Xylitol, een zoetstof die veelvuldig wordt gebruikt in alledaagse producten zoals kauwgom, jam, tandpasta en yoghurt, blijkt niet zo onschuldig. De stof wordt door fabrikanten vaak als een gezonder alternatief voor suiker voorgespiegeld maar nu blijkt uit onderzoek dat hoge xylitolspiegels in het bloed sterk samenhangen met een verhoogd risico op beroertes, hartaanvallen en vroegtijdig overlijden.
Deze verontrustende bevindingen zijn gepresenteerd in München tijdens het jaarlijkse congres van de European Society of Cardiology (ESC), de grootste hartconferentie ter wereld. Van nature komt deze specifieke suikeralcohol slechts in zeer kleine hoeveelheden voor in bepaalde groenten en fruit. De voedingsindustrie voegt de stof tegenwoordig echter toe in concentraties die dikwijls meer dan duizend keer hoger liggen om producten suikervrij of suikerarm te maken.
Hoewel de zoetstof door strenge regelgevende instanties altijd als veilig werd bestempeld, ontbrak het tot voor kort aan degelijke lange termijn gegevens over de effecten op het hart en de bloedvaten. Om die impact in kaart te brengen, analyseerden onderzoekers de medische gegevens van maar liefst 17.710 deelnemers verspreid over twee grote bevolkingsstudies in Canada en Europa. De groep patiënten met de hoogste concentratie xylitol in het bloed vertoonde een significant grotere kans op ernstige cardiovasculaire complicaties.
In het Canadese deel van het onderzoek, dat een follow-up van zes jaar kende, lag dit risico 57 procent hoger. Binnen het dertig jaar durende Europese onderzoek werd een stijging van 18 procent waargenomen. De data tonen aan dat het risico dosisafhankelijk is en dat naarmate de spiegel in het bloed stijgt, de kans op complicaties toeneemt. Opvallend is dat dit verhoogde risico volledig losstaat van andere bekende gezondheidsindicatoren. Zaken zoals de leeftijd van de deelnemers, het geslacht, de Body Mass Index (BMI) of de aanwezigheid van diabetes en een hoge bloeddruk speelden geen rol bij de uitkomst.
De zoetstof vormt daarmee een op zichzelf staande risicofactor. Eerder biologisch laboratoriumonderzoek bood hier al een mogelijke verklaring voor; blootstelling aan xylitol zorgt ervoor dat bloedplaatjes actiever worden en sneller gaan klonteren, wat de vorming van gevaarlijke bloedproppen in de hand werkt. Dokter Marco Witkowski van het Charité Universitair Ziekenhuis in Berlijn, die de presentatie van het rapport op het ESC-congres begeleidde, waarschuwt voor de blinde aanname dat kunstmatige zoetstoffen per definitie gezonder zijn dan suiker. De langetermijnresultaten laten pijnlijk duidelijk zien hoe weinig er feitelijk bekend is over de cardiovasculaire veiligheid van xylitol, terwijl de stof ondertussen in steeds grotere hoeveelheden aan ons voedsel wordt toegevoegd.
Leave a Reply