingen in op Amerikaanse goederen ter waarde van 29,8 miljard Canadese dollar (19 miljard euro). Op 3 april 2025 kelderden de Amerikaanse beurzen: de S&P 500 en Dow Jones zakten 4%, de Nasdaq 5%. Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen leden forse verliezen: Delta Air Lines -9%, American Airlines -8%, United Airlines -12%. In drie maanden verloren de ‘Grote Drie’ meer dan een derde van hun beurswaarde.
Big tech verloor 772 miljard dollar aan marktwaarde. Tesla en crypto verloren eveneens miljarden. De dollar daalde met 3% tot 0,91 eurocent en Brent-olie werd 2,5% goedkoper op iets onder 64 dollar. Ook de Amsterdamse beurs kleurde korte tijd bloedrood. Beleggers trokken massaal investeringen terug, gevolgd door forse dalingen in Europa en Azië: Shanghai -8%, Nikkei Tokio -8%, Hongkong -12,5%, Taiwan -10%, India en Australië -4%. De MidKap zakte 0,2% tot 847,89 punten, Londen -1,2%. Miljardair Bill Ackman waarschuwde voor een “economische nucleaire winter” als Trump zijn tarieven niet opschortte.
Trump kapte per direct onderhandelingen over importheffingen met Canada af, nadat bekend werd dat technologiebedrijven,met terugwerkende kracht vanaf 2022 een Digital Services Tax van 3 procent moeten betalen. Trump sprak van een “ongehoorde belasting” die een “regelrechte aanval” op de VS is. Hij wil de eerste week van juli terugslaan met een willekeurige heffing Canada moet betalen om zaken te mogen doen met de VS. Canada wilde zo, net als bijvoorbeeld het VK en andere Europese landen, meer inkomsten genereren uit de winst die de bedrijven in het land maken.
Eerdere heffingen, zoals op Europees staal en auto’s, zijn nog steeds van kracht. De heffingen, die jaarlijks tot 750 miljard dollar kunnen opleveren, gaan verder dan een handelsoorlog. Ze moeten banen terugbrengen, zelfredzaamheid in sectoren zoals halfgeleiders en energie vergroten en mogelijk belastingverlagingen voor de middenklasse financieren. Landen die Amerikaanse belangen steunen krijgen betere deals, anderen hogere tarieven (10% op alledaagse goederen, 25-60% op high-tech). Dit kan echter inflatie en marktschokken veroorzaken; Amerikaanse consumenten betalen circa $ 625 per persoon per jaar extra. Hij liet op zijn eigen social media platform Truth Social weten dat 1 augustus 2025 definitief de ingangsdatum is van zijn “Tariffs” en zonder uitzonderingen.
Donald Trump stopte abrupt met de onderhandelingen en was woest over een anti-importtarievenreclame van de Canadese overheid en het uitzenden van een oude opname van de inmiddels overleden oud-president Ronald Reagan, die zich uitspreekt tegen importheffingen, die schadelijk zouden zijn voor de economie en banen zouden kosten.
De advertentie is gemaakt door de Canadese provincie Ontario en heeft tientallen miljoenen dollars gekost. Het reclamefilmpje zou binnenkort ook in de Verenigde Staten worden uitgezonden.
Op zijn eigen platform Truth Social haalde Trump hard uit naar de campagne.
Volgens de president is het ‘nepnieuws’. Vanwege het ‘schandelijke gedrag’ worden alle handelsonderhandelingen met Canada ‘hierbij’ beëindigd, schreef Trump. De premier van Ontario, Doug Ford, zei eerder deze week al dat de campagne onder de ogen van Trump was beland en hij er niet al te blij mee was. De Ronald Reagan Foundation liet later weten dat Reagan destijds niet tegen maar juist voor sancties was.
Trump heeft nadat tegen de afspraak in het filmpje opnieuw werd uitgezonden als straf 10 procent extra importheffingen voor Canada aangekondigd. Hij noemt het een “ernstige verkeerde voorstelling van de feiten”. Reagan hield destijds de toespraak om uit te leggen waarom hij had besloten heffingen op bepaalde Japanse producten op te leggen. Het reclamefilmpje zou onmiddellijk verwijderd worden, maar werd opnieuw uitgezonden, terwijl ze wisten dat het fraude was, schreef Trump zaterdag op Truth Social. Hij voegde eraan toe: “Vanwege hun ernstige verkeerde voorstelling van de feiten, en hun vijandige daad, verhoog ik de importheffing voor Canada met 10 procent bovenop wat ze nu al betalen.
Donald Trump dreigt nu ook met een invoertarief van 100% op alle Canadese goederen in te voeren als het land een handelsakkoord met China sluit. “Als gouverneur Carney denkt dat hij van Canada een ‘overslaghaven’ kan maken zodat China goederen en producten naar de Verenigde Staten kan sturen, dan heeft hij het goed mis. China zal Canada levend opeten, het volledig verorberen, inclusief de vernietiging van hun bedrijven, het sociale weefsel en hun manier van leven in het algemeen” schreef Trump op Truth Social. “Als Canada een akkoord sluit met China, wordt het onmiddellijk getroffen door een tarief van 100% op alle Canadese goederen en producten die de V.S. binnenkomen.”
Trump heeft de Canadese premier Mark Carney herhaaldelijk een “gouverneur” genoemd, een typering die aansluit bij zijn retoriek dat Canada de 51e Amerikaanse staat zou moeten worden.
Carney is onlangs teruggekeerd van een reis naar China, waar hij gesprekken voerde met president Xi Jinping, het eerste bezoek van een Canadese premier in acht jaar. Canadese functionarissen zeiden dat het bezoek bedoeld was om spanningen te verminderen en de betrekkingen te herstellen na een langdurige periode van gespannen relaties en tegelijk de Canadese handelspartners uit te breiden in reactie op toenemende handelsdruk en tariefdreigementen vanuit de Verenigde Staten.
Premier Mark Carney heeft in een telefoongesprek met de Donald Trump afstand genomen van zijn eerdere kritische uitspraken tijdens het World Economic Forum in Davos. Hij had landen opgeroepen om te accepteren dat het tijdperk van een op regels gebaseerde wereldorde voorbij is. Hij wees Canada aan als voorbeeld van hoe zogenoemde ‘middenmachten’ gezamenlijk kunnen optreden om niet te worden overvleugeld door Amerikaanse machtspolitiek. De toespraak werd door aanwezige wereldleiders en bedrijfsbestuurders met een staande ovatie ontvangen.
De Canadese economie bevindt zich in een recessie. De krimp wordt met name veroorzaakt door zwakke overheids- en bedrijfsuitgaven. Het bruto binnenlands product (bbp) in het eerste kwartaal van 2026 onverwacht met 0,1 procent op jaarbasis is gedaald. Omdat de economie ook in het laatste kwartaal van vorig jaar al kromp, is er nu officieel sprake van een recessie. Historisch gezien komt een dergelijke economische krimp in Canada niet vaak voor. In 2020 was de laatste recessie, maar die werd veroorzaakt door de covid-19-pandemie. In 2015 : De misgelopen groei destijds het gevolg van aanhoudend lage olieprijzen. Naar verwachting zal de Bank of Canada (BoC) reageren op deze negatieve cijfers door de beleidsrente te verlagen. Deze rente staat momenteel al langere tijd op 2,25 procent. Voor heel 2026 wordt nu een economische groei van 1,2 procent voorspeld, wat een daling is ten opzichte van de 1,7 procent groei van vorig jaar.
