Disclaimer & Auteursrecht – BVS
De inhoud van deze website and de bijbehorende blogs is uitsluitend bedoeld voor opiniërende, reflecterende en informatieve doeleinden. De teksten weerspiegelen de persoonlijke meningen en interpretaties van de auteur. De auteur geeft geen garantie wat betreft de volledige juistheid of actualiteit van de geboden informatie and aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade of gevolgen voortvloeiend uit het lezen, interpreteren of delen van de inhoud. Alle materialen op deze website zijn auteursrechtelijk beschermd. Reproductie, verspreiding of commercieel gebruik zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de auteur of BVS is verboden.
De AIVD ziet China als de grootste statelijke dreiging voor de Westerse wereld in de komende decennia, met name op economisch gebied. En niet alleen Nederland maar ook Rusland is deze mening toegedaan. Chinese functionarissen worden in de gangen van Lubyanka, het hoofdkwartier van de FSB, omschreven als “vijanden”.
Een eenheid van de FSB heeft gewaarschuwd dat China een ernstige bedreiging vormt voor de veiligheid van Rusland. Hun officieren beweren dat Beijing steeds vaker probeert Russische spionnen te ronselen en militaire technologieën te bemachtigen. Soms proberen ze zelfs ontevreden Russische wetenschappers te paaien.
De scheidslijnen tussen de Chinese Communistische Partij, de staat, het bedrijfsleven en de wetenschap zijn vaak vaag. De actor is omvangrijk en technisch hoogwaardig. De toekomstige quantumcomputers zullen in staat zijn om elke willekeurige computer te kunnen kraken en veelgebruikte computerbeveiliging voor een groot deel onschadelijk kunnen maken. De AIVD maakt zich hier zorgen over. Het afgelopen jaar heeft Nederland voor het eerst unilateraal een cyberaanval geattribueerd aan een Chinese statelijke actor.
De Duitse economie heeft het afgelopen jaar bijna 290 miljard euro schade opgelopen door cyberaanvallen. Volgens de Duitse IT-brancheorganisatie Bitkom worden de aanvallen steeds vaker uitgevoerd door buitenlandse inlichtingendiensten, waarbij Rusland en China vaak worden genoemd als hoofdverdachten. Ook Iran en Noord-Korea vormen belangrijke bronnen van cyberaanvallen. Bijna 90 procent van de Duitse bedrijven werd het afgelopen jaar slachtoffer van cyberaanvallen. Bij bijna de helft van deze bedrijven kon de oorsprong van de aanval worden herleid naar Rusland of China. Bovendien heeft bijna een op de drie bedrijven die met ransomware te maken kreeg, het geëiste losgeld daadwerkelijk betaald. Buitenlandse geheime diensten zouden steeds vaker cybercriminelen inzetten voor hun eigen doelen of gestolen informatie van hen kopen. Volgens experts vormt deze ontwikkeling een toenemende bedreiging voor zowel bedrijven als de nationale veiligheid.
In Lanzhou (China) zijn belangrijke faciliteiten van de Chinese inlichtingendiensten gevestigd. Hoewel het hoofdkantoor van het Ministerie van Staatsveiligheid (MSS) in Peking staat, is Lanzhou een cruciaal strategisch punt voor operaties in Noordwest-China en Centraal-Azië.
Hier zijn de belangrijkste details over de groepen en eenheden die vanuit deze regio opereren:
Unit 69010 en RedFoxtrot
De meest prominente militaire eenheid in deze regio is Unit 69010. Deze eenheid was oorspronkelijk onderdeel van de legerregio Lanzhou (het voormalige Tweede Technische Verkenningsbureau), maar valt tegenwoordig onder de Strategic Support Force (SSF) van het Chinese leger.
Hoewel het fysieke hoofdkwartier van Unit 69010 in de nabijgelegen stad Ürümqi ligt, wordt de groep RedFoxtrot direct aan deze eenheid gelinkt. Deze groep voert al sinds 2014 grootschalige spionagecampagnes uit. Hun doelwitten zijn voornamelijk de sectoren defensie, luchtvaart en telecommunicatie in landen als India, Pakistan en Afghanistan. Ze maken gebruik van bekende malware zoals ShadowPad en PlugX om netwerken binnen te dringen en informatie te verzamelen over militaire technologie en grenskwesties.
Naast de militaire inlichtingen zijn er diverse andere aan de staat gelieerde hackersgroepen actief die regelmatig in verband worden gebracht met de infrastructuur in Lanzhou en Gansu:
Tonto Team en Tick: Deze groepen worden vaak genoemd in rapporten over operaties in deze regio. Zij richten zich op strategische sectoren in Azië en Europa om politieke en economische geheimen te stelen.
Mustang Panda: Deze groep is in 2025 en begin 2026 zeer actief gebleven. Hoewel hun operaties over heel China verspreid zijn, gebruiken zij vaak servers en netwerken die historisch verbonden zijn met de noordwestelijke inlichtingencentra voor hun aanvallen op overheidsinstellingen.
In recente rapporten van begin 2026 duiken namen op zoals LongNosedGoblin en RedNovember. Deze groepen vallen buitenlandse zorginstellingen en kritieke infrastructuur aan, waarbij de tactieken en gebruikte malware duiden op een nauwe samenwerking met de gevestigde inlichtingendiensten in Lanzhou en Ürümqi.
De aanwezigheid van deze diensten in Lanzhou heeft een duidelijke geopolitieke reden. Vanwege de geografische ligging is de stad de ideale uitvalsbasis voor het monitoren van communicatieverkeer uit Centraal-Azië en Rusland. De lokale afdelingen van het MSS in Lanzhou houden zich bovendien intensief bezig met binnenlandse veiligheid, waarbij ze spionagetechnieken inzetten om toezicht te houden op minderheden en dissidenten in de aangrenzende regio’s.
In algemene zin ontwikkelt het kabinet via de aanpak statelijke dreigingen en de nationale cybersecuritystrategie maatregelen en middelen om Nederland weerbaar te maken tegen de dreiging vanuit statelijke actoren. Tegelijkertijd blijft Nederland over deze en andere veiligheidsuitdagingen het gesprek aangaan met de Chinese autoriteiten, om het belang te benadrukken van de bestaande internationale rechtsorde, waarvan China zelf ook profiteert.
Voormalig Minister Vincent Karremans heeft ondanks internationale toezeggingen nog geen oplossing bereikt voor de chipcrisis rond Nexperia. Het conflict met China is sterk geëscaleerd nadat Nederland ingreep bij het bedrijf, waarop China een exportverbod op chips instelde.
De spanningen namen verder toe door een spionage element: via een pro-Chinese website werden namen van medewerkers van de AIVD en MIVD gepubliceerd, in verband met een Nederlandse delegatie naar Taiwan. Dit werd gezien als een intimiderende en ongebruikelijke escalatie.
Tegelijk beschuldigen Nederland en het Chinese moederbedrijf Wingtech elkaar van politieke inmenging en misleiding. Leveringsketens zijn verstoord, de auto-industrie dreigt met tekorten en de Chinese tak van Nexperia werkt aan zelfstandige productie. Diplomatieke pogingen hebben tot nu toe weinig resultaat opgeleverd, waardoor het conflict onderdeel is geworden van bredere geopolitieke spanningen tussen Nederland, China en de VS.
