De wereldeconomie wordt bedreigd door de Houthi’s die zijn opgerukt naar het zuiden van Jemen, inclusief de havenstad Mocha (Mokha), Dhubab en strategische eilanden zoals Mayyun/Perim, de Hanish-eilanden en anderen. De Hanish-archipel bevindt zich zo’n 160 kilometer boven de Bab-el-Mandeb-zeestraat, die weer van enorm belang is voor het verbinden van Europa met de rest van de wereld. Dit geeft hen een sterke positie bij de Bab el-Mandeb-straat (nauwe doorgang tussen Jemen en Djibouti). De scheepvaart is daar nu al gehalveerd en de Houthi’s claimen navigatie “veilig” te houden.
Saoedische transporten via Bab el-Mandeb waren al gehalveerd door eerdere Houthi-embargo’s op Saoedische schepen. De East-West-pijpleiding naar Yanbu werd recent stilgelegd na aanvallen. Saoedische exporten lopen nu al deels via noordelijke routes (Suez/SUMED), maar dit is aanmerkelijk duurder en langzamer. Voorraden bij Yanbu ondersteunen exporten nog maar 5 tot 7 dagen en dit dreigt tot 4% van de wereldolievoorziening te raken als de pijpleiding niet snel herstart. Brent olie noteert nu al boven de 108 dollar per vat.
Het was nog de enige alternatieve snelle route voor olietransport via de Rode Zee nu Iran de Straat van Hormouz onder controle heeft. De nauwe zeestraat tussen Jemen en Djibouti (de Bab el-Mandeb-zeestraat) vormt een van de belangrijkste en meest kwetsbare digitale ‘flessenhalsen’ ter wereld. Een groot deel van de olietoevoer vanuit Saoudi Arabie is nu afgesloten waardoor de olie en brandstofprijzen nog deze week opnieuw zullen worden opgedreven.
Maar niet alleen brandstof, ook Kunstmatige Intelligentie (AI) en internationale datacenters, die vrijwel volledig afhankelijk zijn van de onderzeese glasvezelkabels voor het intercontinentale dataverkeer lopen gevaar. 80% van alle westwaartse datacommunicatie tussen Europa en Azië stroomt door de glasvezelkabels bij Jemen. Berichten tussen Europa en Azië/Midden-Oosten en veel financiële transactie en AI-cloudberekeningen tussen Europa, het Midden-Oosten en Azië lopen via de kabels in de smalle kwetsbare zeestrook. Minstens 17 intercontinentale onderzeese glasvezelkabels lopen gevaar. Zowel in 2024 als recent in september 2025 zijn er al meerdere van deze cruciale kabels in de Rode Zee van AAE-1 en SMW4 systemen doorgesneden of zwaar beschadigd. Microsoft (Azure) moest data omleiden via langere routes (bijvoorbeeld via de VS of het vasteland van Azië) en dit leidde toen al tot merkbare internetvertragingen in het Midden-Oosten, India en delen van Afrika. Maar ook de landroute via Saoedi-Arabië en Israël is kwetsbaar. Projecten zoals de Blue-Raman kabel van Google die Jemen omzeilen door fysiek over land en zee via Jordanië en Israël naar Europa te lopen liggen nu in een conflictgebied.
Moderne AI-modellen worden getraind en gedraaid op clusters van datacenters die wereldwijd verspreid liggen. Voor het synchroniseren van deze modellen is realtime data-uitwisseling essentieel. High-frequency trading (HFT) en interbancair SWIFT-verkeer tussen Londen, Frankfurt, Singapore en Tokio tolereren geen vertraging van milliseconden. Het omleiden van dataverkeer via de VS kan leiden tot miljoenen aan misgelopen handelswinsten en vertraagde settlement-risico’s.
Door met hun scheepsankers over de zeebodem te slepen of de kabels door te snijden, zouden de Houthi’s in theorie relatief eenvoudig het wereldwijde internetverkeer onder andere naar India kunnen verstoren, of verbreken. Reparatie in dat gedeelte van de Rode zee is extreem lastig en kostbaar en als ze al gerepareerd kunnen worden kan dat maanden duren. Omdat de wateren nabij Jemen conflictgebied zijn, weigeren veel verzekeraars en rederijen de kabelschepen die hiervoor nodig zijn te sturen, vooral omdat de Houthi’s gesteund worden door Iran. Bij een kabelbedrijf duurde de onderhandeling vijf maanden en daarna nog twee maanden voordat drie kabels konden worden hersteld. Geen enkele verzekeringsmaatschappij wilde het verzekeren.
Veel Europese bankverkeer is afhankelijk van de internetkabels die daar liggen. Er stromen honderden Terabits per seconde per kabel tussen de werelddelen en die zijn cruciaal voor het synchroniseren van LLM’s (grote AI-modellen) tussen datacenters. Data reist met de snelheid van het licht door de glasvezelkabels wat ze onmisbaar maakt voor realtime AI-berekeningen en directe cloudrespons. Satellieten worden door datacenters hoofdzakelijk gebruikt als back-up (voor het geval een kabel breekt) of om AI-modellen/data beschikbaar te maken in extreem afgelegen gebieden en op zee, waar geen kabels kunnen komen, maar kunnen de bandbreedte en de snelheid niet opvangen. Zij nemen momenteel slechts 1% tot 3% van dit wereldwijde dataverkeer voor hun rekening, dus die kunnen geen redding bieden.
De wereldwijde financiële markten en hun tientallen miljarden aan investeringen lopen gevaar en zijn financieel afhankelijk van de AI ontwikkelingen. Grote AI-investeerders zoals Google, Meta, Microsoft en Amazon (hyperscalers) huren niet alleen capaciteit, maar hebben zelf ook vele miljarden geïnvesteerd in de aanleg van de daar aanwezige onderzeese kabels. Aandelen van AI – en Technologiebedrijven kunnen onder druk komen te staan vanwege de operationele risico’s van hun cloud-infrastructuur. Een ingreep van Donald Trump is onwaarschijnlijk omdat hij zijn vingers al ernstig heeft gebrand aan Iran. En met de midterms in het vooruitzicht is een nieuwe oorlog wel het laatste dat hij kan gebruiken.
Leave a Reply