De VS en Canada liggen overhoop en Donald heeft aangekondigd om de importtarieven voor auto’s, vrachtwagens, auto onderdelen en staal voor Canada per 2027 te verhogen naar 50%. Canada wil geen VS staat meer zijn dus hebben we Canada niet meer nodig en zij de VS wel zette Trump in kapitaal op zijn Truth Social. Canada heeft wel de VS nodig voor 95% van hun import zo voegde hij er er nog aan toe. De eerdere onderhandelingen liepen stuk. Omdat er geen akkoord werd bereikt, heeft Canada zijn onderhandelaars teruggehaald. “De wijzigingen op het laatste moment in de door de VS voorgestelde voorwaarden waren oneerlijk, oneconomisch en zetten de betrouwbaarheid van elke overeenkomst op de proef”, zei de Canadese premier Carney. Hij kondigde aan dat Canada de nieuwe tarieven “dollar voor dollar” zal vergelden. De VS wijst juist naar Canada als verantwoordelijke voor het mislukken van de onderhandelingen. Volgens Greer was het Amerikaanse aanbod “toekomstgericht” en omvatte het een “historisch economisch en nationaal veiligheidspartnerschap”. De landen verkochten vorig jaar voor 880 miljard dollar aan goederen en diensten aan elkaar. De eerdere importheffingenbetroffen ongeveer 5 procent van wat Canada jaarlijks naar de Verenigde Staten exporteert. In het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemden daarom zes Republikeinen samen met de Democraten tegen nieuwe importheffingen op producten uit Canada.
Europese unie
President Trump dreigde op zijn eigen sociale media kanaal Truth Social met een importheffing van 50 procent op producten uit de Europese Unie en de heffing zou eerst 1 juni ingaan. De EU schat dat de eerste golf heffingen op staal en aluminium 28 miljard euro aan export raakt, vooral Tata Steel. De EU sloeg terug met 25% heffingen op bourbon en Harley-Davidson-motorfietsen. Trump dreigde vervolgens met 200% heffingen op Europese wijnen en champagne als de EU de whiskyheffing niet intrekt en bekritiseerde hoge Europese boetes voor Amerikaanse techbedrijven.
De Europese Unie legde Google een boete van 2,95 miljard euro op wegens machtsmisbruik in de online advertentietechnologie. Nu dreigt volgens insiders een tweede boete in verband met beschuldigingen die in maart werden geuit dat Google eigen diensten, als Google Shopping, Google Flights en Google Hotels, zou bevoordelen ten opzichte van die van concurrenten. De zorgen hierover bij vergelijkingssites, luchtvaartmaatschappijen en hotels zijn een half jaar later nog niet weg.
De boetes komen op een moment dat de transatlantische spanning over techregulering opnieuw oplaait. De maatregel leidt tot felle reacties en irritatie in de Verenigde Staten. President Trump dreigde eerder al via zijn sociale mediakanaal Truth Social met extra importheffingen en tijdens een eerdere persconferentie stelde hij: “De Europese Unie is ontworpen om de Verenigde Staten dwars te zitten.
Trump gaat enkele heffingen op buitenlandse onderdelen in auto’s die zijn geproduceerd in de Verenigde Staten verlichten en voorkomen dat heffingen op buitenlandse auto’s bovenop andere heffingen komen. De Europese Commissie dreigt heffingen in te voeren op verschillende Amerikaanse goederen die samen 95 miljard euro waard zijn. De Commissie wil die heffingen invoeren op het moment dat onderhandelingen met de Amerikanen over het schrappen van importheffingen niks opleveren. De Commissie heeft een lijst opgesteld met goederen, waar de EU importtarieven op wil gaan heffen.
Het gaat om landbouwproducten als noten, fruit en olijfolie. Ook staan vliegtuigen op de lijst, net als auto’s en auto-onderdelen, elektrische apparatuur, camera’s, jukeboxen en microfoons. De Europese Commissie kondigde tegelijk met de presentatie van de lijst ook een procedure tegen de VS aan bij de Wereldhandelsorganisatie. Volgens de EU zijn de Amerikaanse heffingen een grove schending van de internationale handelsregels.
Het dreigement van Trump komt op het moment dat de EU en de VS gesprekken voeren over de handelsrelaties. Trump lijkt met zijn aankondiging de gesprekken op scherp willen te zetten. President Trump had, na telefonisch overleg met Ursula von der Leyen, de geplande invoerheffing van 50% op Europese goederen met meer dan een maand uitgesteld. De maatregel, die normaal op 1 juni van kracht zou worden, werd opgeschort tot 9 juli na een telefoongesprek met Trump door Ursula von der Leyen zondag 25 mei. Om een goed akkoord te bereiken tussen beide handelsblokken zou tot 9 juli tijd nodig zijn. Ursula liet weten dat het een “goed gesprek” was. Von der Leyen en Trump ontmoetten elkaar 26 en 27 juli in Schotland voor het definitieve gesprek.
Het juridisch getouwtrek rond Trumps importheffingen kreeg een nieuw hoofdstuk, nu een hof van beroep gisteren de blokkade alweer ophief die een federale handelsrechtbank woensdag 28 mei nog opwierp voor de invoerheffingen. De Trump-regering dreigt met de stap naar het Hooggerechtshof als het hoger beroep niet gehonoreerd wordt. Trump lijkt het zat te zijn en zet de heffingen en de dreigingen er mee vooralsnog door.
Donald Trump gooide nog wat kooltjes op het vuur en verdubbelde 30 mei plotseling de Amerikaanse importheffingen op staal en aluminium. In de nabeurshandel op Wall Street gingen aandelen van staalproducent Cleveland-Cliffs wel 26 procent omhoog. Vanuit handelspartners Canada en Australië werd de tariefsverhoging juist direct veroordeeld. De verhoging van de Amerikaanse importheffingen op staal en aluminium van 25% naar 50%, zoals aangekondigd door Donald Trump, geldt voor China, de EU en andere handelspartners, met een uitzondering voor het Verenigd Koninkrijk waarvoor een lager tarief van 25% blijft gelden ondanks een eerdere handelsdeal.
De tariefsverhoging, die ingaat op 4 juni 2025 om 06:01 uur, is een intensivering van Trumps handelsoorlog en volgt op beschuldigingen dat China een overeenkomst over tarieven en handelsbeperkingen voor kritieke mineralen heeft geschonden. Canada en Australië hebben de verhoging direct veroordeeld, maar worden ook getroffen door de nieuwe tarieven. De aandelen van staalproducent Cleveland-Cliffs stegen met 26% in de nabeurshandel op Wall StreetVon der Leyen gaf na de EU top eind juni aan dat de Europese Commissie alle tegenmaatregelen blijft overwegen, als er geen deal met Trump kan worden bereikt.
Ook stelde de Commissievoorzitter het volgende voor: een alternatieve Wereldhandelsorganisatie. De EU, samen met twaalf landen uit de Indo-Pacific, zouden daar de basis van kunnen vormen. De Europese Unie is bereid een handelsdeal met de Verenigde Staten te sluiten waarin een importheffing van 10 procent geldt voor veel van haar exportproducten. In ruil daarvoor wil de EU dat de VS lagere tarieven hanteren voor belangrijke producten zoals geneesmiddelen, alcohol, halfgeleiders en vliegtuigen. Ook wil de EU dat de VS uitzonderingen maken om de hoge invoertarieven op auto’s, auto-onderdelen, staal en aluminium te verlagen. Trump besloot uiteindelijk op per 1 augustus te starten met een importheffing van 30%. Wanneer de EU zelf heffingen oplegt dan zou het percentage alsnog worden verhoogd.