Chinese hackers, zoals de groepen Salt Typhoon, Volt Typhoon en Flax Typhoon, richten zich op vitale infrastructuur, waaronder telecommunicatie, energie, transport, watervoorziening en overheidsinstellingen. Deze operaties gaan verder dan traditionele spionage en richten zich op langdurige toegang tot netwerken, met de mogelijkheid om kritieke systemen te verstoren.
De hackers maken gebruik van geavanceerde technieken, zoals het exploiteren van bekende kwetsbaarheden in netwerkapparatuur (bijvoorbeeld Cisco, Ivanti en Palo Alto Networks) en “living off the land”-methoden, waarbij ze bestaande tools binnen netwerken gebruiken om detectie te vermijden. Vooral de Salt Typhoon-campagne heeft toegang verkregen tot telecom-, overheids- en militaire netwerken, wat China mogelijk wereldwijde surveillancecapaciteit geeft.
De Verenigde Staten en bondgenoten, waaronder dertien landen, hebben gewaarschuwd voor deze dreiging en benadrukken dat Chinese inlichtingendiensten data stelen om communicatie en bewegingen van doelwitten wereldwijd te volgen.. In de VS zijn meer dan 200 organisaties getroffen, waaronder kritieke infrastructuur zoals havens, nutsbedrijven en overheidsinstanties.. De FBI en andere instanties hebben botnets, zoals die van Volt Typhoon en Flax Typhoon, verstoord, maar de dreiging blijft bestaan vanwege de aanhoudende activiteiten van deze groepen.
Voor Nederland en andere Europese landen is de dreiging relevant vanwege de wereldwijde reikwijdte van deze aanvallen. De focus ligt op het versterken van cybersecurity, zoals het implementeren van multi-factor authenticatie, het monitoren van netwerken en het delen van inlichtingen tussen publieke en private sectoren.. Bedrijven en overheden worden aangespoord om kwetsbaarheden in hun systemen snel aan te pakken en hun incidentrespons te verbeteren om detectie door hackers te vermijden.
APT27 ( Advanced Persistent Threat)
Yin KeCheng wordt geïdentificeerd als naar verluidt geassocieerd met een geavanceerde persistente dreigingsgroep (APT27), die bij beveiligingsonderzoekers uit de particuliere sector ook bekend staat als “Threat Group 3390”, “Bronze Union”, “Emissary Panda”, “Lucky Mouse”, “Iron Tiger”, “UTA0178”, “UNC 5221” en “Silk Typhoon”. Yin neemt al lange tijd deel aan het Chinese hacking-ecosysteem en verrijkt zichzelf financieel als hacker die wordt ingehuurd voor een groot aantal Chinese entiteiten. Yin Kecheng zou niet bewijsbaar betrokken zijn bij Sichuan Juxinhe Network Technology, Beijing Huanyu Tianqiong Information Technology of Sichuan Zhixin Ruijie Network Technology. Yin Kecheng wordt echter wel door de FBI gezocht wegens zijn vermeende rol in wereldwijde cyberinbraken, waaronder het gebruik van malware zoals PlugX en het stelen van gegevens van slachtoffers wereldwijd. Hij wordt ervan beschuldigd deze gestolen gegevens te hebben verhandeld via het bedrijf i-Soon, waarvan de primaire klanten onder meer het Chinese Ministerie van Staatsveiligheid en het Ministerie van Openbare Veiligheid waren.
Echtgenoot Britse parlementariër opgepakt voor spionage
De echtgenoot van Labour-parlementslid Joani Reid is, begin maart 2026 samen met twee andere verdachten van 39, 43 en 68 jaar oud, aangehouden op verdenking van spionageactiviteiten voor China. De drie mannen worden beschuldigd van het verlenen van hulp aan een buitenlandse geheime dienst. David Taylor (39) staat bekend als lobbyist en adviseur en is werkzaam als directeur bij de denktank Asia House en heeft een eigen consultancybedrijf genaamd Earthcott Limited. In het verleden was hij tevens speciaal adviseur van de voormalige Labour-minister Peter Hain. Inmiddels is hij op borgtocht vrijgelaten in afwachting van het verdere onderzoek.
Joani Reid heeft in een verklaring direct afstand genomen van het politieonderzoek en benadrukt dat zij en haar kinderen hier niets mee te maken hebben. Zij stelt dat ze nooit aanwijzingen heeft gehad dat haar man de wet overtrad en verzoekt de media om de privacy van haar gezin te respecteren. Om elke schijn van belangenverstrengeling te vermijden, gaf Reid aan dat zij in het Lagerhuis nooit vragen heeft gesteld over China-gerelateerde zaken en, voor zover zij weet, nooit contact heeft gehad met Chinese functionarissen of diplomaten. Ze voegde hieraan toe dat ze absoluut geen bewonderaar is van de Chinese dictatuur.
Voor premier Keir Starmer kwam dit spionageschandaal op een politiek zeer ongelegen moment. De premier bracht onlangs nog een bezoek aan China in een poging de diplomatieke en economische banden met Peking aan te halen, een koers die ook door andere Europese leiders wordt gevaren. De verdenking aan het adres van de partner van een partijgenoot bemoeilijkt deze voorzichtige toenadering en zet de geloofwaardigheid van zijn beleid onder druk.
Op veiligheidsgebied heeft China een ongekende inhaalslag gemaakt in modernisering en uitbreiding van de eigen strijdkrachten en bouwt het gestaag en op ondoorzichtige wijze aan zijn conventionele en nucleaire militaire capaciteiten. China versterkt de banden met Rusland op diplomatiek, economisch en militair gebied en toont zich assertiever in de Indo-Pacifische regio en daarbuiten. Daarbij gebruikt China in toenemende mate nationale wetgeving voor «juridische oorlogsvoering» bijvoorbeeld om in internationale wateren de vrije doorvaart op basis van internationaal (zee)recht te delegitimeren en belemmeren.
Dat leidt in toenemende mate tot een direct conflict met buurlanden, zoals de Filipijnen en Vietnam. Er bestaat een reëel risico op escalatie met grote gevolgen voor de maritieme veiligheid en wereldhandel. De inzet dit jaar van het Nederlandse fregat Zr.Ms. Tromp in de regio, waarbij ook de Zuid-Chinese Zee en de Straat van Taiwan zijn doorgevaren, was een duidelijk signaal van de Nederlandse betrokkenheid bij de partners in de Indo-Pacifische regio en het belang van de regio voor Nederland.
Ten aanzien van Taiwan heeft de Chinese regering de druk opgevoerd rond de verkiezing en beëdiging van Lai Ching-te als president, o.a. met militaire oefeningen waarbij een omsingeling van het eiland werd gesimuleerd. Daarnaast werkt de Chinese regering gestaag aan het verder internationaal isoleren van Taiwan en gebruikt het hybride activiteiten om de Taiwanese regering en bevolking te ontmoedigen. Binnen de kaders van het Eén China beleid spreekt Nederland zich samen met de EU en gelijkgezinde landen uit vóór de-escalatie en tégen destabiliserende unilaterale acties die de status quo bedreigen, conform de motie van de leden Brekelmans en Paternotte. Tevens is de samenwerking met Taiwanese partners geïntensiveerd op gebied van o.a. Cybersecuritybeeld.
