Het kabinet Jetten wil niet meer dan 5,1 miljard euro extra uittrekken tot en met 2040 voor het Mobiliteitsfonds waarmee veel van de infrastructuur wordt betaald. Hiervan gaat slechts 1,5 miljard euro naar onderhoud van infrastructuur. Naar regionale bereikbaarheid gaat blijvend extra geld, oplopend tot 300 miljoen euro per jaar.
Het tekort voor het onderhoud van de Nederlandse infrastructuur is opgelopen tot astronomische hoogte en veel viaducten staan letterlijk op instorten en moe(s)ten worden afgesloten voor zwaar wegverkeer. Volgens berekeningen van de Algemene Rekenkamer en adviesorganen komt Rijkswaterstaat tientallen miljarden euro’s tekort om wegen, vaarwegen en het watersysteem tot en met 2038 op orde te houden. Tel daar het achterstallig onderhoud aan het spoor bij op en het totale financieringsgat nadert de 80 miljard euro. De transportsector en binnenvaart luiden de noodklok: dit jaar dreigen er ook rijstroken te moeten worden afgesloten wegens instortingsgevaar.
Terwijl de budgetten voor wegen, vaarwegen en spoorwegen krimpen, stijgt de noodzaak tot renovatie juist hard. Veel kunstwerken, zoals bruggen, sluizen en viaducten, stammen uit de jaren 50 en 60 en zijn dringend aan vervanging toe. Een groot deel van deze objecten kampt met ‘waterstofverbrossing’ (haarscheurtjes in het staal binnen het beton), wat de constructieve veiligheid direct in gevaar brengt. Uit onderzoek van Rijkswaterstaat blijkt dat zeker dertien vitale bruggen en viaducten hierdoor kwetsbaar zijn. De renovatie van de iconische Van Brienenoordbrug in Rotterdam is hét symbool geworden van de crisis. De kosten hiervoor worden geschat op 1,5 tot 2 miljard euro. Grote bouwers zoals Mobilis, Dura Vermeer en Hollandia trokken zich eerder terug uit de aanbesteding vanwege de te grote financiële en technische risico’s. Rijkswaterstaat ziet zich nu genoodzaakt het project op te knippen in kleinere, afzonderlijke contracten om de risico’s te spreiden. De renovatie van het beweegbare deel staat gepland voor 2027, waarna de West- en Oostboog pas tussen 2030 en 2033 aan de beurt zijn. Vrachtverkeer mag sinds 18 juli 2026 ook niet meer over de Merwedebrug bij Gorinchem. In het najaar van 2016 ging de brug ook al dicht voor vrachtverkeer, omdat er haarscheurtjes in de draagconstructie waren ontdekt. De afsluiting leidde twee maanden lang tot zeker een half miljoen euro per dag. Eerder dit jaar was er nog gepland onderhoud aan de brug, die toen twee weekenden helemaal dichtging. De A27 ten noorden van de brug is ook wekenlang deels afgesloten vanwege werkzaamheden.
Onderzoeksinstituut TNO verwacht dat de totale kosten voor de vernieuwingsoperatie richting het jaar 2100 kunnen oplopen tot honderden miljarden euro’s. Meer dan de helft van deze lasten komt op het bordje van gemeenten en bouwbedrijven te liggen. Lokale overheden eisen inmiddels honderden miljoenen euro’s extra van het Rijk om de lokale infrastructuur overeind te houden. Uiteindelijk zou er structureel 2 procent van het bbp in infrastructuur geïnvesteerd moeten worden, een norm die al jarenlang niet wordt gehaald.
Belangenorganisaties uit de transportsector verwijten achtereenvolgende kabinetten een structureel gebrek aan daadkracht. Kostbare budgetten verdwijnen in de ogen van de sector naar de Europese Unie, asielopvang en steun aan Oekraïne, terwijl het fundament van de Nederlandse economie letterlijk wegzakt. Transportbedrijven vestigen hun hoop nu noodgedwongen op de inzet van defensiebudgetten: een adequaat en veilig transportnetwerk is immers ook voor de nationale en militaire veiligheid van cruciaal belang.
