De financiële positie van zonneparken verslechtert snel en de interesse in zonnepanelen is bijna volledig verdwenen sinds de geplande afschaffing van de salderingsregeling. Het is al langere tijd slecht gesteld met zonneparken en zonnepanelen. Het aantal bedrijven dat zonnepanelen plaatst, daalt met honderden tegelijk.
KPMG publiceerde een rapport waarin wordt vastgesteld dat de kasstromen van grootschalige zonne-energieprojecten onder druk staan. Oorzaken zijn stijgende operationele kosten, hogere rentelasten en een groeiend aantal uren met negatieve elektriciteitsprijzen. Bij negatieve prijzen moeten exploitanten betalen om stroom te leveren, tenzij zij de installaties uitschakelen. KPMG stelt dat de realisatie van de Nederlandse doelstellingen voor zonne-energie in gevaar komt. Nieuwe projecten worden nauwelijks meer ontwikkeld en exploitanten van bestaande zonneparken onderzoeken de mogelijkheid van verkoop. Marktpartijen signaleren al een omslagpunt.
Veel bedrijven teren nog op financiële reserves uit voorgaande jaren, maar verwacht wordt dat bij de jaarafsluiting, wanneer de financiële resultaten met banken gedeeld moeten worden, een correctie zal volgen. Volgens KPMG zullen er uiteindelijk zonneparken voor symbolische bedragen, zoals 1 euro, worden aangeboden om verliezen te beperken en verplichtingen te ontlopen.
In de hele Europese Unie daalt de hoeveelheid zonne-energie die aan het stroomnet wordt toegevoegd. De verwachting is dat de extra stroomproductie van zonnepanelen dit jaar met 1,4 procent zal dalen, door een lagere vraag naar zonnepanelen, als gevolg van de steeds lagere opbrengsten van zonne-energie. De markt voor zonne-energie is inmiddels zo verzadigd dat de elektriciteitsprijs op extreem zonnige momenten regelmatig onder de 0 euro daalt. Dat is vooral te danken aan huishoudens die de afgelopen jaren massaal gesubsidieerde zonnepanelen op hun daken hebben laten leggen.
De groei van het vermogen van zonnepanelen op Nederlandse daken is al behoorlijk teruggelopen. De groei is aanzienlijk lager dan in de voorgaande jaren. Gemiddeld heeft een woning 1,4 kWp aan zonnepanelen, wat ongeveer de helft van het stroomverbruik dekt.
De fabrikant van zonnemontagesystemen Enstall rondde eerder nog een overname af van de Duitse Schletter Group. Florian Roos, algemeen directeur van Schletter, was toen nog vol vertrouwen en de integratie van Schletter in de Enstall-familie zou klanten een breder aanbod van producten moeten bieden en zorgen voor meer investeringen in onderzoek en ontwikkeling. Schletter en Enstall stelden de lat voor duurzaamheid en innovatie hoger te kunnen leggen en zo de rol van zonne-energie als hoeksteen van de wereldwijde energietransitie te kunnen versterken.
Echter, het tij keerde al snel. Na de afronding van de overname begin 2025 kampte de zonne-energiemarkt al met een scherpe daling in de vraag naar zonnepanelen voor daken, vooral in sleutelmarkten zoals Europa. Dit werd veroorzaakt door factoren als verminderde overheidsincentives, stijgende rentetarieven, regelgevingsveranderingen en verstoringen in de toeleveringsketen.
Een van Europa’s grootste beheerders van zonneparken het Duitse Enerparc dat zo’n 500 zonneparken bezit is deze maand failliet verklaard. De schuld was opgelopen tot ongeveer 3 miljard euro. Eerder vroeg ook het windenergiebedrijf Sowitec Group faillissement aan en onder meer BayWa en ABO Energy, die ook in Nederland actief zijn, moeten reorganiseren om te kunnen overleven. Afgelopen jaren werden subsidies systematisch afgebouwd. Duitse banken waarschuwen dat groene-energiebedrijven daardoor in de knel komen.
Ook Shell maakt een terugtrekkende beweging en stopte met twee windparken in de Noordzee, voor de oostkust van Schotland. Shell verkocht ook de activiteiten op land in Europa aan concurrent TotalEnergies. Alle bestaande en geplande projecten, bij elkaar opgeteld goed voor een half gigawatt (GW) aan opgewekte elektriciteit, worden verkocht. Het gaat om zonne- en windparken op land, verspreid over Italië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. In Nederland gaat het om vijf zonneparken en het wind- en zonnepark Pottendijk bij Emmen. Shell verkocht ook haar zonne- en windenergiebedrijf Sprng Energy Group in India, voor 1,8 miljard dollar.
De aanleg van nieuwe windparken, met name op zee, is vrijwel stilgevallen. De sector staat onder druk door achterblijvende investeringen en stijgende rente- en bouwkosten en inflatie. Hierdoor is financiering onbetaalbaar geworden. Daarnaast is er nog de netcongestie waardoor opgewekte stroom geen kant op kan. De EU heeft de lidstaten opgejaagd om snel te elektrificeren, maar heeft zich stevig verkeken op de haalbaarheid van de te snelle ambities, met een serieuze netcongestie tot gevolg.
Dit jaar moet de opdracht voor een tweede te bouwen windmolenpark in de markt worden gezet, maar investeerders staan niet te trappelen. Er zal opnieuw een beroep moeten worden gedaan op de pensioenfondsen. Vanwege de extreem lange wachttijden maakten Energiecoöperaties de gang naar de rechter. Veel van hen lopen al jaren vast. Ze willen collectieve duurzame energieprojecten starten zoals zonnedaken, buurtbatterijen of lokale windturbines en krijgen van netbeheerders zoals Liander, Enexis of Stedin telkens te horen dat er geen capaciteit zou zijn. De coöperaties constateerden dat netbeheerders te voorzichtig omgaan met de marges en dat de beschikbare ruimte op het net onnodig werd geblokkeerd.
De Duitse energiereus RWE stopt met de windmolenparken voor de Amerikaanse kust en ontvangt hiervoor zo’n 1 miljard euro. RWE zou windmolenparken in zee gaan ontwikkelen voor de staten New York, Californië en Louisiana. RWE gaat het geld nu in gasprojecten steken.
Trump wil dat de VS meer fossiele brandstoffen gaat winnen. Tijdens zijn verkiezingscampagne benadrukte hij herhaaldelijk dat het land volop zou blijven boren, met de bekende slogan: “Drill, baby, drill”.
RWE had al meer dan een miljard euro geïnvesteerd in de bouw van de windmolenparken. Na een zorgvuldige afweging besloot RWE dat dit soort projecten voorlopig niet in de VS kunnen en dat deze dus niet in het belang zijn van de aandeelhouders. RWE’s doelstelling van netto- nuluitstoot in 2040 kan hiermee in de prullenbak.
Trump maakte eerder ook al een deal met het Franse TotalEnergies. Het bedrijf kreeg toen het geld terug dat het had betaald voor vergunningen om windparken op zee te bouwen. Het bedrag moest van de overheid dan wel worden gestoken in olie- en gasprojecten.
Leave a Reply