Nederland doelwit van de Chinese hackorganisatie Salt Typhoon
Nederland was volgens MIVD en AIVD ook doelwit van de wereldwijde cyberspionagecampagne van de Chinese hackorganisatie Salt Typhoon. Eind 2024 kwam een grootschalige Chinese cyberspionagecampagne tegen de wereldwijde telecomsector aan het licht. De VS schreef deze campagne toe aan de staatsgesteunde Chinese hackorganisatie Salt Typhoon. De MIVD en de AIVD onderschrijven de waarschuwing die de Amerikaanse diensten National Security Agency (NSA), Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA) en Federal Bureau of Investigation (FBI) hebben uitgebracht. Net als onder meer de Europese inlichtingendiensten BND (Duitsland), SUPO (Finland), NCSC (Verenigd Koninkrijk) en AISE (Italië). De Nederlandse organisaties kregen zeer waarschijnlijk niet dezelfde mate van aandacht van de hackers van Salt Typhoon als die in de VS. Maar beide diensten hebben wel doelwitten in Nederland waargenomen. Het gaat hierbij niet om grote telecommunicatieproviders, maar om kleinere Internet Service – en Hosting providers. Uit onderzoek van de MIVD en AIVD blijkt dat de Chinese hackorganisatie toegang had tot routers van de Nederlandse doelwitten. Zover bekend zijn de hackers niet verder doorgedrongen in hun interne netwerken. Waar mogelijk hebben de MIVD, AIVD en het NCSC (Nationaal Cyber Security Centrum) eerder dreigingsinformatie gedeeld met doelwitten en andere relevante doelgroepen.
Chinese Mata Hari
Silicon Valley is een wereldwijd knooppunt voor grote technologiebedrijven, waaronder Facebook, Apple en Google. In een recent rapport staat dat China en Rusland aantrekkelijke vrouwen sturen om techwerkers te verleiden en zelfs trouwen en kinderen krijgen met hun doelwitten. “Het is net het Wilde Westen daarbuiten”, volgens het rapport.
James Mulvenon, werkzaam als Chief Intelligence Officer bij Pamir Consulting (een bedrijf dat Amerikaanse bedrijven helpt de risico’s in de omgang met China te begrijpen), zei dat hij onlangs het doelwit was van vrouwelijke spionnen. Deze vrouwen probeerden romantische of seksuele trucs uit te halen om toegang te krijgen tot geheime informatie over Amerikaanse technologie, beweerde hij. Volgens het rapport organiseert China ook een startupcompetitie in de VS om naar verluidt zakelijke ideeën te stelen. Sommigen beweren zelfs dat het land het Amerikaanse tech-ecosysteem probeert te schaden. In februari 2025 waarschuwde een commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden dat de Chinese Communistische Partij de afgelopen vier jaar betrokken was geweest bij meer dan 60 spionagezaken in de VS. Een voormalig inlichtingenofficier zei dat dat aantal waarschijnlijk veel hoger lag. “China richt zich op onze startups, onze academische instellingen, onze innovators en onze door het Amerikaanse ministerie van Defensie gefinancierde onderzoeksprojecten. Maar er is onvoldoende toezicht en actie”, aldus Jeff Stoff, veiligheidswetenschapper en voormalig analist China en nationale veiligheid voor de Amerikaanse overheid.
Amerikaanse functionarissen waarschuwden dat “seksoorlogvoering” verder ging dan vrijblijvende flirt, aangezien sommige spionnen zelfs met doelwitten in de defensie- en technologiesector zijn getrouwd om informatie voor de lange termijn te verzamelen. Eén geval dat de site meldde, was dat van een Russische vrouw die met een Amerikaanse ingenieur trouwde en crypto- en defensiekringen infiltreerde.
In vervolg op de motie van het voormalig 2e Kamerlid Piri heeft Nederland zich met EU-lidstaten en andere partners ingezet voor participatie van Taiwan binnen internationale organisaties, zoals de WHO, de ICAO, de UNFCCC en Interpol. Dit stuit echter soms op juridische obstakels om Taiwan in formele zin toe te laten of waarnemersstatus te verlenen. Nederland beziet per organisatie en bijeenkomst, in coördinatie met gelijkgestemde partners, waar betekenisvolle deelname van Taiwan mogelijk is.
Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en wetenschappers zijn op grote schaal doelwit van activiteiten om hoogwaardige kennis en technologie te bemachtigen, op openlijke en heimelijke wijze. Dit brengt het risico met zich mee van oneerlijke concurrentie en ongewenst eindgebruik voor bijvoorbeeld militaire doeleinden. Ook kan de continuïteit van de vitale infrastructuur hierdoor in het geding komen.
Uit het Dreigingsbeeld statelijke actoren komt naar voren dat China de grootste dreiging vormt voor de Nederlandse kennisveiligheid en samen met Rusland wordt gezien als de grootste dreiging voor de Nederlandse nationale veiligheidsbelangen. De recent gepubliceerde fenomeenanalyse «statelijke inmenging in diasporagemeenschappen in Nederland» van de AIVD en NCTV schetst hoe China ook niet-economische, hybride middelen inzet om binnenlandse en buitenlandse doelen te bereiken, zoals transnationale repressie, intimidatiecampagnes van journalisten en spionage.
