Roeslan Kravtsjenko, de procureur-generaal van Oekraïne heeft zijn ontslag ingediend vanwege een corruptiezaak. Hij gaf als reden: “Ik wil niet dat het ambt van procureur-generaal wordt gebruikt als instrument in een politieke confrontatie”.
Zijn medewerkers zouden zich voor tienduizenden euro’s hebben laten omkopen door malafide callcenters. Door steekpenningen te betalen zouden die de misstanden door de vingers zien. Zowel de kantoren van Kravtsjenko als die van zijn medewerkers werden doorzocht.
Kravtsjenko ontkent zijn betrokkenheid bij de fraude en is ook niet officieel verdacht. Zijn medewerker Serhii Kropyva, plaatsvervangend hoofd van een afdeling binnen het kantoor van de procureur-generaal werd aangehouden, waarna de rechtbank bepaalde dat hij in voorlopige hechtenis blijft met een mogelijkheid tot borgtocht van 120 miljoen hryvnia.
Volgens NABU gaat het om een georganiseerde structuur die systematisch steekpenningen ontving van frauduleuze callcenters. NABU meldt inmiddels dat meer dan UAH 20 miljoen werd besteed aan vastgoed, juwelen en andere bezittingen, terwijl ruim 10 miljoen hryvnia op rekeningen van naasten werd gestort en meer dan 12 miljoen hryvnia via derden zou zijn witgewassen
NABU en de gespecialiseerde anticorruptie-aanklagers SAPO zijn eerder dit jaar ook een onderzoek gestart naar een vermeende criminele organisatie waarin onder anderen huidige en voormalige parlementariërs en hooggeplaatste functionarissen rond het presidentiële kantoor worden genoemd. De operatie kreeg de naam ‘Forrest Gump’.
Er vonden huiszoekingen plaats bij Iryna Moedra (Mudra), het plaatsvervangend hoofd van het presidentiële kantoor (sinds maart 2024) en verantwoordelijk voor juridische zaken en de cruciale justitiële hervormingen. Mudra wordt er van verdacht betrokken te zijn bij het witwassen van 150 miljoen hryvnia om de borgtocht van Halushchenko te betalen. Ook Vadym Stolar, een zeer omstreden en invloedrijke parlementariër, destijds verkozen voor de (inmiddels verboden) pro-Russische partij Platform voor het Leven en nu leider van de parlementsfractie Herstel van Oekraïne werd bezocht. De invallen vinden ook plaats bij hoge functionarissen binnen het ministerie van Justitie en vertegenwoordigers van Sense Bank (het voormalige Alfa-Bank Oekraïne). Een van de grootste, systeembankvormende staatsbanken van Oekraïne staat in het absolute middelpunt van de politieke storm door de inval en doorzoekingen van de anti-corruptiedienst NABU in het kader van Operation Forrest Gump.
De bank werd in 1993 opgericht en stond decennialang bekend als Alfa-Bank. Het was eigendom van de in Luxemburg gevestigde holding ABH, waarvan de hoofdaandeelhouders de beruchte Russische oligarchen Mikhail Fridman en Petr Aven waren. Na de grootschalige Russische invasie in 2022 distantieerde de bank zich van haar Russische eigenaren en veranderde de naam op 1 december 2022 in Sense Bank.
Vanwege de westerse sancties tegen de Russische oligarchen greep de Oekraïense centrale bank in juli 2023 in. De overheid nationaliseerde de bank voor het symbolische bedrag van 1 hryvnia (circa 3 eurocent), waarna het eigendom volledig overging naar het Oekraïense ministerie van Financiën en veranderde van een Russisch oligarchisch bezit in een politieke speelbal van de nieuwe Oekraïense elite. In mei 2026 brachten Oekraïense media gelekte audio-opnamen naar buiten (de zogeheten Mindich Tapes):Op deze banden was te horen hoe zakenman Vasyl Vesely bespreekt welke vertrouwelingen in de negenkoppige raad van commissarissen zouden moeten worden benoemd. In het gesprek wordt gesproken over het verkrijgen van een meerderheid. Vasyl Vesely is een zakenman die door media werd omschreven als de officieuze ‘opzichter’ namens het presidentiële kantoor van Zelensky.