Von der Leyen en Trump kwamen 27 juli in Schotland uiteindelijk een percentage van 15% overeen. De heffing op staal door de VS blijft 50%. Het helemaal schrappen van een importheffing was voor Trump een brug te ver. Vanuit de Eu worden geen heffingen opgelegd en Von der Leyen heeft Trump toegezegd om voor 750 miljard dollar aan energie van de VS in te kopen en daarnaast ook nog eens 600 miljard dollar te investeren in de VS. Volgens Von der Leyen gaat de EU voor 250 miljard dollar per jaar Amerikaanse lng kopen om minder afhankelijk te zijn van Russisch gas.” De deal is een duidelijke overwinning voor Trump die nu stappen gaat zetten om de huidige Amerikaanse importheffingen op auto’s en auto-onderdelen te verlagen zodra Brussel de benodigde wetgeving invoert om de beloofde tariefverlagingen op Amerikaanse goederen door te voeren. Trump heeft de Europese Unie tot 4 juli de tijd gegeven om de handelsdeal met de Verenigde Staten in te voeren. Trump schreef dat op zijn social media na een gesprek met Ursula von der Leyen. Hij zegt ‘geduldig’ te hebben gewacht tot de EU haar kant van de afspraken uit de handelsdeal zou nakomen. De twee partijen sloten in de zomer van 2025 in Schotland een akkoord en stelden een importheffing van 15% vast, maar het uiteindelijke bekrachtigen door het Europees Parlement werd getraineerd. ‘Ik stem ermee in om haar tot de 250ste verjaardag van ons land de tijd te geven‘, schrijft Trump. ‘Anders zouden hun tarieven helaas onmiddellijk naar veel hogere niveaus schieten‘, schrijft hij. De Europese Commissie verwacht nu een akkoord in mei. Von der Leyen heeft eerder deze week gezegd dat de VS zelf niet voldoet aan de afspraken. Het dagelijks bestuur van de EU, het Europees Parlement en de lidstaten kwamen 6 op 7 mei niet tot overeenstemming over de deal. De triloog wordt dinsdag 19 mei voortgezet. De gesprekken staan onder druk door eerdere dreigementen van Trump die de heffing op auto’s en vrachtwagens uit de EU zegt te zullen verhogen naar 25 procent. Een Amerikaanse federale rechtbank oordeelde in februari nog dat Trump niet de wettelijke bevoegdheid heeft om de noodtoestand uit te roepen en de oorspronkelijke tarieven op te leggen. Al Trump de heffing daadwerkelijk naar 25% verhoogd is dat de genadeklap voor de Europese en vooral de Duitse auto-industrie.
Per 1 september worden daarnaast bepaalde producten vrijgesteld van de heffing van 15 procent. Het gaat daarbij om vliegtuigen en vliegtuigonderdelen, bepaalde geneesmiddelen en ingrediënten en sommige natuurlijke hulpbronnen zoals kurk. Die lijst van producten moet in de toekomst langer worden. Hoewel Europa sinds de grootschalige invasie van Oekraïne de import van Russisch gas heeft teruggeschroefd, is het Europese aandeel in de wereldwijde leveringen van Yamal-lng juist toegenomen. Vorig jaar nam de EU 76,1 procent van deze leveringen af, tegenover 75,4 procent in 2024, zo blijkt uit het rapport. Ook werd in 2025 dus meer dan 15 miljoen ton Yamal-lng naar EU-terminals verscheept, goed voor naar schatting 7,2 miljard euro aan inkomsten voor Rusland.
De EU maatregel om staalquota’s te halveren tot 18,3 miljoen ton en tarieven verdubbelen naar 50% is een slecht doordachte zet om Trump te paaien om zo op termijn goedkopere importtarieven te krijgen. De EU is vastbesloten om de staalindustrie van de EU te vergroten om niet afhankelijk te zijn van China voor staal voor de wapenindustrie. De politieke agenda van Ursula von der Leyen waarbij het verliesgevende Tata Steel en andere Europese staalgiganten overeind gehouden moeten worden zal ten koste gaan van belangrijkere importproducten.
De zwaar vervuilende staalindustrie moet ook vergroenen en zolang zij worstelen met lage marges en slechts 65% capaciteitsgebruik gaat dat niet lukken. Ursula von der Leyen is net als China ook al overgegaan tot Staatssteun.
Het is puur gedreven door haar obsessie van ‘strategische autonomie’ en de vrees dat bedrijven zoals Tata en andere staalfabrieken op termijn zullen sluiten. Maar deze ingreep is een ramp omdat China, die nu veel van het staal levert niet “amused” zal zijn. Een handelsruzie met China kan makkelijk resulteren in hogere tarieven van China en exportbeperkingen op onder andere cruciale medicijngrondstoffen, waar de EU voor 60-80% van afhankelijk is. Duurdere medicijnen en industriële componenten.
Het is een wel erg stevig pakket om de Europese staalindustrie te redden. Brussel wil de hoeveelheid staal die zonder importheffingen Europa binnen mag fors verlagen en bovenop dat plafond de heffing ook nog eens verdubbelen. Volgens ingewijden is het zelfs het hardste staalbesluit sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw. Daarnaast wil de Europese Commissie ook dat de invoer per kwartaal gemeten wordt. Dat is nu niet het geval en dat betekent dat quota die dan in één kwartaal niet worden gebruikt, niet meegenomen worden naar het volgende kwartaal. En ook komt er een zogenaamde regel dat staalimporteurs moeten bewijzen dat het staal ook echt in het opgegeven land is gesmolten.
Dat moet voorkomen dat landen goedkoop Chinees staal via omwegen Europa binnenloodsen. Dat gebeurt vaak, die maatregelen zijn dus bedoeld ter bescherming van de Europese staalindustrie, maar het raakt ook wel meteen aan de grenzen van de wereldhandelsregels. Dat China slechts 4% van zijn staal naar de EU exporteert (zo’n 3-4 miljoen ton van hun totale 90-100 miljoen ton export in 2024) zou geen probleem moeten zijn. Chinees staal is vaak veel goedkoper (soms 20-30% onder EU-prijzen) door staatssteun, lage arbeidskosten en overcapaciteit en zet Europese producenten zoals Tata Steel onder druk omdat zij moeten werken met dure arbeidskrachten, inefficiëntie, enorm hoge energiekosten en de transitie naar groener produceren.
De protectionistische maatregelen botsen met de directieven van de Wereldhandelsorganisatie WTO. ‘De Europese Commissie verwijst wel naar de Wereldhandelsorganisatie en zegt dat zij alle regels wil respecteren, maar tegelijkertijd willen ze ook gaan onderhandelen over een nieuwe set van heffingen met landen waarmee zaken wordt gedaan als het gaat om staal, zodat het in ieder geval formeel aan de Wereldhandelsorganisatieverplichtingen blijft voldoen.
Directeur-generaal Axel Eggert van de Europese brancheorganisatie Eurofer ziet zijn jarenlange lobby beloond en noemt de maatregel een ‘grote stap voorwaarts’ om de sector te beschermen.
Het beperkende voorstel komt neer op iets minder dan de gezamenlijke staalproductie van Frankrijk, België en Luxemburg samen. De maatregel moet volgens Ursula von der Leyen voorkomen dat de EU wordt overspoeld door goedkoop staal. Eggert benadrukt dat dit cruciaal is om de sector, haar werknemers en de industriële onafhankelijkheid van de EU te behouden en om de groene transitie te ondersteunen. Hij wijst erop dat staalfabrieken nu op slechts 65 procent van hun capaciteit draaien, wat leidt tot sluitingen en ontslagen. Tegelijkertijd wordt een derde van de Europese staalvraag gedekt door importen onder de kostprijs met hoge CO2-uitstoot.
Het voorstel biedt bedrijven meer zekerheid voor investeringen in verduurzaming. Eggert bekritiseert daarnaast de Amerikaanse heffing van 50 procent op alle staalimporten, die volgens hem niet voldoet aan de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) omdat deze geen quota kent. Hij hoopt dat het EU-plan leidt tot nieuwe onderhandelingen met de VS om de Amerikaanse heffing op te heffen.
De ingreep is echter ook een cruciaal ingrediënt voor de verstandhouding met China. Carrosserieën en batterijframes die dankzij goedkoop Chinees staal helpt om het allemaal betaalbaar te houden lopen gevaar. Trouwens alles wat van staal gemaakt wordt zal de komende tijd schrikbarend duur gaan worden. China is veruit de grootste importpartner van de EU en er is een groot risico dat alles met aardmetalen zoals elektrische auto’s en fietsen, machines, apparaten en onderdelen, transformatoren, batterijen, kabels, telecommunicatie, audioapparatuur, smartphones, headsets, netwerkapparatuur, kantoormachines en data-verwerkende apparaten zoals computers en servers, laptops, printers, harde schijven, etc., machines en apparatuur, speelgoed. meubels, gereedschappen, kleding, schoeisel en textiel, farmaceutische ingrediënten en chemicaliën voor medicijnen allemaal duurder zullen worden.