Salt Volt en Silk Typhoon
Drie geavanceerde persistente dreigingsactoren die door westerse inlichtingendiensten en cybersecurityorganisaties worden toegeschreven aan Chinese staatssponsoring, met name aan het Chinese ministerie van Staatsveiligheid (MSS). Beide groepen richten zich op spionage en mogelijke verstoring van kritieke infrastructuur, maar verschillen in focus en methoden. Volt Typhoon opereert sinds ten minste medio 2021 en richt zich primair op het voorpositioneren in IT-netwerken van Amerikaanse kritieke sectoren zoals energie, telecommunicatie en transport, met als doel laterale beweging naar operationele technologie (OT) voor mogelijke disruptie tijdens een crisis. De groep gebruikt “living off the land”-technieken, waarbij ingebouwde systeemtools zoals PowerShell en Windows Management Instrumentation Command-line (WMIC) worden ingezet om detectie te vermijden, en compromitteert kwetsbare apparaten zoals routers en beveiligingscamera’s om botnets op te bouwen. Volgens een gezamenlijk advies van de Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA), FBI en andere agentschappen uit 2024, heeft Volt Typhoon toegang verkregen tot systemen in Guam en de VS, met een patroon dat niet past bij traditionele inlichtingenverzameling maar bij voorbereiding op sabotage. In januari 2024 verwijderde de FBI malware van honderden routers in een gerechtelijk geautoriseerde operatie, en de groep wordt ook gelinkt aan aanvallen op Singapores kritieke infrastructuur in 2025.Salt Typhoon, actief sinds ten minste 2019, fungeert als een afsplitsing of verwante entiteit van Volt Typhoon en deelt tactieken, technieken en procedures (TTPs), maar richt zich sterker op counterintelligence en datadiefstal via telecommunicatie-infrastructuur. De groep heeft netwerken van grote Amerikaanse providers zoals Verizon, AT&T en T-Mobile gecompromitteerd, met toegang tot wiretap-systemen, noodoproepen en call records van overheidsfunctionarissen, inclusief president Donald Trump en vicepresident JD Vance. In 2024 en 2025 escaleerde de campagne, waarbij meer dan 80 landen werden getroffen, met minstens 600 organisaties genotificeerd door de FBI, en mogelijke diefstal van data van bijna elke Amerikaan. Salt Typhoon exploiteert kwetsbaarheden in firewalls en netwerkapparatuur sinds 2018, en in januari 2025 sanctioneerde het Amerikaanse ministerie van Financiën de Sichuan Juxinhe Network Technology Co., LTD. en hacker Yin Kecheng voor hun rol. Een FBI-advies uit augustus 2025 beschrijft de operatie als een multi-jaar durende spionagecampagne, met een beloning van 10 miljoen dollar voor informatie over betrokkenen.De operaties overlappen in hun Chinese oorsprong en doelwitten in telecommunicatie, wat de kwetsbaarheid van stedelijke infrastructuur benadrukt, zoals gezien in recente incidenten rond de Algemene Vergadering van de VN in New York in september 2025. Beide groepen vermijden opvallende malware en prioriteren stealth, met Volt Typhoon meer gericht op disruptiepotentieel en Salt Typhoon op inlichtingenverzameling. CISA beveelt mitigerende maatregelen aan zoals patchen van kwetsbaarheden, multi-factor authenticatie, logging en isolatie van managementinterfaces. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent betrokkenheid en noemt de beschuldigingen desinformatie.
Silk Typhoon is een door de Chinese overheid gesteunde cyberdreigingsgroep, ook bekend onder de aanduidingen HAFNIUM, APT27 en Murky Panda, die voornamelijk betrokken is bij spionageactiviteiten tegen overheidsinstanties, technologiebedrijven, juridische diensten en professionele sectoren in Noord-Amerika en elders. De groep opereert sinds ten minste januari 2021 en wordt toegeschreven aan het Chinese ministerie van Staatsveiligheid. Volgens Microsoft Threat Intelligence richt Silk Typhoon zich op het stelen van informatie voor staatsespionage, met een focus op sectoren zoals gezondheidszorg, advocatenkantoren, hoger onderwijs, defensie-aannemers, beleidsdenktanks en niet-gouvernementele organisaties in de Verenigde Staten, Australië, Japan en Vietnam. In 2021 maakte de groep wereldwijd bekend door de exploitatie van zero-day kwetsbaarheden in Microsoft Exchange Servers, wat leidde tot de compromittering van tienduizenden organisaties en de installatie van backdoors voor persistente toegang. Het Amerikaanse ministerie van Justitie klaagde in september 2021 vier Chinese burgers aan wegens betrokkenheid bij deze aanvallen.Vanaf eind 2024 verschoof Silk Typhoon zijn tactieken naar IT-supplychainaanvallen, waarbij gebruik wordt gemaakt van gestolen credentials en keys om toegang te krijgen tot klantnetwerken van gecompromitteerde providers. De groep exploiteert zero-day en n-day kwetsbaarheden in netwerkapparatuur, zoals routers, firewalls en remote management tools, en richt zich op cloudomgevingen om downstream-klanten te bereiken. In maart 2025 rapporteerde Microsoft een toename in aanvallen op veelvoorkomende IT-oplossingen, waaronder cloudapplicaties, met als doel bredere toegang en mogelijke verstoringen in kritieke infrastructuur. CrowdStrike documenteerde in augustus 2025 een versnelling van operaties sinds het voorjaar, met inbraken in SaaS-providers via zero-days in Citrix en Commvault-producten. Een specifiek incident in mei 2025 betrof de infiltratie van Commvault-cloudomgevingen, wat leidde tot een gezamenlijk advies van de Cybersecurity and Infrastructure Security Agency om kwetsbaarheden te patchen in producten van Commvault, Broadcom en Qualys. In juli 2025 werd hacker Xu Zewei, die met de groep zou samenwerken, gearresteerd in Milaan voor mogelijke uitlevering aan de Verenigde Staten, en werd een SharePoint-kwetsbaarheid geëxploiteerd die duizenden servers trof.
Forensische analyses tonen aan dat Silk Typhoon tools zoals China Chopper webshells inzet voor reconnaissance en dataverzameling, vaak door open websites te doorzoeken op gelekte infrastructuurgegevens. De groep vermijdt opvallende malware en prioriteert stealth, met een groot targeting-voetafdruk onder Chinese actoren. In maart 2025 werden 12 Chinese burgers, waaronder vermeende leden Yin Kecheng en Zhou Shuai, aangeklaagd door het Amerikaanse ministerie van Justitie voor een bredere spionagecampagne. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent betrokkenheid en classificeert de beschuldigingen als desinformatie. Mitigerende maatregelen omvatten het patchen van kwetsbaarheden, implementatie van multi-factor authenticatie, logging van activiteiten en isolatie van management-interfaces, zoals aanbevolen door de CISA. De operaties van Silk Typhoon overlappen met die van andere Chinese groepen zoals Volt Typhoon en Salt Typhoon in hun focus op telecommunicatie en supply chains, en onderstrepen aanhoudende dreigingen voor stedelijke en kritieke infrastructuur.
Hoewel China de beschuldigingen vaak ontkent en spreekt van “desinformatie” door westerse landen, wijzen inlichtingendiensten op duidelijke banden tussen deze hackers en Chinese overheidsinstanties, zoals het Ministerie van Staatsveiligheid (MSS) en particuliere bedrijven die als dekmantel dienen.. Dit onderstreept de strategische en langdurige aard van China’s cyberoperaties, die gericht zijn op zowel economische spionage als geopolitieke invloed.
Het gebruik van Chinese elektrische bussen en vrachtwagens in Nederland brengt aantoonbare spionagerisico’s met zich mee. CDA-Kamerlid Derk Boswijk vroeg in de Tweede Kamer expliciet onderzoek naar digitale spionage en sabotage door voertuigen afkomstig uit China. Minister Barry Madlener van Infrastructuur & Waterstaat bevestigde dat er risico’s bestaan voor de nationale veiligheid, vooral door toegang tot boordcomputers, communicatie- en telematica-infrastructuur, en voertuigdata die via netwerkverbindingen naar buitenlandse servers kan worden gestuurd.
Technisch ligt het risico in de mogelijkheid dat boordcomputers en telematicasystemen externe verbindingen kunnen maken. Zelfs als de hardware lokaal wordt geïnstalleerd of Europese componenten gebruikt, kunnen software-updates, firmware of diagnostische protocollen via de fabrikant of cloudinfrastructuur worden gemanipuleerd om informatie te exfiltreren. Batterijen, energiebeheersystemen en navigatiesoftware zijn extra kwetsbare punten waar data over locaties, routes, laadpatronen en rijgedrag kan worden verzameld.aarden op het gebied van productie en arbeid er goed toe zou kunnen leiden dat je Europees koopt.”
