Frankrijk bevindt zich in een kritieke situatie. In 2023 was er al een begrotingstekort van 5,8 procent en dat is na drie jaar nog 5,1%. De rente op staatsobligaties stijgt ondertussen flink door de politieke onzekerheid. Centrale banktopman François Villeroy de Galhau waarschuwde eerder al voor de kwetsbare overheidsfinanciën en Moody’s verlaagde de vooruitzichten voor de kredietstatus van stabiel naar negatief, terwijl de rating zelf werd gehandhaafd op Aa3.
Ook plaatsvervangend topvrouw van het Internationaal Monetair Fonds Gita Gopinath waarschuwde in augustus 2025 bij haar afscheid dat obligatiemarkten wereldwijd ‘in een kwetsbare positie’ verkeren en wees daarbij ook expliciet op de ernstige situatie in Frankrijk die het waarschijnlijk tot in 2029 niet zal lukken om de begrotingstekorten terug te brengen tot de EU norm. Om de tekorten te financieren geeft Frankrijk staatsobligaties uit ter waarde van 11,5 miljard euro, waarvan 2,5 miljard inflatie-gebonden.
De begrotingscijfers van Frankrijk verslechteren sneller dan werd verwacht doordat de regering wordt belemmerd om belangrijke beleidsuitdagingen aan te pakken. Het Assemblée Nationale is versnipperd sinds de verkiezingen, waardoor het doorvoeren van hervormingen of zware bezuinigingen politiek vrijwel onmogelijk is.
De financiële situatie van Frankrijk, met de stijgende schulden en de politieke uitdagingen, vormt een risico voor de eurozone. Het herstellen van de Franse overheidsfinanciën is van cruciaal belang voor de economische toekomst van zowel Frankrijk als de gehele eurozone.
Vorig jaar kondigde Macron nog aan dat het defensiebudget bijna wordt verdubbeld tot 64 miljard euro in 2027, inclusief extra uitgaven van 3,5 miljard in 2026 en 3 miljard in 2027. Hiervan wordt onder andere een nieuw vliegdekschip gebouwd, dat net als zijn voorganger nucleair aangedreven zal worden. Het 310 meter lange schip krijgt ruimte voor 30 gevechtsvliegtuigen en ongeveer 2000 bemanningsleden. Door de nucleaire aandrijving kan het jarenlang zonder nieuwe brandstof varen. De bouw kost naar verwachting ongeveer 10 miljard euro. Naast de bouw van het nieuwe vliegdekschip kondigde Macron ook een extra investering in defensie aan om het leger te versterken. Met 200.000 actieve militairen heeft Frankrijk, na Polen, het grootste leger van de Europese Unie. Het aantal reservisten moet de komende vier jaar stijgen van 40.000 naar 80.000.
Er moet zo’n 126 miljard euro bezuinigd worden om tegen 2032 de staatsschuld te stabiliseren. De hoge staatsschulden van Frankrijk, Italië en Spanje maken de Economische en Monetaire Unie (EMU) zeer kwetsbaar. De Franse staatsschuld is al opgelopen tot 3,5 biljoen euro, Italië 3,1 biljoen euro en Duitsland met 2,9 biljoen.
Wat deze schuldenberg extra gevaarlijk maakt, is het wegblijven van economische groei in combinatie met een hardnekkig hoge inflatie. Nadat de Franse economie begin 2026 met 0,2 procent kromp, bleek de inflatie in de eurozone halverwege het jaar weer te zijn opgelopen tot 3,4 procent. De consumentenprijzen blijven ver boven de officiële doelstelling van 2 procent van de Europese Centrale Bank (ECB) steken. De eurozone bevindt zich hiermee in de gevarenzone van stagflatie: stagnerende groei, stijgende prijzen en een onhoudbare rentelastenpolitiek. Dat is voor de ECB een duivels dilemma want als zij de rente verhoogt om de inflatie te bestrijden, stijgen de Franse rentelasten op de schuld nog sneller. Als zij de rente verlaagt om de economie te stimuleren, blijft de inflatie te hoog.
De Franse minister van Onderwijs heeft 8 oktober 2026 als reactie op de aanhoudende felle protesten in Frankrijk een noodplan aangekondigd. Op korte termijn wil hij meer dan 3000 extra leerkrachten inzetten. De docenten moeten volgens minister Geffray gaan werken op de 514 scholen waarbij het lerarentekort het grootst is. Volgens de minister kunnen de meesten al voor volgende week dinsdag aan de slag. Daarnaast wordt er met “de Franse slag” geld vrijgemaakt om na de herfstvakantie, die in Frankrijk van 17 oktober tot 2 november duurt, tijdelijk personeel in te huren. Waar het geld vandaan gehaald moet worden is nog onduidelijk. De inflatie in Frankrijk loopt ondertussen gestaag op en ligt rond de 3 tot 3,4 % (HICP).