De EU is bovendien afhankelijk van Chinese productie voor high-tech producten. Nederland is de grootste EU-importeur (€109 miljard), gevolgd door Duitsland (€96 miljard), vaak als doorvoerhaven. Specifiek voor Nederland zal het gaan om betaalbare elektrische auto’s telefoons, computers en halfgeleiders. De EU is zeer kwetsbaar voor dergelijke handelsspanningen en loopt ook het risico dat China vergeldingsmaatregelen zal nemen op Europese producten zoals bijvoorbeeld varkensvlees, zuivel of luxegoederen, die belangrijke export zullen schaden.
Voor varkensvlees heeft China eerder al voorlopige importheffingen ingesteld, variërend van 15,6% tot 62,4% als een duidelijke vergelding voor de EU-tarieven op Chinese elektrische auto’s. Dit raakte belangrijke Europese exporteurs enorm, met verlagingen van de varkensvleesnoteringen in Nederland en Duitsland tot gevolg. De export van bepaalde varkensbijproducten (zoals poten en staarten) is cruciaal voor de verwaarding van het hele varken en genereerde voor de EU een exportwaarde van 1,2 miljard euro in 2024. China is een enorme en groeiende markt voor veel Europese luxemerken (met name uit Frankrijk en Italië).
Het opleggen van tarieven op deze producten door China zal een enorme schok teweegbrengen in een sector die een sleutelrol speelt in het Europese handelsoverschot. En inderdaad niet veel later legde China verstrekkende exportcontroles op voor zeldzame aardmetalen, zelfs wanneer ze deze niet zelf hebben gemaakt. De EU overweegt nu ook een heffing op pakketjes uit China De maatregel zou in Nederland mogelijk al op 1 januari 2026 in kunnen gaan en de andere lidstaten vanaf 2028. Ook Frankrijk en Roemenië willen de heffing vervroegd in laten gaan. In 2024 kwamen er één miljard pakketjes binnen. De heffingen zullen rond de twee euro per pakketje zijn.
Die heffing kan impact hebben op consumenten die voor extreem lage prijzen pakketjes uit China laten komen. De heffing is weer een mooie inkomstenbron voor de overheden. De inkomsten zijn namelijk veel hoger dan de kosten van de controles, wat volgens Europees douanerecht eigenlijk ook niet mag. Half november zal de definitieve beslissing genomen worden of de heffing per januari ingevoerd zal worden.
India
Recentelijk zette India de aankoop van zes Boeing P-8I Poseidon maritieme patrouillevliegtuigen ter waarde van ongeveer $3,6 miljard nog in de wacht vanwege de aanzienlijke stijging van nieuwe handelstarieven van de Verenigde Staten op goederen uit India. De tarieven hebben de productiekosten van Boeing verhoogd en die kosten zijn doorgerekend aan de Indiase regering. Het ging om een militaire aankoop, niet om commerciële vliegtuigen voor passagiersvluchten.
Een decennialang partnerschap tussen de Verenigde Staten en India kwam hierdoor enige tijd onder druk te staan. Trump had onlangs nog besloten om een tarief van 50 procent in te stellen op Indiase goederen. Amerikaanse bedrijven wordt het volgens Trump onmogelijk gemaakt om zaken te doen in India. India kocht de meeste olie en militaire systemen van Rusland en maar heel weinig in de VS. Om de VS tegemoet te komen heeft de Indiase premier Narendra Modi toegezegd te zullen stoppen met het kopen van olie uit Rusland. Trump wil nu proberen om China ook zover te krijgen. Trump heeft met India begin februari een deal gesloten waarbij de VS de importheffingen voor India verlaagt van 25 naar 18 procent. “Uit vriendschap en respect voor premier Modi en op zijn verzoek, zijn we met onmiddellijke ingang akkoord gegaan met een handelsovereenkomst meldde Trump op Truth Social. India zal op zijn beurt heffingen en andere belemmeringen die gelden voor de VS ’tot nul terugbrengen. Modi heeft volgens Trump ook toegezegd om meer Amerikaanse producten te kopen. India gaat voor meer dan 500 miljard dollar aan onder meer energie, technologie en landbouwproducten van het land kopen, meldt Trump. Modi zou ook hebben ingestemd met het stoppen met de inkoop van Russische olie. India heeft miljarden dollars bespaard met het kopen van goedkopere olie uit Rusland, sinds dat land Oekraïne binnenviel. Volgens Trump gaat India nu meer olie uit de VS en mogelijk Venezuela importeren.
Indonesië
De Verenigde Staten gaan een importtarief van 19 procent heffen op goederen uit Indonesië, terwijl Amerikaanse export naar het Zuidoost-Aziatische land onbelast blijft. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump staat dat in een nieuwe handelsdeal met Indonesië. De VS krijgen volledige toegang tot Indonesië.” Daarmee is de importheffing voor Indonesië verlaagd ten opzichte van eerder, toen het land een tarief van 32 procent in het vooruitzicht was gesteld. Trump stelt rechtstreeks met de Indonesische president te hebben onderhandeld om de deal rond te krijgen. Indonesië zou ook andere zaken hebben beloofd, waaronder het kopen van 50 Boeing-vliegtuigen.
Mexico
Trump dreigde Mexico met 25% importtarieven op Mexicaanse producten vanwege de ‘stroom aan illegale drugs (fentanyl)’ vanuit Mexico. Eind februari 2025 leverde Mexico daarom 29 kopstukken uit de drugswereld uit, waaronder Rafael Caro Quintero, die wordt verdacht van de moord op een DEA-medewerker in 1985.
Op 13 februari 2025 kondigde Trump wederkerige importheffingen aan op producten van 182 landen. Hij dreigde ook met heffingen voor de EU als deze niet meer Amerikaanse olie en gas koopt en wil uit een wereldwijd akkoord voor 15% minimumbelasting stappen, met strafmaatregelen voor 139 deelnemende landen binnen twee maanden.
Verenigd Koninkrijk
Met de deal die werd gesloten zou zijn vastgelegd dat de Amerikaanse importtarieven op belangrijke Britse exportproducten worden verlaagd. Zo zou de VS verlaagde tarieven instellen op de import van Britse auto’s, aluminium en staal. En het Verenigd Koninkrijk stemde in met lagere tarieven op Amerikaans rundvlees en ethanol.
Eerder deze maand legde de VS invoerrechten op staal en aluminium van 50 procent op. Groot-Brittannië wist die te ontlopen. Maar vanaf 9 juli had het land te maken kunnen krijgen met hogere invoerrechten, tenzij er een akkoord werd bereikt over de verlaging van de invoerrechten.
Op de G7-top in Canada zei Trump dat de relatie met het Verenigd Koninkrijk ‘gewoon fantastisch’ is. Dat zei de Amerikaanse president terwijl hij zwaaide met een document dat hij naar eigen zeggen net had ondertekend. “We hebben het getekend en het is klaar”, aldus Trump. Het Verenigd Koninkrijk is de eerste die heeft ingestemd met een akkoord over lagere tarieven van Trump. Hoewel president Donald Trump denkt dat buitenlandse bedrijven opdraaien voor deze importheffingen, maar zij dragen slechts 14 procent van de kosten. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van zakenbank Goldman Sachs. Twee derde van de rekening wordt betaald door de Amerikaanse bedrijven. ‘Naarmate dit langer aanhoudt, is de Amerikaanse consument uiteindelijk de dupe.
Een hof in New York heeft inmiddels geoordeeld dat veel van Donald Trumps importheffingen illegaal zijn. De maatregelen blijven tot 14 oktober van kracht, zodat de regering hoger beroep kan aantekenen bij het Hooggerechtshof. Volgens de rechters biedt de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) geen basis voor het instellen van importheffingen. Trump was de eerste president die die wet daarvoor gebruikte. De heffingen op staal en aluminium vallen buiten de uitspraak. Trump noemde de beslissing “partijdig” en verwacht dat het conservatieve Hooggerechtshof hem alsnog gelijk zal geven.