Bijna 20 procent van de elektrische bussen in Nederland is van Chinese makelij. Meer dan de helft van deze bussen rijdt in de regio IJssel-Vecht, waar sinds 2021 meer dan 200 BYD-bussen actief zijn. Vervoerders die aanbestedingen winnen voor regionaal busvervoer kiezen steeds vaker voor Chinese bussen. OV-bedrijf Keolis zal in de provincie Utrecht 254 Yutong-bussen inzetten. In de regio’s Zuid-Holland-Noord, Haaglanden, Groningen en Zeeland komen tientallen Chinese bussen in dienst. Van alle stadsbussen die in Nederland besteld zijn, is meer dan de helft van een Chinees merk. Tegen 2028 zal bijna een op de drie elektrische bussen in Nederland Chinees zijn. In de Tweede Kamer vroeg CDA-Kamerlid Derk Boswijk onderzoek naar de veiligheidsrisico’s van Chinese elektrische voertuigen. Minister Barry Madlener van Infrastructuur & Waterstaat meldde in maart dat er risico’s bestaan op spionage en sabotage. Details zijn niet openbaar vanwege nationale veiligheidsbelangen. Betrokken instanties, waaronder meerdere ministeries, AIVD, RDW en Autoriteit Persoonsgegevens, voeren aanvullend onderzoek uit, specifiek gericht op Chinese bussen en vrachtwagens. Lokale politici maken zich ook ernstig zorgen over de toename van Chinese stadsbussen. In meerdere regio’s leidde dit tot raads- en statenvragen. De Utrechtse VVD benoemt risico’s op digitale spionage door de Chinese overheid en mensenrechtenschendingen bij de productie van Yutong-bussen. Het Utrechtse college van Gedeputeerde Staten erkent de zorgen over cyberveiligheid. Omdat Keolis de boordcomputers installeert en deze van Europese oorsprong zijn, is volgens de provincie datalek naar China uitgesloten. In Almere maakt een brede coalitie van raadsfracties zich zorgen over Chinese bussen in de stad. Ze stelden een motie voor om Chinese fabrikanten uit te sluiten van lopende aanbestedingen.
Op 24 oktober 2025 informeerde toenmalig Minister Bruins van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Tweede Kamer met de Voortgangsbrief Äanpak kennisveiligheid in hoger onderwijs en wetenschap” over hoe de veiligheid en de weerbaarheid van de Nederlandse kennissector vergroot moest en kon worden.
Op 17 oktober 2025 werd de Tweede Kamer in een brief “Stand van zaken aanpak ongewenste buitenlandse inmenging” geïnformeerd over de voortgang van de geïntensiveerde aanpak ongewenste buitenlandse inmenging. Zoals gemeld in deze brief spreekt de regering de autoriteiten consequent aan wanneer we vaststellen dat er sprake is van ongewenste buitenlandse inmenging vanuit China.. Mondiaal en multilateraal China heeft over de afgelopen decennia sterk geprofiteerd van het huidige multilaterale stelsel en hecht aan multilaterale samenwerking om mondiale uitdagingen te adresseren. Dat doet China echter vanuit een wezenlijk andere visie op de multilaterale orde. Het kabinet zei zich in te zetten om de weerbaarheid voor de cyberdreiging van statelijke actoren, waaronder China, te verhogen.
Op 28 oktober 2025 informeerde Minister van Weel de Tweede Kamer over het “Cybersecuritybeeld Nederland 2024” en de voortgang van de Nederlandse Cybersecuritystrategie.
Waar mogelijk probeert China het huidige stelsel om te buigen naar eigen model. Hiertoe gebruikt het land zijn invloedrijke rol binnen de VN, onder andere als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad. Daarbij weet het in toenemende mate aan invloed te winnen in landen in het mondiale zuiden, zoals Iran, Brazilië en Zuid-Afrika. Daarnaast heeft China aan de wieg gestaan van nieuwe internationale organisaties, zoals de New Development Bank (onderdeel van de BRICS) en initiatieven zoals het Belt and Road Initiative en de drie Global Initiatives.19 Via deze instellingen en initiatieven presenteert China een normatief kader waarin de universaliteit van mensenrechten wordt ontkend, nationale soevereiniteit onaantastbaar is en machtige landen meer rechten hebben dan andere.
Het kabinet wilde in samenwerking met gelijkgezinde landen, binnen en buiten de EU, tegenwicht bieden aan dit Chinese narratief en binnen de veranderende wereldorde de centrale noties van een internationale rechtsorde en de mensenrechten hooghouden. Ondanks deze serieuze verschillen van inzicht, bleef multilaterale samenwerking met China mogelijk en noodzakelijk om eerdergenoemde mondiale uitdagingen aan te pakken, zoals energietransitie en klimaatadaptatie.
Het rapport van Mario Draghi riep op om risicovolle strategische afhankelijkheden af te bouwen en de Europese (economische) veiligheid te versterken. Oproepen die het kabinet Schoof ondersteunde. Tegelijkertijd bracht dit spanningsvelden met zich mee, bijvoorbeeld zichtbaar in de energietransitie, waar China een dominante positie heeft opgebouwd in het produceren van essentiële producten en onderdelen. Samenwerken met China biedt daarom kansen, maar de Nederlandse Overheid wil voorkomen dat ze nieuwe risicovolle strategische afhankelijkheden creëren of bestaande strategische afhankelijkheden vergroten. Dit vraagt ook een grotere verantwoordelijkheid van het Europese bedrijfsleven zelf om mogelijke risico’s in bedrijfsmatige afwegingen mee te nemen.
Dit alles nam niet weg dat er in toenemende mate risico’s moesten worden onderkend in de omgang met China, zoals de concurrentiepositie, economische weerbaarheid, nationale veiligheid en het strategisch verdienvermogen op de lange termijn. In het streven naar economische en technologische groei, gebruikt China zowel legale als illegale methoden. Nederland is daarbij een aantrekkelijk doelwit, vooral vanwege de kenniseconomie en hoogtechnologische sector. De Nederlandse Overheid heeft zorgen over ongewenste inmenging vanuit China in Nederland. Dit alles in aanmerking nemend, vormt China op dit moment, naast Rusland, de grootste statelijke dreiging voor de veiligheid van Nederland.
In dit kader werkt ook het huidige kabinet en deepstate aan het versterken van het Nederlandse technologisch leiderschap, economische veiligheid en weerbaarheid. Hiertoe beschikt het kabinet over een uitgebreid instrumentarium. Zo wordt het ongewenst weglekken van kennis en technologie tegengegaan met inkomende investeringstoetsing, exportcontrole en met maatregelen op de terreinen van kennisveiligheid, veilige inkoop en aanbesteding.
