De verkoop van opnieuw 10% van het staatsbelang in ABN AMRO en de lopende verkenningen rondom de privatisering van de Volksbank doen vermoeden dat Eelco Heinen creatief bezig is om de gewijzigde kabinetsplannen, vanwege de Pro blokkade, creatief te financieren. In de eerdere verkoopronde werd het overheidsbelang in ABN AMRO al met 10% verminderd. Deze verkopen leverden de staat ook circa 2,5 miljard euro op.
Door het belang in ABN AMRO via een nieuw NLFI handelsplan opnieuw te halveren van 20,7 procent naar 10,5 procent wordt nog eens 3,5 miljard euro verzilverd. Omdat de begrotingstekorten structureel te dekken heeft Eelco Heinen voor volgend jaar de resterende 10% beschikbaar en voor het 3e en vierde jaar zijn er de geplande opbrengsten van de verkoop van de Volksbank, die naar verwachting ook zo’n 3 miljard in het laatje zullen brengen. Volgens de vigerende begrotingsregels van de Rijksoverheid is de opbrengst uit de verkoop van staatsdeelnemingen expliciet niet bestemd voor het kader- en het EMU-saldo. Dit betekent dat het geld wettelijk gezien niet mag worden toegevoegd aan de algemene middelen om lopende, structurele uitgaven (zoals uitkeringen, AOW-voorzieningen of gemeentelijke budgetten voor het sociaal domein) direct te financieren.
De miljardenopbrengsten stromen daarom dus eerst naar het aflossen van de nominale staatsschuld. Dit aflossingsmechanisme remt de door de kabinetswijziging oplopende staatsschuld en heeft daarbij ook een directe, kwantificeerbare impact op de rijksbegroting via de besparing op de jaarlijkse oplopende rentelasten van 3,67 procent.
Wanneer de overheid schulden aflost met de verkoopopbrengsten, hoeft zij over dat deel geen nieuwe obligaties uit te geven of te herfinancieren tegen de huidige hoge marktrente. De feitelijke en toekomstige rentebesparingen laten zien dat de directe besparing de overheid een directe structurele rentebesparing oplevert van 128,45 miljoen euro per jaar. Wanneer de totale buffer van circa 10 miljard euro aan bankenaandelen de komende twee jaar volledig wordt verzilverd, dan stijgt de jaarlijkse besparing op de rentelasten naar geschat zo’n 367 miljoen euro per jaar.
Indien de verwachte inflatiedruk aanhoudt en de kapitaalmarktrente doorstijgt naar een verwacht scenario van 4,25 procent dan is het kassa voor de schatkist. Dit zal de Staat dan nog eens 425 miljoen euro per jaar aan bespaarde rentelasten opleveren.
Eelco Heinen rekent zich echter te snel rijk met deze korte opleving. Alleen al het dividend van ASN Bank bedroeg vorig jaar 124 miljoen euro. De verdere afbouw van het staatsbelang in ABN AMRO leidt ook nog eens tot een structureel lagere dividendontvangst van circa €105 miljoen. Bij volledige privatisering van ASN Bank en verdere afbouw van ABN AMRO kan het jaarlijkse gemiste dividend daardoor 250 miljoen tot 300 miljoen euro bedragen.
De schatkist loopt na de verkoop van de kroonjuwelen dus structureel zo’n 300 miljoen euro aan dividend mis. Het verdonkeremanen van kroonjuwelen is een kostbare tactiek om een minderheidskabinet in stand te houden.