Oekraïne moest een akkoord bereiken met schuldeisers over schuldsanering en wanbetaling te voorkomen. Twee jaar lang hebben schuldeisers ingestemd met het opschorten van betalingen van schulden. Oekraïne heeft een deal voorgesteld die de schuld met 60% van de huidige waarde vermindert, maar crediteuren vonden 22% redelijker. De staat van wanbetaling werd uiteindelijk voorkomen door een voorlopige overeenkomst te sluiten met obligatiehouders.
Het IMF is geïnteresseerd in het kwijtschelden van de schuld door Oekraïne. De door bondgenoten verstrekte bedragen zijn indrukwekkend, maar ze komen in de vorm van wapens en doelgerichte fondsen en niet van contant geld. De EU is van plan iets meer te bieden, maar nog steeds slechts 38 miljard dollar over een periode van drie jaar. Volgens het IMF zal het land nauwelijks rond kunnen komen als de schuldeisers van Oekraïne het radicale herstructureringsvoorstel afwijzen. Aan de andere kant zijn obligatiehouders sceptisch over het vertrouwen van het fonds, vooral gezien het feit dat de analyse ervan al maanden achterhaald is. De EU heeft sinds het begin van de oorlog in Oekraïne 164,8 miljard euro aan financiële, economische en humanitaire hulp gegeven tussen 2014 en 2025, inclusief een faciliteit van 50 miljard eurovoor 2024-2027. Deze steun is deels afhankelijk van hervormingen, waaronder anticorruptie-maatregelen. De Oekraïense regering verwacht dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) de voorwaarden voor een nieuwe miljardenlening afzwakt, zegt premier Joelia Svyrydenko. Volgens haar vinden de komende weken formele gesprekken plaats over die lening van ruim 8 miljard dollar zonder dat Oekraïne de daarvoor geëiste maatregelen heeft ingezet, zoals een impopulaire belastinghervorming.
De IMF-lening is volgens Svyrydenko belangrijk om ook de EU-lening van 90 miljard euro te ontvangen. “Het IMF is feitelijk het ankerpunt voor de hele internationale financiering”, zei de premier tegen verslaggevers. “Als er geen programma is, vormt dat een blokkade voor financiering uit de Europese Unie.”
Oekraïne is veel geld kwijt aan de verdediging van het land tegen de Russische inval en kampt ook met grote schade door de oorlog. Het IMF rekent erop dat het Oost-Europese land tussen 2026 en 2029 een financieringstekort van 136,5 miljard dollar heeft.
Op 27 maart 2025 kwamen 30 EU-landen, plus Turkije, Australië en Canada, bijeen in Parijs voor een top van de ‘coalitie van bereidwilligen’, geleid door de Franse president Emmanuel Macron en de toenmalige Britse premier Keir Starmer. Doel was het afronden van veiligheidsgaranties voor Oekraïne, inclusief een ‘afschrikkingsmacht’. Na een staakt-het-vuren zouden coalitietroepen in Oekraïense steden en strategische locaties worden gestationeerd, zei Macron na overleg met president Volodymyr Zelensky. Het Oekraïense leger bewaakt de frontlinie, maar de troepen kunnen ingrijpen bij Russische schendingen.
De Russische oligarchen Mikhail Fridman (59) en Pjotr Aven wonnen een zaak bij het EU-Gerecht, dat sancties tegen hen terugdraaide. Ondertussen leverde Rusland in 2024 15% van het gas en LNG aan de EU, Groot-Brittannië en enkele Balkanlanden, tegenover 14% LNG uit de VS, het laagste sinds augustus 2022. Dit komt door meer Russische LNG-transporten na een Amerikaanse exportstoring en extra gas via Turkije voor onderhoud in juni.
De EU bereidt haar eerste sancties voor op Russische LNG-handel, inclusief een verbod op overslag en maatregelen tegen de Russische schaduwvloot in Zeeland. Op 24 juni 2024 werd het 14e sanctiepakket tegen Moskou aangenomen om de oorlogsindustrie en inkomsten te treffen.
Rusland leverde in 2024 nog steeds gas via Oekraïne aan Oostenrijk, Slowakije, Hongarije en Tsjechië. De EU overwoog zelfs een nieuw contract met Gazprom voor gastransit, ondanks sancties. De huidige deal met Naftogaz liep eind 2024 af maar werd niet voortgezet. De stopzetting van de gastransit via Oekraïne heeft vooral gevolgen voor Centraal- en Oost-Europese landen. Slowakije en Hongarije, die sterk afhankelijk waren van deze route, zoeken nu alternatieven, zoals LNG-import of gas via andere pijpleidingen (bijv. TurkStream voor Hongarije). Oostenrijk en Tsjechië hebben flexibelere toegang tot andere gasbronnen, zoals LNG-terminals en pijpleidingen via Duitsland, maar ervaren mogelijk hogere kosten.
De impact op de gasvoorziening in de regio wordt als beperkt beschouwd (5% van de EU-gasbehoefte), omdat Europa de afgelopen jaren alternatieve bronnen heeft ontwikkeld. Rusland kost het jaarlijks 6,5 miljard dollar jaarlijks en Oekraïne 800 miljoen aan doorvoerrechten en het bedreigt 5% van Europa’s gasvoorziening, vooral voor Centraal- en Oost-Europa. Voor de oorlog was Rusland goed voor 40% van de EU-gasimport. Nu verkoopt het meer olie aan India en China en omzeilt sancties via Turkije en China. Rotterdam importeerde in 2023 1,7 miljard kuub Russisch gas, tegen 1 miljard in 2022. Praktisch gezien is Europa nog wel afhankelijk van de import van Russisch gas. Zo werd er in februari 2025 nog voor 1,3 miljard euro geïmporteerd aan Russische fossiele brandstoffen. Daarbij gaat het niet alleen om gas, maar ook om het vloeibare gas lng.
De EU streeft naar nul import tegen 2027. De stopzetting van de Oekraïense transitroute heeft de afhankelijkheid verder verminderd, maar de toename van Russisch LNG (20% van de EU’s LNG-import in 2024) toont aan dat volledige onafhankelijkheid nog niet is bereikt. Gasprijzen blijven volatiel en de infrastructuur voor alternatieve bronnen (zoals LNG-terminals) moet verder worden uitgebreid. De EU blijft Russisch LNG importeren, voornamelijk via terminals in Nederland (Rotterdam), België (Zeebrugge) en Frankrijk. In 2024 steeg de import van Russisch LNG met 11% ten opzichte van 2023, ondanks pogingen om Russische energie uit te faseren. Een volledig verbod op Russisch LNG is nog niet ingevoerd vanwege verzet van landen zoals Hongarije, Slowakije en Nederland (vanwege langlopende contracten, zoals die van TotalEnergies met Novatek).
Duitse chemische bedrijven in enkele van de grootste verwerkingsfabrieken ter wereld produceren ondertussen in China op installaties met Russisch gas dat in Duitsland zelf niet beschikbaar is. Het gebruik van Russisch gas in China illustreert hoe Europese bedrijven achter de schermen blijven bijdragen aan de economie van een geopolitiek tegenstrever. In dit licht is de Europese industriële en energie-onafhankelijkheid verzwakt, wat de continentale stabiliteit onder druk zet en de argumenten van de Verenigde Staten versterkt voor een beleid gericht op hernieuwde industriële kracht en energie-dominantie. De verplaatsing van cruciale productie naar China toont hoe economische efficiëntie vaak prevaleert boven strategische autonomie, met verstrekkende gevolgen voor zowel de Europese economie als haar geopolitieke positie. BASF de grootste Duitse chemieproducent. BASF bouwt momenteel een gigantische “Verbund site” in Zhanjiang, Zuid‑China, een van zijn grootste investeringen ooit. Ook Wacker is actief in China en onderhoudt al decennia productie‑ en verkooplocaties daar.