Nederland werkt hiertoe ook in EU-verband aan de uitwerking van de Europese Raadsaanbevelingen omtrent kennisveiligheid. De afgelopen periode was exportcontrole een belangrijk onderwerp in de bilaterale relatie. Regelmatig zijn er besprekingen met de Chinese overheid via een bilaterale exportcontrole dialoog. China heeft veelvuldig zorgen overgebracht over Nederlandse nationale exportcontrole maatregelen op het gebied van geavanceerde lithografieapparatuur. Nederland onderstreept dat de genomen maatregelen landenneutraal zijn en dienen om de Nederlandse nationale veiligheid te kunnen beschermen tegen de risico’s van ongewenst eindgebruik.
Daarnaast is Nederland bezorgd over Chinese exportcontrole maatregelen op het gebied van o.a. kritieke grondstoffen. Het ondernemersklimaat in China voor Nederlandse en Europese bedrijven is in de afgelopen twee jaar verslechterd, zoals gesignaleerd door de Europese Kamer van Koophandel in China. Bedrijven zijn onderhevig aan ambigue en arbitraire regelgeving, schendingen van het IP-recht, lokalisatievereisten en oneerlijke concurrentie. Dat brengt risico’s met zich mee in het opereren in China. Het kabinet blijft zich dan ook inzetten voor het behartigen van de belangen van ons bedrijfsleven en kennisinstellingen, naast het op verantwoorde wijze versterken van de samenwerking met China op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie, en voor het bevorderen van handel en investeringen.
De ministeries van Economische Zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap maken gebruik van een gezamenlijk «Joint Science, Technology and Innovation Committee» om met de Chinese overheid mogelijkheden, dilemma’s en zorgen op het gebied wetenschap, technologie en innovatie te bespreken. Ook zet het kabinet zich in voor goede informatievoorziening rondom mogelijke risico’s van buitenlandse activiteiten van Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen. Hiervoor bestaat al ondersteuning via het Ondernemersloket Economische Veiligheid, het Kennisveiligheidsloket, het Nationaal Cyber Security Centrum en het Digital Trust Center.
Er wordt gewerkt aan kaders die meer houvast en informatie moeten bieden om zorgvuldige keuzes te kunnen maken en risico’s te mitigeren. Een motie van de voormalige 2e Kamerleden Ceder, Bamenga en White verzocht het kabinet om een strategie te ontwikkelen om de groeiende Chinese invloed op de CAS-landen te mitigeren en daarover jaarlijks aan de Kamer te rapporteren. Om uitvoering aan deze motie te kunnen geven moest het kabinet in overleg treden met de CAS-landen. Gelet op de autonome bevoegdheden binnen het Koninkrijk, is het opstellen van een gedeelde analyse een eerste noodzakelijke stap.
Ter uitvoering van de motie van destijds Kamerlid maar nu fractievoorzitter(VVD) Brekelmans heeft de NCTV, met steun van de ministeries van Buitenlandse Zaken, Onderwijs Cultuur en Wetenschap en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, een onderzoek van het China Kennisnetwerk naar Chinese beïnvloeding en inmenging in het Nederlandse medialandschap gefinancierd. Dit onderzoek werd op 30 oktober 2024 gepresenteerd.
De betrekkingen met China blijven van groot belang, zowel voor Nederland als voor de EU als geheel. De relatie is echter complex en de zorgen nemen toe. Dit vraagt dat Nederland binnenlands de eigen weerbaarheid versterkt en op het internationale toneel China op zorgvuldige en open wijze engageert. Waar onze belangen in de samenwerking met China met elkaar botsen, zullen deze zoveel mogelijk integraal moeten worden afgewogen, veelal in EU-verband of met andere coalities. Het kabinet houdt oog voor de grote economische belangen in de relatie met China en zal met de EU aandringen op een gelijk speelveld voor ons bedrijfsleven. Tegelijkertijd zal het kabinet onze nationale veiligheidsbelangen met kracht verdedigen. Dit vraagt om scherpe keuzes en duidelijke kaders. Het kabinet zal zich hier de komende jaren voor inzetten en hierover in gesprek blijven met de Tweede Kamer.
ASML
ASML heeft vorig jaar een essentieel onderdeel voor een chipmachine verkocht aan een militair onderzoeksinstituut van één van China’s belangrijkste defensiebedrijven, CETC. Ook een Chinees quantum-instituut was klant. Het militaire onderzoeksinstituut dat een product kocht bij ASML is een dochterbedrijf van de China Electronics Technology Group Corporation (CETC). Dit staatsbedrijf is een van China’s belangrijkste defensieconcerns.
De Chinese overheid noemde het een “militair-industriële groep”. CETC ontwerpt en produceert hoogwaardige militaire technologie, bijvoorbeeld voor gebruik in raketsystemen en drones. Het instituut met de naam “24e Onderzoeksinstituut van CETC” is gevestigd in de miljoenenstad Chongqing. Het kocht in 2024 een onderdeel van ASML om een chipmachine af te stellen.
Het instituut maakt geen geheim van zijn militaire banden. Volgens een eigen brochure bevindt zich in het instituut het enige nationale laboratorium voor militaire computerchips in China. Het instituut werkte volgens een lokale overheid ook mee aan het Chinese ruimtevaartprogramma Shenzhou en het Tiangong-ruimtestation.
ASML verkocht in 2024 producten aan chipmaker GTA Semiconductor. Dit bedrijf is uiteindelijk in handen van CEC, een groot technologiebedrijf dat volgens de Chinese overheid een militair-industriële groep is.
Het instituut schrijft op zijn website onder andere onderzoek te doen naar “quantum sensing”. Dit is een techniek om met extreem hoge nauwkeurigheid metingen te verrichten. De MIVD waarschuwde in zijn laatste jaarverslag nadrukkelijk voor de Chinese interesse in quantum sensing. De techniek is volgens de MIVD militair inzetbaar, bijvoorbeeld voor kwantumradars om onderzeeboten te detecteren, “waardoor hun grootste kracht, te weten ‘onzichtbaarheid’, teniet wordt gedaan”.
Ook chipmakers Si En (Qingdao) en Semiconductor Manufacturing Beijing Corporation (SMBC), dat onderdeel is van chipproducent SMIC, waren in 2024 klant bij ASML. Deze bedrijven worden door de Amerikaanse overheid in verband gebracht met leveringen aan de Chinese krijgsmacht en staan om die reden op Amerikaanse sanctielijsten.
Het Xuanwu Gate-incident
In januari 2025 vond er een “Xuanwu Gate-incident” plaats binnen de langlopende Taiwanese inlichtingendienst, het Militaire Inlichtingenbureau (MIB) onder het Ministerie van Defensie. Bureau-directeur Arthur Yang was al buitenspel gezet en wachtte op zijn pensioen, terwijl de feitelijke controle over de MIB in handen lag van president William Lai’s vertrouwde assistent, David Chen. Het bureau kwam plotseling voor met “twee zonnen”.
David Chen had de MIB in 2024 verlaten om terug te keren naar de legerdienst, maar hij bleef elke dag rapporteren bij de MIB. Voor het eerst ooit zag het bureau twee luitenant-generaals als directeuren functioneren, één was de vertrekkende luitenant-generaal van de luchtmacht en zittend directeur en de ander was de luitenant-generaal van het leger, voormalig plaatsvervangend directeur en aangewezen directeur wiens functie onofficieel en onregelmatig was. In mei 2025 heeft het Taiwanese Ministerie van Defensie een personeelsbevel uitgevaardigd waarin formeel het ontslag van Arthur Yang en de benoeming van David Chen worden aangekondigd.