Als direct gevolg van dit schandaal trad de voorzitter van de raad van commissarissen, Mykola Hladyshchenko, in mei 2026 noodgedwongen tijdelijk terug. De rechercheurs van de NABU en de SAPO zijn de bank en de woning van de Hladyshchenko binnengevallen. Justitie verdenkt huidige en voormalige bankfunctionarissen ervan dat zij de geautomatiseerde fraudedetectie (anti-witwassystemen) bewust hebben uitgezet of omzeild voor politieke kopstukken. Via rekeningen bij Sense Bank werd in juni miljoenen aan cashgeld weggesluisd en via schijnconstructies (onder de dekmantel van “betalingen voor bouwmaterialen”) direct door geboekt naar de speciale rekening van de anti-corruptierechtbank om de miljoenenborgtocht (150 miljoen hryvnia) van de corrupte ex-minister van Energie, Herman Galushchenko, te betalen.
Om de schijn van corruptie en politieke inmenging te doorbreken, heeft president Zelensky afgelopen mei onder zware druk van het IMF bevolen dat Sense Bank nog vóór het einde van het boekjaar 2026 volledig moet worden geprivatiseerd c.q. verkocht aan een betrouwbare internationale marktpartij. Het ministerie van Financiën heeft begin augustus 2026 al een werkgroep opgericht om deze verkoop met spoed voor te bereiden.
Tijdens de invallen werd een geheim strategisch crisis-communicatieplan in beslag genomen waarin een complete PR-strategie was neergezet om een parlementaire onderzoekscommissie (geleid door parlementslid Serhiy Vlasenko) op te hemelen waarbij kritische media, zoals Ukrainska Pravda en Financial Times en westerse ngo’s via geregisseerde berichten moesten worden bespeeld. Het corruptieve handelen moest via de media worden geframed als een “onschuldige audit in plaats van een aanval”. Het plan moest de president nadrukkelijk “uit de vuurlinie houden”. Ook de woning van Herman Halushchenko en het bedrijf Energoatom werden doorzocht.
De lijst met hooggeplaatste functionarissen die sindsdien door de anticorruptie-instanties zijn aangepakt, is inmiddels aanzienlijk. In mei werd voormalig hoofd van het presidentiële kantoor Andriy Jermak officieel als verdachte aangemerkt in de zogenoemde Dynasty-zaak. NABU en SAPO verdenken hem ervan betrokken te zijn geweest bij het witwassen van 460 miljoen hryvnia, omgerekend circa 10,5 miljoen dollar, via een luxe vastgoedproject. Jermak ontkent de beschuldigingen. Op 14 mei werd hij door de Hoge Anticorruptierechtbank in voorlopige hechtenis geplaatst, met een borgtochtmogelijkheid. Begin augustus werd ook voormalig ambassadeur van Oekraïne in de Verenigde Staten Olha Stefanishyna door NABU als verdachte aangemerkt wegens vermeende illegale verrijking. De rechtbank bepaalde een borgtocht van 6 miljoen hryvnia; Stefanishyna betwist de beschuldigingen.
De opeenvolging van onderzoeken, verdenkingen en arrestaties laat zien dat de anticorruptie-instanties inmiddels diep zijn doorgedrongen tot de politieke en bestuurlijke omgeving rond Zelensky. De vraag is daarmee niet langer alleen hoe ver de corruptie binnen de Oekraïense staat reikt, maar ook hoever NABU en SAPO hun onderzoeken kunnen voortzetten zonder opnieuw politiek te worden ingeperkt
Leave a Reply