De EU-leiders hadden bij de EU top in Brussel op 26 juni in principe ingestemd met de verlenging van alle bestaande sanctiepakketten tegen Rusland. In totaal ging het om zeventien pakketten die om de zes maanden verlengd moesten worden. Robert Fico, de premier van Slowakije sprak echter het vetorecht uit en hield de verlenging van de sancties tegen. Als land dat niet aan zee grenst en sterke banden heeft met Russische brandstoffen, protesteerde Slowakije omdat dit volgens hen de prijzen zou verhogen en het concurrentievermogen in gevaar zou brengen. Hongarije, dat in een vergelijkbare situatie zit, sloot zich aan bij het verzet.
Fico zei dat als Slowakije de invoer van Russisch pijpleidinggas stopzet, het meer geld zal moeten uitgeven aan transitvergoedingen om alternatieve leveringen uit westelijke, noordelijke en zuidelijke landen te halen, die LNG kopen en later vergassen. Hij wil garanties dat toekomstige doorvoerkosten evenveel zullen bedragen als die van Rusland.
Ook zei hij dat het einde van goedkoop Russisch gas, in combinatie met mogelijk hogere doorvoerkosten, de gasprijzen voor huishoudens “met 30 tot 50 procent” zal doen stijgen. Daarom eiste hij “geld om Slowaakse huishoudens en bedrijven te compenseren, omdat zij deze last niet kunnen dragen”.
Fico wil ook garanties om Slowakije te beschermen tegen een enorme stijging van de groothandelsprijzen voor gas, zoals gebeurde tijdens de energiecrisis van 2022.
Tot slot waarschuwde hij dat Slowakije een rechtszaak van Gazprom, het Russische gasmonopolie, kan verwachten ter waarde van 16 tot 20 miljard euro vanwege de beëindiging van het langlopende contract, dat loopt tot 2034. Russische energiecontracten worden meestal geregeld door duidelijke “take-or-pay”-voorwaarden, wat betekent dat kopers verplicht zijn om de afgesproken leveringen af te nemen of een schadevergoeding te betalen als ze dat niet doen.
Slowakije is met financiële garanties alsnog over de streep getrokken. Slowakije’s instemming werd verkregen door geheime, maar kostbare garanties, rond energievoorziening en financiële steun, vastgelegd in een brief van de Europese Commissie. Deze afspraken zijn achter gesloten deuren gemaakt, zoals gebruikelijk in EU-onderhandelingen.
Op woensdag 1 en donderdag 2 oktober 2025 is Denemarken gastland voor een belangrijke bijeenkomst van Europese leiders. De EU top vindt plaats in Kopenhagen, waar zowel een informele vergadering van de Europese Raad als een top van de European Political Community (EPC) op de agenda staat. De bijeenkomsten brengen staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en partnerlanden samen voor overleg over veiligheid, samenwerking en strategische uitdagingen. De top maakt deel uit van het Deense voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie, dat loopt van 1 juli tot en met 31 december 2025.
Onder het motto “Samen sterker, groener en veiliger” richt Denemarken zich op het versterken van Europese veiligheid en defensie, het versnellen van de groene transitie en het verbeteren van de concurrentiekracht van de EU. Daarnaast staat het migratiebeleid hoog op de agenda, evenals de versterking van externe betrekkingen via bredere formats zoals de EPC, waarin ook niet-EU-landen participeren. De timing van de top is bijzonder, want : Europa wordt geconfronteerd met toenemende geopolitieke spanningen, hybride dreigingen en maatschappelijke druk op migratie- en energiebeleid. Mede daarom zijn de veiligheidsmaatregelen fors aangescherpt. Zo geldt er een tijdelijk verbod op burgerdronevluchten in Denemarken en wordt luchtverdediging geleverd door onder andere Duitsland, dat ook met een marineschip bijdraagt aan de beveiliging van het luchtruim boven Kopenhagen.
Trump heeft de kostbare grondstoffen van Oekraïne binnengehaald en hiervoor op 30 april met Zelensky een contract getekend. In het contract hebben ze zich bereid verklaard om de enorme reserves aan belangrijke mineralen open te stellen voor Amerikaanse investeringen. De deal, die eerder al op 28 februari zou worden beklonken ging toen niet door en Zelensky vertrok zwaar beledigd nadat Trump en Vance hem kleineerden en voor het blok zette. Beide landen gaan nu gezamenlijk grondstoffen, waaronder olie en gas, exploiteren via een nieuw opgericht investeringsfonds. De herziene deal zou geen Amerikaanse veiligheidsgaranties omvatten. Wel werd afgesproken dat er een audit ploeg in Oekraïne gaat onderzoeken of door de VS geschonken financiële middelen goed zijn besteed.
Minister van Defensie Pete Hegseth vertelde Amerikaanse wetgevers 10 juni 2025 tijdens een hoorzitting dat er in de begroting voor het volgende fiscale jaar “bezuinigingen” zullen worden doorgevoerd op de hulp aan Oekraïne. Hij gaf niet aan hoe groot de bezuinigingen zullen zijn. Ook 20.000 luchtafweerraketten, oorspronkelijk beloofd aan Oekraïne om Shahed-drones tegen te houden hingen in plaats daarvan naar het Midden-Oosten. Russische troepen hebben echter 27 juni de controle gekregen over de stad Shevchenko in de Oekraïense Donetsk-regio, waar zich een van de meest veelbelovende lithiumafzettingen van het land bevindt van ongeveer 40 hectare groot. Dnipropetrovsk, vlakbij Velyka Novosilka, dat in januari van dit jaar door de Russen onder de voet werd gelopen. ‘Na de verovering van dit schijnbaar onopvallende dorp, dat iets meer dan 10 kilometer van Velyka Novosilka ligt, kregen de Russische troepen toegang tot een van de meest veelbelovende lithiumafzettingen in Oekraïne’, aldus Le Figaro. Naast lithium zijn er in het gebied ook zeldzame metalen gevonden zoals tantaal, niobium, beryllium, rubidium en cesium.
De EU trekt ondertussen aan Zelensky om de door Rusland veroverde gebieden niet op te geven. EU-voorzitter Von der Leyen , de Canadese premier Trudeau en minister president Schoof bezochten 24 februari, samen met nog negen andere leiders naar de Oekraïense hoofdstad voor overleg en steunbetuiging. Ter plaatse werd ook een zestiende sanctiepakket tegen Rusland goedgekeurd. De sancties betreffen onder andere een verbod op de invoer van primaire aluminium, de verkoop van spelcomputers en de opname van 74 schepen van de schaduwvloot.
Deze nieuwe reeks sancties moeten een halt toeroepen aan de gamecontrollers die worden gebruikt om drones te besturen, banken die worden gebruikt om sancties te omzeilen en acht propagandakanalen die worden gebruikt om leugens te verspreiden, aldus Kaja Kallas, hoofd Buitenlandse Zaken van de EU. Hongarije stemde er destijds niet mee in en benadrukte ook dat ze niet instemden met nieuwe tientallen miljarden euro’s voor wapenleveringen. Hooggeplaatste Amerikaanse functionarissen bleven ook weg en trokken een eigen plan.
De VN-Veiligheidsraad heeft een Amerikaanse resolutie over Oekraïne aangenomen. In de resolutie wordt verzocht het ‘Russisch-Oekraïens conflict’ snel te beëindigen en wordt aangedrongen op een ‘duurzame vrede’ tussen de twee landen. Europese landen wilden nog onderdelen aan de tekst veranderen, maar daarover sprak Rusland zijn veto uit. De VS, Rusland en acht andere landen stemden voor de resolutie. Vijf andere landen onthielden zich van stemming, waaronder Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Door de pro-Palestijnse hackersgroep Dark Storm Team is met ‘een enorme cyberaanval’ vergeefs geprobeerd om X plat te leggen.
6 mei 2025 presenteerde de Commissie een routekaart om de EU eind 2027 helemaal van Russisch gas af te sluiten. Von der Leyen drukte de Europarlementariërs op het hart dat het weer openzetten van de Russische gaskraan een “fout van historische proporties” zou zijn. Het parlement en de lidstaten moeten zich nog over het voorstel van de commissie uitspreken. Op 20 mei 2025 nam de Europese Unie (EU) een nieuw sanctiepakket aan tegen Rusland. De sancties zijn onder andere gericht tegen de Russische schaduwvloot, de Russische oorlogsindustrie en tegen bedrijven die Rusland helpen bij het omzeilen van sancties. De EU legt extra sancties op tegen nog eens 189 schepen (waaronder 183 olietankers) die deel uitmaken van de Russische schaduwvloot.