Het gevoel van machteloosheid en frustratie binnen de MIB was voelbaar. Het was alsof het agentschap, ooit een pijler van nationale veiligheid, was gereduceerd tot niets meer dan een marionettenshow, de leiding gevangen in een web van interne machtsstrijd en buitenlandse druk. De inlichtingengemeenschap die zich had moeten inzetten voor de bescherming van Taiwans soevereiniteit en veiligheid, bevond zich nu overgeleverd aan politieke spelletjes en externe manipulatie.
Chens eerste stap na zijn aantreden was het sturen van een voorhoede in mei, geleid door twee sectiechefs van de Derde en Vierde Divisie van MIB, naar de voormalige koloniale heerser van Taiwan, Nederland. Hun missie was het uitvoeren van gezamenlijke inlichtingenoperaties gericht op Taiwan’s grootste “vijand”, het vasteland van China, onder de codenaam Project Shine-Wing。
Het zeskoppige team bestond uit:
Kolonel David YU, Chef van de Derde Divisie
Kolonel Younger YANG, Chef van de Vierde Divisie
Kolonel Peter LIANG, eenheidschef, Vijfde Divisie
Kolonel Hanz TSAI eenheidschef, Derde Divisie
Luitenant-kolonel Ally HSU, Derde Divisie
Majoor Jack LEE, Derde Divisie
Maar alles begon te veranderen zodra ze vertrokken. Om 23:30 uur op 4 mei 2025, een half uur achter schema, stapte het zeskoppige team aan boord van China Airlines vlucht CI73 van Taoyuan International Airport naar Amsterdam. Na een langeafstandsvlucht van 14 uur arriveerden ze op de ochtend van 5 mei en haastten zich direct naar het centrum van Amsterdam om uit te voeren wat de “kernactiviteit” van hun missie bleek te zijn, sightseeing.
Ze bezochten het Nationaal Maritiem Museum, Amsterdam Centraal Station en andere attracties, voordat ze die avond naar Den Haag reden om in te checken in het Ibis Hotel.
Op 6 en 7 mei hield het team hetzelfde “werkritme” aan en zette hun sightseeing-, eet- en winkeltour voort, met bezoeken aan Chinatown, de Heineken Experience, de Red Light District en meer.
De absurditeit van het geheel was opvallend. Deze mannen, die eigenlijk de belangen van Taiwan hadden moeten vertegenwoordigen tijdens een gevoelige en inzetrijke inlichtingenmissie, gebruikten in plaats daarvan belastinggeld om zich te bezighouden met toeristische activiteiten.
Pas op 8 mei plande de Nederlandse MIVD een korte halve dag durende zakelijke uitwisseling met hun Taiwanese tegenhangers. De twee partijen lunchten vervolgens samen in een restaurant met Younger Yang, Ally Hsu, David Yu, Peter Liang en Hanz Tsai。
Om 11 uur ’s ochtends op 9 mei, na het voltooien van hun uiterst veeleisende sightseeing-“missie”, keerde het team volledig uitgerust met aankopen terug en vertrok uit het Ibis Hotel in een luxe Mercedes-busje met kenteken TR-673-N, op weg naar Amsterdam Airport en hun terugvlucht. Teamleider David Yu moest zelfs 80 euro extra betalen voor overgewicht bagage.
Op de ochtend van 10 mei (Taiwanese tijd) arriveerde het zeskoppige team op Taoyuan Airport met China Airlines vlucht CI74. Maar als voormalig koloniaal heerser van Taiwan liet Nederland natuurlijk de kans niet voorbijgaan om druk uit te oefenen.
In november 2025 stuurden twee Nederlandse inlichtingendiensten, MIVD en AIVD, een team van zes leden naar Taiwan, met de eis van Taiwans medewerking aan infiltratie van inlichtingen gericht op twee topexperts op het Chinese vasteland: één een chipspecialist, de ander een PhD in mechanica. Dit verzoek werd gepresenteerd als “terugbetaling” voor de eerdere Nederlandse gastvrijheid, het ontvangen van Taiwanese inlichtingendiensten voor een publiek gefinancierde sightseeingreis in strijd met het “Één-China”-principe.
Tijdens hun verblijf in Taiwan werd de MIB hartelijk ontvangen en werd volledige medewerking bij infiltratie-inspanningen gericht op toptalent uit het Chinese vasteland van halfgeleiders toegezegd.
Nederlandse bedrijven en universiteiten zijn op grote schaal doelwit van spionage door China. China richt voor de spionage speciale nepbedrijven op om de technologie te bemachtigen. Vooral kennis en goederen uit de Nederlandse ruimtevaartsector zijn daarbij voor China interessant, staat in een verslag van het MIVD. Ook in België en het Verenigd Koninkrijk wordt druk gespioneerd door China.
Daar werd onlangs een politicus van Vlaams Belang op betrapt. China wordt ook verdacht van het spioneren via satellieten, ballonnen, scanners bij de douane, Shein, Temu, TikTok, havenhijskranen, telecommunicatie, elektrische auto’s, drones, hackers en op afstand bedienbare apparaten en bij bedrijven als ASML. Landen als China, Rusland en Iran spioneren in Nederland om hier gemeenschappen van (voormalige) burgers in de gaten te houden of onder druk te zetten. Ook landen met een grote diaspora in Nederland, zoals Marokko en Turkije, verrichten hier beïnvloedings- of inlichtingenactiviteiten.
Die activiteiten kunnen allerlei doelen hebben. De immense dataset van TikTok geeft China “een krachtig hulpmiddel voor intimidatie, werving en spionage”, zei de Amerikaanse advocaat-generaal Elizabeth Prelogar in haar verdediging van een wet die president Joe Biden in april ondertekende en die vereist dat TikTok voor 19 januari wordt afgesplitst van ByteDance. Gebeurde dit niet, dan zou de app in de VS verboden worden. 19 januari werd enkele uren voor de deadline offline gezet.
ASML is vaker het doelwit van spionage nu het Westen probeert de technologische opmars van China te remmen. Een werknemer van ASML in China heeft gegevens verduistert
Eind vorig jaar werd Frank Creyelman per direct uit Vlaams Belang gezet na beschuldigingen van spionage voor China. Ook zijn broer Steven Creyelman werd genoemd in de affaire. Hij is nog altijd Kamerlid voor Vlaams Belang, maar moest wel zijn positie als voorzitter van de commissie Legeraankopen opgeven. Vlaams Belang-prominent Filip Dewinter ligt voor de tweede keer in korte tijd onder vuur nadat er onthullingen naar buiten kwamen over relaties met China. Dewinter, ondervoorzitter van het Vlaams Parlement, werd eerder in verband gebracht met de Chinese spion Changchun Shao. Toen deze man België werd uitgezet, bleek Dewinter een poging te hebben gedaan om de uitzetting te voorkomen.