Ondertussen worstelen het Rijk en de regio’s met de financiering van nieuwe projecten. Voor de broodnodige bovengrondse OV-verbinding tussen Amsterdam en Haarlemmermeer (OVAH) is 4 tot 7 miljard euro nodig, maar pas vanaf 2039 wordt er structureel 200 miljoen euro voor gereserveerd. Wel wordt er, vanwege de woningbouwopgave, 1,8 miljard euro geïnvesteerd in de ‘Oude Lijn’ (het spoor tussen Leiden en Dordrecht). De verkenning voor de vier nieuwe stations (Dordrecht Leerpark, Rijswijk Buiten, Schiedam Kethel en Rotterdam Van Nelle) en de benodigde spoorverdubbeling is eind 2026 klaar, maar hiervoor is nóg eens circa 2 miljard euro extra nodig.
Suurhoffbrug (A15 richting Maasvlakte)
Sinds 16 september 2026 zijn de twee reguliere rijstroken van het westelijke (oude, 1974) deel afgesloten na ontdekking van scheuren in een hoofdligger. Al het verkeer rijdt over de vluchtstrook om de belasting te verminderen.
Verwachte duur: 4 tot 8 weken, of totdat verkeer in beide richtingen over de nieuwere oostelijke brug (2021) kan. Extra reistijd: meestal 20-30 minuten (soms meer, met files tot 12 km). Dit is een cruciale havenroute (dagelijks ~36.500 voertuigen, waarvan 15.500 vrachtwagens). Scheepvaart is niet gehinderd.
Hardenbergerbrug (A28 bij Nijkerk)
Volledig afgesloten van 7 tot 9 september 2026 in beide richtingen. Reden: uitspoeling (zand en grind weggespoeld rond de pijlers), waardoor de veiligheid niet meer gegarandeerd kon worden. Spoedherstel (aanvullen fundering) is uitgevoerd; de brug is sinds de avond van 9 september weer open. Definitieve herstelwerkzaamheden staan gepland voor november. De afsluiting veroorzaakte grote omrijfiles en naar schatting circa 1 miljoen euro schade per dag voor de transportsector.
Merwedebrug (A27 bij Gorinchem)
Sinds 18 juli 2026 geldt een verbod voor vrachtverkeer en touringcars (lijnbussen en hulpdiensten uitgezonderd). Reden: het staal in de boogconstructie is zwakker dan eerder aangenomen. Personenauto’s mogen nog over.
Extra: volledige afsluiting van de A27 in beide richtingen gepland van 24 tot 28 september 2026 voor spoedwerkzaamheden.
Papendrechtsebrug (N3)
Afgesloten voor auto-, vracht- en landbouwverkeer van 17 juli 2026 tot 21 april 2027 in verband met grootschalige renovatie. Dit is een geplande, langdurige maatregel binnen de grotere opgave rond de Drechtsteden.Overige relevante situatiesVan Brienenoordbrug (A16): Regelmatige nachtafsluitingen voor inspecties en onderhoud (bijv. begin september). De grote renovatie (bogen, kleppen etc.) staat later gepland (vanaf circa 2029) en wordt gezien als een van de grootste onderhoudsopgaven.
Veel andere bruggen en viaducten staan onder verscherpt toezicht vanwege ouderdom (vaak jaren 50-70) en problemen zoals waterstofverbrossing of uitspoeling. Rijkswaterstaat monitort meer dan 100 objecten extra.
Voor individuele transportbedrijven lopen de extra kosten in de duizenden tot tienduizenden euro’s per week, afhankelijk van het aantal ritten. Voor de hele sector lopen de dagelijkse schades bij grote afsluitingen in de miljoenen. De sector vraagt om snellere investeringen in onderhoud en vervanging én om ruimhartige compensatie.
Leave a Reply