Boek Extremisme Terrorisme en Nationale Veiligheid
VEILIGHEIDSDIENSTEN (A-J)
VEILIGHEIDSDIENSTEN (K-W)
ONDERWERPEN
- ➔ Al Qaida
- ➔ Alert State
- ➔ China
- ➔ Defend Netherlands
- ➔ Geuzenbond
- ➔ Ghost
- ➔ Hamas
- ➔ Hezbollah
- ➔ Houthi’s
- ➔ ISIS / IS-K
- ➔ Jihadisme
- ➔ Kinahan Kartel
- ➔ Kyndril
- ➔ Kyndryl / Solvinity
- ➔ Liwa ad-Quds
- ➔ Nhameduh
- ➔ Nordstream
- ➔ Onlusten en rellen
- ➔ Overheidsplannen
- ➔ Palantir & Schwarz
- ➔ PKK
- ➔ RAF
- ➔ Rechts Extremisme
- ➔ Rusland
- ➔ Spionage Hongarije
- ➔ Technologie-soevereiniteit
- ➔ Terreur & Gijzelingen
- ➔ Wiv 2017
De Nederlandse inlichtingendiensten opereren achter de schermen om te voorkomen dat ons land ten onder gaat aan de groeiende dreiging van extremisme, terrorisme, spionage en cybercriminaliteit.
De steeds toenemende dreiging van buitenlandse actoren waaronder China en Rusland vraagt om een constante waakzaamheid en een omzichtig buitenlandbeleid. Tegelijkertijd dwingen snelle technologische ontwikkelingen waaronder AI (artificial intelligence) tot scherpe keuzes tussen exportbelangen en nationale veiligheid.
Aan de hand van concrete opgetekende casuïstiek over extremisme en terrorismedreiging leest u in dit boek hoe complex en soms langslepend onderzoeken kunnen zijn en hoe complex het werk van de diensten is.
Dat veel zaken soms na maanden speurwerk en diepgravend onderzoek pas worden opgelost leest u aan de hand van vele waargebeurde casus. Zo’n 10.000 aangiften van ernstige misdrijven blijven volgens de volgens Crime Harm Index van de rekenkamer op de plank liggen, zelfs zaken die prioriteit hadden.
In de eerste helft van dit jaar zijn in Nederland voor het eerst minder aanslagen met explosieven geregistreerd, meldt de werkgroep Offensief tegen Explosies. In de eerste zes maanden van 2026 waren er 581 explosies of pogingen daartoe bij huizen, bedrijfspanden en voertuigen. Dat zijn er 124 minder dan dezelfde periode een jaar eerder. Het Offensief ziet voor het eerst sinds de start van het initiatief in 2024 een daling van het aantal gerichte explosies.
Rond 22.00 uur zaterdagavond 25 juli reed Abdul B. met een via vrienden gehuurde witte bestelbus met hoge snelheid in op een groep mensen nabij de Potsdamer Platz, in de wijk Tiergarten. De bus kwam tegen een boom tot stilstand, waarna hij uitstapte en met een machette omstanders aanviel. In de bus werd zijn mobiele telefoon gevonden. De politie sluit niet uit dat er meer mensen in het voertuig zaten. De aanslag op de Pride in Berlijn was een islamistische terreurdaad. Alles wijst daarop, zegt minister van Binnenlandse Zaken Dobrindt. De de 21-jarige dader Abdul B., is nog altijd voortvluchtig. Wel is de politie met 2000 man naar hem op zoek en bij een huiszoeking in zijn appartement in de wijk Schöneberg hebben ze onder meer mobiele telefoons in beslag genomen. Bij de aanslag kwam een vrouw om het leven. Volgens Dobrindt zijn er bij de aanslag 29 gewonden gevallen. Eerder werd gesproken over zestien gewonden. Abdul B. viel nadat hij met een busje op bezoekers van het evenement was ingereden, met een machete omstanders aan en verwondde meerdere mensen zwaar. Kort na de aanslag werd een foto vrijgegeven van B., die eerder door een wereldvreemde rechter werd veroordeeld tot slechts een voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 jaar en tien maanden wegens het voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Het Openbaar Ministerie was tegen dat vonnis in beroep gegaan. De politie liet eerder weten dat Abdul B. banden heeft met “islamistische kringen”. De man is van Libanese komaf en in 2005 geboren in Berlijn. Zijn moeder kreeg in 2002 de Duitse nationaliteit.
Abdul B. had als tiener al de aandacht getrokken in de islamitische scene van Berlijn en vanaf zijn zestiende werd hij door veiligheidsdiensten al in de gaten gehouden. B. moest van de rechter deelnemen aan een de-radicaliseringsprogramma. Volgens onderzoekers werd B. toen gedeeltelijk geobserveerd en werd ook zijn telefoon gemonitord. Nadat hij een foto van een wapen op sociale media had geplaatst, werd er een doorzoeking in zijn huis uitgevoerd, maar het wapen bleek een speelgoedwapen te zijn. Abdul B. zat nog in een zogenaamd clearingproces, wat betekent dat het counselingcentrum nog niet had besloten hem als counselinggeval op te nemen. Er hadden slechts twee afspraken plaatsgevonden, de derde zou eind juli volgen. Deze waren aanvankelijk vrijwillig. In de counselingsessies bleek Abdul B.al een complex geval te zijn wat betreft zijn ideologische houding. Hij was vriendelijk en aangepast geweest, maar de adviseurs hadden twijfels over de ernst van de gesprekken. Abdul B. werd geclassificeerd als een islamitische “bedreiging” en de veiligheidsautoriteiten beoordeelden hem als geradicaliseerd en klaar om geweld te gebruiken. Hij probeerde naar Syrië te reizen om zich aan te sluiten bij de terroristische groep “Islamitische Staat” en werd eind 2025 gearresteerd op een terugreis vanuit Libanon op de luchthaven BER in Berlijn. Totzijn veroordeling in mei zat hij in hechtenis op verdenking van het voorbereiden van een terroristisch misdrijf.