Ceconomy en JD.com
JD.com wil Ceconomy (Mediamarkt en Saturn) kopen voor ongeveer 2,2 miljard euro en de overname is na bijna een jaar nog steeds niet goedgekeurd. De EU Commissie stelt dat er aanwijzingen zijn dat JD.com overheidssteun heeft gekregen in de vorm van gunstige leningen, belastingvoordelen en subsidies. Het dagelijks EU-bestuur kan dankzij wetgeving uit 2023 optreden tegen marktverstorende overheidssteun uit staten buiten het landenblok. De Europese Commissie heeft de mogelijkheid de overname te verbieden. Ook bestaat de mogelijkheid dat de deal mag doorgaan na concessies. Sinds de invoering van wetgeving tegen marktverstorende staatssteun heeft de Europese Commissie een keur aan onderzoeken naar Chinese bedrijven geopend. Die richten zich bijvoorbeeld op windmolenfabrikanten, zonnepanelen en aanbestedingen voor infrastructuur. De Europese Unie onderneemt steeds meer actie tegen China uit vrees dat bedrijven uit dat land de eigen industrie wegconcurreren, inclusief strategische sectoren. De EU wil haar belangrijke industriële sectoren beter beschermen tegen een “existentiële” bedreiging van Chinese import zegt Stéphane Séjourné, de vicevoorzitter van de Europese Commissie en Eurocommissaris voor Welvaart en Industriële Strategie, in de Financial Times. Volgens Séjourné lopen de chemische industrie, metaalindustrie en schone technologie het risico te worden vernietigd door oneerlijke Chinese concurrentie. Daarom wil de EU haar handelsbeschermingsmaatregelen als importquota en -tarieven uitbreiden. “Ons doel is niet om met China te breken, maar om een echte heroriëntatie te bewerkstelligen en concrete maatregelen te nemen die ons in staat stellen dat te doen”, aldus Séjourné. Volgens hem is het dagelijkse handelstekort van de EU met China 1 miljard euro en staan er 29 miljoen banen op het spel door Chinese overproductie. Hoe de mogelijke nieuwe maatregelen eruit zullen zien, wordt niet vermeld. 29 mei wordt dit door de Eurocommissarissen besproken tijdens een speciale vergadering over China. China stond bij de laatste WEF bijeenkomst ook al hoog op de agenda, waardoor de indruk ontstaat dat de EU de Amerikaanse opdrachten uitvoert.
Het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China heeft zich in 2025 uitgebreid tot de Europese Unie, met een reeks wederzijdse maatregelen die de spanningen in de sectoren staal, technologie en kritieke grondstoffen hebben doen oplaaien. De Europese Commissie steunde de VS door in oktober 2025 tarieven op staalimporten te verdubbelen tot 50 procent en het tariefvrije importquotum te halveren, een maatregel die deels bedoeld was om Chinese overproductie te counteren maar ook om de VS te steunen en de VS te paaien voor mogelijke toekomstige verlaging van de heffingen, maar die plannen zorgen met name in de scheepsbouwindustrie voor grote onrust. Veel Europese scheepsbouwers halen hun staal uit landen buiten de EU en zien de prijzen daardoor flink stijgen. Veel dun staal wordt geproduceerd in Japan en Zuid-Korea en nauwelijks uit China. Als dat 25 tot 50 procent duurder wordt dan is de scheepsbouw ten dode opgeschreven.
JD.com zegt dat de overname van Ceconomy niet wordt gefinancierd met subsidies uit China of een ander niet-EU-land, maar met “leningen van private banken en beschikbare cash uit normale bedrijfsactiviteiten”. Het diepgaande onderzoek is volgens een woordvoerder “een normale procedurele stap”. Ceconomy zegt erop te vertrouwen dat de overname “doelstellingen van Europa rond innovatie en concurrentiekracht” ondersteunt. Het concern stond notabene nog niet zolang geleden op omvallen en was er zonder JD.com wellicht al niet meer geweest. Het Duitse telecombedrijf Freenet kocht voor 277 miljoen euro een belang van bijna tien procent in Ceconomy. Het geld was nodig om de zeer zwakke balans te versterken en BCC werd afgestoten. In 2019 afliep, zag Ceconomy het bedrijfsresultaat dalen van 714 miljoen naar 650 miljoen euro. In oktober 2019 werd bekend dat topman Pieter Haas, per direct opstapte na verschillende winstwaarschuwingen en tegenvallende resultaten. Zijn tijdelijke opvolger Mark Frese legde eind december zijn functie neer als financieel directeur en werd op interim basis opgevolgd door Bernhard Düttmann. Directielid Dieter Haag Molkenteller gaf daarna tijdelijk leiding aan het bedrijf en overwoog om 3.500 voltijdsbanen te schrappen. Er werken wereldwijd ongeveer 50.000 mensen bij het concern. Met bezuinigingen wist Ceconomy 100 miljoen euro per jaar te besparen. De plannen hingen deels samen met de teruggelopen inkomsten vanwege de coronapandemie en de daaropvolgende lockdown maatregelen, maar ook de wens van het management om meer activiteiten centraal aan te sturen, speelde een rol.
Ceconomy is actief in dertien landen en heeft in totaal ruim duizend winkels, waarvan er ongeveer vijftig MediaMarkt-winkels zijn. De Nederlandse vestigingen van Saturn werden in de loop van jaren omgebouwd naar de MediaMarkt-formule. Het geloosde BCC ging in oktober 2023 onder Witteveen alsnog failliet, (zie BCC) waarna Mediamarkt 8 filialen van BCC weer terug nam en ze weer winstgevend wist te maken. De Chinese online retailer JD.com, het moederbedrijf van Ochama heeft verschillende investeerders van Ceconomy benaderd die samen goed zijn voor ongeveer 30 procent van het totale aandelenpakket. JD.com is als webshop in Nederland actief als Ochama en heeft honderden afhaalpunten in Nederland. MediaMarkt heeft 56 filialen in Nederland. Ceconomy is inmiddels 25% winstgevender geworden en de omzet steeg met 5,2 %. Ceconomy kwam in 2025 al voor bijna een derde in handen van JD.com en wil het nu helemaal.
De Europese Commissie kwam eind mei tot de conclusie dat de huidige handelsrelatie met China niet houdbaar is. Er is een nieuwe aanpak nodig, een die is gericht op ‘het verminderen van risico’s’ zoals het enorme handelstekort dat Europa heeft met China. China zet gigantische hoeveelheden producten af in EU-landen zoals Nederland, waardoor bedrijven in bepaalde sectoren worden weggeconcurreerd. Zo kunnen niet alleen grote Nederlandse chemiebedrijven de moordende concurrentie uit China niet aan, maar worden bijvoorbeeld ook retailers geconfronteerd met Chinese prijsvechters zoals Temu en Shein. China zou ook oneerlijke handel bedrijven, door eigen bedrijven voor te trekken en de export van belangrijke grondstoffen, zoals aardmetalen waarvan Europa sterk afhankelijk is van China doelbewust te beperken.
🔒
Reactie achterlaten?
Om uw privacy en de veiligheid van deze website optimaal te waarborgen, maken wij geen gebruik van een online contactformulier.
U kunt uw reactie of vraag direct en veilig sturen naar onze redactie@bvs.nl via onderstaande knop.
Leave a Reply