Dat is meer dan een verdubbeling van het aantal schepen. Deze schepen zijn betrokken bij de omzeiling van het olieprijsplafond of het transporteren van gestolen Oekraïens graan. Met de sancties krijgen de schepen niet langer toegang tot Europese havens en dienstverlening. Dit verbod geldt nu voor 342 schepen. Sinds de EU het olieprijsplafond en de sancties tegen de schaduwvloot heeft ingevoerd, zijn de Russische inkomsten met € 38 miljard gedaald. De Russische inkomsten in maart 2025 waren 13,7% lager dan die in maart 2023 en 20,3% lager dan die in maart 2022. De EU heeft 17 personen en 58 bedrijven toegevoegd aan de sanctielijst, waaronder: Bedrijven uit andere landen, waaronder China en Belarus, die belangrijke onderdelen voor het Russische leger leveren, bijvoorbeeld voor drones. De EU heeft ook nieuwe exportbeperkingen opgelegd aan 31 organisaties die Rusland helpen met omzeiling van sancties. Daarnaast worden de exportverboden voor chemicaliën en reserve-onderdelen voor machines verder uitgebreid en worden ruim twintig Russische banken afgesloten van het internationale betalingssysteem SWIFT, komt er een verlaging van het olieprijsplafond en een officieel verbod op de Nord Stream-gaspijpleidingen.
Hongarije en Slowakije waren tegen een sanctiepakket voor Rusland. De Slowaakse premier Robert Fico eiste dat een oplossing voor de import van gas en olie. Landen die geen toegang hebben tot zee en langlopende contracten hebben voor gas dat via pijpleidingen wordt geleverd, mogen die contracten tot eind 2027 houden. Hongarije en Slowakije waren tegen, aangezien zij nog steeds afhankelijk zijn van Rusland voor hun gas- en olievoorraad.
Vlak voor een top van G7-leiders kwam het nieuwe sanctievoorstel, om het Kremlin onder druk te zetten om een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren van 30 dagen in Oekraïne te accepteren, een stap die westerse bondgenoten zien als een onmisbare voorwaarde voor serieuze vredesonderhandelingen. Het 18e sanctiepakket is sinds februari 2022, het grootste pakket dat de EU ooit heeft opgelegd, gericht op de energie- en financiële sector van het land, in een poging de druk op de oorlogsmachine van het Kremlin op te voeren en een tijdelijk staakt-het-vuren in Oekraïne af te dwingen. De sancties, die 18 juli 2025 door de ambassadeurs in Brussel werden goedgekeurd, verbieden alle transacties met 22 Russische banken, het Russische Direct Investment Fund en zijn dochterondernemingen en het directe en indirecte gebruik van de onderzeese Nord Stream-pijpleidingen, die momenteel zijn afgesloten maar die Moskou op een bepaald moment in de toekomst weer in gebruik wil nemen. Daarnaast verandert de EU de prijsplafond voor Russische ruwe olie, die sinds december 2022 op 60 dollar per vat staat, in een flexibel systeem dat 15% onder de gemiddelde marktprijs blijft, volgens diplomatieke bronnen. Het nieuwe plafond begint bij 47,6 dollar per vat en wordt elke zes maanden automatisch aangepast, met de mogelijkheid om ad-hoc aanpassingen te doen als de markt dat nodig maakt. De Verenigde Staten, die tijdens de vorige regering een groot voorstander waren van de prijsplafonds op G7-niveau, hebben de neerwaartse herziening niet gesteund.
Bovendien krijgen nog eens 105 schepen van de “schaduwvloot”, de oude tankers die Moskou gebruikt om de prijsplafonds te omzeilen, geen toegang tot EU-havens en EU-diensten. Hiermee komt het aantal schepen op de zwarte lijst van de “schaduwvloot” op meer dan 400. Om een beruchte maas in de wet te dichten, heeft de EU besloten de invoer van aardolieproducten die zijn geraffineerd uit Russische ruwe olie en onder een ander label in de EU worden verkocht, te verbieden. Deze producten komen voornamelijk uit India en Turkije. De beperkingen zijn ook gericht op elf bedrijven buiten Rusland die worden beschuldigd van het mogelijk maken van omzeiling, waaronder vier in het Chinese vasteland en drie in Hongkong.
Het nieuwste voorstel, dat 10 juni is onthuld door de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen en hoge vertegenwoordiger Kaja Kallas, breidt de zwarte lijst van Russische banken en tankers van de “schaduwvloot” uit. Tot nu toe heeft Brussel meer dan 350 schepen uit de slecht onderhouden vloot, die wordt beschuldigd van sabotage en vandalisme, op de korrel genomen. Het plan omvat ook een verbod op de Nord Stream-pijpleidingen die Rusland en Duitsland onder water met elkaar verbinden. De pijpleidingen zijn momenteel niet operationeel en Berlijn heeft uitgesloten dat de gastransporten na het einde van de oorlog worden hervat. Het meest opvallende element van het voorgestelde pakket is een verlaging van het prijsplafond voor Russische olie die over zee wordt vervoerd, dat in december 2022 op G7-niveau werd vastgesteld. Het plafond werd vastgesteld op 60 dollar per vat ruwe olie. De Noordse en Baltische landen hebben al lang aangedrongen op een herziening om rekening te houden met de marktdynamiek. Oostenrijk zal instemmen met het 19e sanctiepakket van de EU.
Daarmee komt het terug op zijn eerdere standpunt en is een belangrijke hindernis weggenomen voor een stemming 20 oktober in Luxemburg. De goedkeuring van het pakket liep stroef omdat Oostenrijk eiste dat de EU een aantal Russische tegoeden zou vrijgeven om de Oostenrijkse Raiffeisen Bank International te compenseren voor de door Rusland opgelegde boetes. Dat suggereert dat er een niet-publieke deal is gemaakt waarbij RBI kan rekenen op bescherming of toekomstige compensatie, waardoor ze de claim niet meer als acuut risico hoefde te boeken.
Ook wordt besproken hoe het confisqueren van de Russische tegoeden kan versnellen, omdat Oekraïne dringend geld nodig heeft wat er niet is.De EU wil snel structurele oplossingen voor de financiële nood van Oekraïne tot 2027, inclusief militaire en defensieve steun. De Europese Commissie wordt gevraagd snel met concrete voorstellen te komen over het gebruik van de tegoeden. België, waar via Euroclear een groot deel van de Russische activa wordt beheerd, heeft opgeroepen tot gedeelde verantwoordelijkheid tussen de lidstaten, uit vrees voor mogelijke juridische gevolgen na afloop van de oorlog. Euroclear-CEO Valérie Urbain verklaarde dat het cruciaal is de rechtsstaat te respecteren om het vertrouwen van investeerders in de Europese financiële markten te behouden, zeker gezien de hoge financieringsbehoeften van het continent voor de groene transitie, digitale innovatie en Europese soevereiniteit.
De Verenigde Staten leidde een G7-plan om 50 miljard USD te mobiliseren, gefinancierd door toekomstige winsten uit bevroren Russische tegoeden
Er zit meer dan 190 miljard euro aan Russische centrale-bankactiva vast bij Euroclear (vooral in België). Alleen al de renteopbrengsten leveren naar schatting 3 tot 5 miljard euro per jaar op.
VS: ca. 5 tot 6 miljard euro (relatief weinig, omdat Russische reserves daar nauwelijks stonden)
VK, Canada, Japan en Zwitserland: samen nog eens circa 90 tot 100 miljard euro
Totaal ongeveer 300 miljard dollar wereldwijd, waarvan ongeveer tweederde in de EU vastzit.