De NAVO gaat een samenwerking aan met het omstreden Palantir en het Maven Smart System (MSS). Het Maven Smart System (MSS) van Palantir wordt onder meer ingezet in Gaza en Oekraïne. In de Verenigde Staten gebruikt de immigratiedienst ICE de software van Palantir voor het opsporen van migranten. Volgens Amnesty International leidt het gebruik van deze technologie in sommige gevallen tot mensenrechtenschendingen. Ondanks de kritiek op zowel het bedrijf als de software worden de banden met Palantir verder aangehaald. Het verbreken van die samenwerking is niet eenvoudig omdat het AI systeem momenteel geldt als een van de toonaangevende AI-systemen voor militaire toepassingen. MSS kan in hoog tempo potentiële doelwitten identificeren, informatie uit uiteenlopende bronnen verzamelen en deze met elkaar combineren. Ook tijdens de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran werd het systeem op grote schaal door het Amerikaanse leger ingezet. et de inzet van MSS verwacht de NAVO sneller en efficiënter te kunnen opereren en de samenwerking tussen de krijgsmachten van de lidstaten te verbeteren. Naast de inlichtingendiensten maakt ook Defensie gebruik van software van Palantir. Het Maven Smart System wordt momenteel door Defensie geëvalueerd.
De enquêtecommissie heeft laten weten dat er opnieuw personen worden bedreigd. Tijdens de verhoren de afgelopen vijf weken ging het al vaker over de grote impact die bedreigingen hadden in de coronatijd. Bij het verhoor van de oud-scholierenvertegenwoordiger van het Laks, Nienke Luijckx bleek vorige week dat zij opnieuw te maken had gekregen met bedreigingen. Ze zei dat het in aanloop naar haar verhoor “onrustig” was. Meerdere getuigen worden of zijn bedreigd voor of na hun verhoor. Om wie het precies gaat of wat voor bedreigingen het zijn, is niet bekendgemaakt, maar dit wordt wel onderzocht. Getuigen die opgeroepen worden door de commissie zijn verplicht om te komen en worden onder ede verhoord. De bedreigingen raken dus ook aan het werk van de commissie, zegt De Kort: “Getuigen moeten in alle vrijheid en veiligheid kunnen verklaren tijdens hun verhoor”. De getuigen verklaarden dat ze tijdens de pandemie ook al bedreigd werden. OMT-lid Marion Koopmans kon destijds “niet meer vrijuit bewegen”, zei ze in haar verhoor. Een ander bedreigd OMT-lid, Károly Illy, verklaarde dat er destijds te weinig gebeurde met zijn aangiftes. Ferd Grapperhaus, oud-minister van Justitie, vertelde aan de commissie dat hij ook veelvuldig is bedreigd tijdens de coronacrisis. Hij werd om die reden streng beveiligd. Oud-OMT-voorzitter Jaap van Dissel zei in zijn verhoor dat hij zich zorgen maakt of wetenschappers zich nog wel durven uit te spreken.
De Corona enquêtecommissie heeft laten weten dat er opnieuw personen worden bedreigd. Tijdens de verhoren de afgelopen vijf weken ging het al vaker over de grote impact die bedreigingen hadden in de coronatijd. Bij het verhoor van de oud-scholierenvertegenwoordiger van het Laks, Nienke Luijckx bleek vorige week dat zij opnieuw te maken had gekregen met bedreigingen. Ze zei dat het in aanloop naar haar verhoor “onrustig” was. Meerdere getuigen worden of zijn bedreigd voor of na hun verhoor. Om wie het precies gaat of wat voor bedreigingen het zijn, is niet bekendgemaakt, maar dit wordt wel onderzocht. Getuigen die opgeroepen worden door de commissie zijn verplicht om te komen en worden onder ede verhoord. De bedreigingen raken dus ook aan het werk van de commissie, zegt De Kort: “Getuigen moeten in alle vrijheid en veiligheid kunnen verklaren tijdens hun verhoor”. De getuigen verklaarden dat ze tijdens de pandemie ook al bedreigd werden. OMT-lid Marion Koopmans kon destijds “niet meer vrijuit bewegen”, zei ze in haar verhoor. Een ander bedreigd OMT-lid, Károly Illy, verklaarde dat er destijds te weinig gebeurde met zijn aangiftes. Ferd Grapperhaus, oud-minister van Justitie, vertelde aan de commissie dat hij ook veelvuldig is bedreigd tijdens de coronacrisis. Hij werd om die reden streng beveiligd. Oud-OMT-voorzitter Jaap van Dissel zei in zijn verhoor dat hij zich zorgen maakt of wetenschappers zich nog wel durven uit te spreken. De verhoren gaan na het reces verder.
De volledige duiding van extremisme, terrorisme en de Nederlandse veiligheidsstructuur staat uitgewerkt in het boek Nationale Veiligheid. Klik hier voor de directe bestelpagina.
Ook verkrijgbaar als E-book
Terug naar blogoverzicht
Reactie achterlaten?
Deze informatieve blog wordt u aangeboden door BVS Taxi Ter Aar
Om uw privacy en de veiligheid van deze website optimaal te waarborgen, maken wij geen gebruik van een online contactformulier.
U kunt uw reactie of vraag direct en veilig sturen naar onze redactie@bvs.nl via onderstaande knop.