Poetin heeft al een decreet ondertekend dat de snelle verkoop van staatsactiva onder een speciale procedure mogelijk maakt. Mocht de Europese Unie Russische daadwerkelijk activa in beslag nemen, dan zou Moskou met symmetrische maatregelen kunnen reageren. Dat betekent concreet:
- Bevriezen of in beslag nemen van Europese of Amerikaanse tegoeden in Rusland (bijv. voor bedrijven of individuen).
- Beperkingen of nationalisatie van buitenlandse investeringen in Russische staatsbedrijven.
- Mogelijk juridische claims tegen westerse entiteiten die Russische middelen beheren.
Tot nu toe heeft Donald Trump geweigerd nieuwe sancties tegen Rusland op te leggen, ook al is zijn toon tegenover Vladimir Poetin wel harder, maar niet concreter geworden door het trage tempo van de onderhandelingen en de aanhoudende aanvallen op Oekraïense steden. Hij stelde een ultimatum van 50 dagen maar verlaagde die deadline 28 juli naar 10 tot 12 dagen, maar ook dat werd niet waargemaakt. Eurocommissaris Ursula Von der Leyen heeft hem nu belooft om eerder met Russische olie te stoppen. Von der Leyen komt met een plan om sneller de import van Russische olie en gas naar Europa stop te zetten. Ze kwam met de aankondiging na een telefoongesprek met de Trump. Ze had met hem naar eigen zeggen “een goed gesprek om de economische druk op Rusland op te voeren door middel van aanvullende maatregelen”.
De VS beloofde eerder aan Poetin tot 2029 wat hij wil (De Donbas en geen NAVO). Zijn NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte benadrukte echter op de NAVO-basis in het Poolse Bemowo Piskie dat Het pad van Oekraïne naar de NAVO onomkeerbaar is en dwarsboomt daarmee het VS vredesoverleg. Rutte verklaarde dat NAVO-lidstaten afgelopen jaar hebben ingestemd met een “onomkeerbare” goedkeuring voor Oekraïne. Toch laat de praktijk volgens Rutte zien dat enkele NAVO-lidstaten op dit moment niet bereid zijn voor toetreding van Oekraïne te stemmen. Om toe te treden tot het bondgenootschap is unanimiteit nodig. Rutte noemt “de VS, Hongarije, Slowakije en mogelijk enkele andere als tegenstanders”.
Ook Rutte en president Zelensky en NAVO-bondgenoten Canada, Noorwegen en Turkije schoven aan. Zelensky bracht dezelfde dag ook een bezoek aan koning Charles. Trump was niet en aanwezig. Groot-Brittannië heeft een honderdjarig akkoord getekend om Oekraïne militair en financieel te ondersteunen. Dit omvat het verstrekken van 3 miljard pond per jaar tot 2031 en het ondersteunen van Oekraïne “zo lang als nodig is,” en het vestigen van militaire bases langs de Zee van Azov, dat door Rusland wordt gecontroleerd. Rutte heeft er bij Zelensky op aangedrongen om zich nederiger op te stellen in de hoop de VS weer met de EU op een lijn te krijgen.
Zelensky heeft na een dodelijke Russische aanval opgeroepen de druk op Rusland niet te pauzeren. Zelensky was 6 maart in Brussel voor ontmoetingen met diverse leiders en de EU-top. Ook Frankrijk slaat oorlogstaal uit tot groot ongenoegen van Rusland. Het Kremlin vindt dat de Franse president Emmanuel Macron het contact met de realiteit kwijt is met uitspraken over Rusland als een dreiging voor heel Europa en een Franse ‘nucleaire paraplu’. ‘Elke dag doet hij uitspraken die volkomen buiten de werkelijkheid staan en die haaks staan op eerdere uitspraken van hem’, aldus een woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Macron noemde Rusland 5 maart in een televisietoespraak een dreiging voor Europa. Hij zei dat Frankrijk de omvang van zijn strijdkrachten gaat verdubbelen en dat hij Europese bondgenoten zou kunnen beschermen met de Franse nucleaire wapens. De diplomatieke dienst van de Europese Unie heeft voorgesteld dat EU-landen in 2025 tot 40 miljard euro aan militaire hulp aan Oekraïne verstrekken.
Donald Trump reageerde op kritiek over zijn toenemende toenadering tot Rusland wat Oekraïne betreft en zei dat de Verenigde Staten zich minder zorgen zouden moeten maken over Vladimir Poetin. ‘We zouden minder tijd moeten besteden aan het ons zorgen maken over Poetin en meer tijd aan het ons zorgen maken over migrantenbendes die verkrachten, drugsbaronnen, moordenaars en mensen uit psychiatrische instellingen die ons land binnenkomen, zodat we niet eindigen zoals Europa!’, schreef Trump op Truth Social. Nadat Zelensky geen excuus aanbood en in het openbaar nog meer oorlogszuchtige taal uitsloeg besloot Trump om tijdelijk alle militaire steun in te trekken. Dat gold ook voor materiaal dat al onderweg weg was of in voorraad stond.
In de VS heerst ondertussen pure angst, gevoed door de snelheid en onvoorspelbaarheid van Trump’s decreten. Trump’s bestuursstijl draait om momentum en chaos. In zijn eerste week terug in het Witte Huis ondertekende hij al 25 uitvoeringsbesluiten, variërend van het opheffen van Biden’s klimaatregelingen tot het afwijzen van het OECD-belastingakkoord. Deze blitzkrieg-aanpak—herkenbaar uit zijn eerste termijn—houdt iedereen op scherp. Bedrijven en tegenstanders hebben amper tijd om te reageren voordat de volgende golf komt, wat angst versterkt.
De snelheid waarmee Chevron, Amazon en Meta $1 miljoen stortten in Trump’s inauguratiefonds suggereert dat ze geen seconde wilden wachten om hun loyaliteit te tonen. Dit is geen strategische lange-termijn investering, maar een reflex om buiten schot te blijven. Ze herinneren zich vast hoe Trump in 2018 Harley-Davidson aanviel na hun verplaatsing naar het buitenland—binnen dagen volgden boycots en dreigementen met belastingen. Ondanks Kennedy’s vaccin-scepsis en Trump’s vage “onderzoek” naar farmaceuten, horen we geen luide verdediging van Pfizer of Moderna. Hun stilte lijkt pure angst: een verkeerde stap kan leiden tot een decreet dat hun FDA-status bedreigt of hun winsten belast. Ze gokken erop dat de storm overwaait—of dat Kennedy’s plannen juridisch stranden—liever dan zich nu te verweren. Musk’s storting van $ 250 miljoen en Bezos’ bezoek aan Mar-a-Lago dienden als smeergeld om Trump’s grillen te ontlopen. Ze weten dat hij met één pennenstreek hun belastingvoordelen kan afpakken of hun platforms kan reguleren.
Lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hebben na drie jaar overleg een principeakkoord bereikt over een pandemieverdrag. De delegaties komen 15 april opnieuw in Genève bijeen om de laatste details uit te werken en hun goedkeuring te geven. De algemene vergadering van de WHO moet het verdrag in mei definitief goedkeuren. De 194 lidstaten praten al drie jaar over een overeenkomst die de samenwerking voor en tijdens grote ziekte-uitbraken moet verbeteren. De VS zijn uit het verdrag gestapt en hebben zich teruggetrokken uit de WHO.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schrapt meer dan een kwart van haar personeelsbestand. Dit komt neer op een verlies van meer dan 2000 banen, vanwege het vertrek van de Verenigde Staten. De VS trokken zich na het aantreden van president Donald Trump in januari terug uit de VN-gezondheidsorganisatie. Washington was veruit de grootste financier, goed voor ongeveer 18 procent van het budget. Het was al bekend dat er daarom flink gereorganiseerd moest worden.De in Genève gevestigde WHO verwacht om precies te zijn dat haar personeelsbestand tegen juni 2026 met 2371 banen is afgenomen, staat in een presentatie die in handen is van persbureau Reuters en woensdag aan aangesloten landen wordt getoond. Dat gebeurt via directe ontslagen en natuurlijk verloop, zoals pensioneringen die niet worden opgevuld.